Devlet içi çatışmaların sona erdirilmesinde kapsamlı barış anlaşması sonrası düzen ve adalet: Otuz dört barış sürecinin konfigürasyonel karşılaştırmalı analizi (1989-2012)
Order and justice after comprehensive peace agreements ending intrastate conflicts: A configurational comparative analysis of thirty-four peace processes (1989–2012)
- Tez No: 986268
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HASAN DURAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası İlişkiler, Siyasal Bilimler, International Relations, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Barış inşası, Barış süreci, Bulanık analiz, Devlet inşaası, Düzen, Geçiş dönemi adaleti, Güvenlik sektörü reformu, Güç paylaşımı, Karşılaştırmalı analiz, İç savaş, Peacebuilding, Peace process, Fuzzy analysis, State building, Order, Transitional Justice, Security sector reform, Power sharing, Comparative analysis, Civil war
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, kapsamlı barış anlaşmalarıyla sonuçlanan bazı devlet içi çatışmalarda çatışmasızlık ortamı korunurken, bazılarında neden yeniden çatışmaların ortaya çıktığı sorusunu ele almaktadır. Araştırma, devlet içi çatışmalardan negatif barışa başarılı geçişi mümkün kılan farklı yolları ve gerekli-yeterli koşul birleşimlerini tespit etmeyi amaçlayan keşifsel ve betimleyici bir nitelik taşımaktadır. Savaşın pazarlık teorisinin temel varsayımlarından hareketle özellikle çatışma sonrası geçiş dönemlerinde öne çıkan güvenilir taahhüt sorununa odaklanmaktadır. Bu bağlamda, korkuyu azaltıcı, maliyeti artırıcı ve güven pekiştirici mekanizmaların; güç paylaşımı, geçiş dönemi adaleti, geçiş dönemi reformu ve uluslararası destek hükümleri aracılığıyla barış anlaşmalarına dâhil edilmesi ve bu hükümlerin uygulanmasının taraflar arasındaki taahhütlere bağlılığı güçlendirdiği, böylece çatışmanın yeniden başlama riskini azalttığı ileri sürülmektedir. Ancak bu etkinin, mekanizmaların tek başına değil, birlikte işlerlik kazanmasıyla ortaya çıkabileceği savunulmaktadır. Çalışmada, hangi koşul birleşimlerinin başarılı bir geçiş için yeterli olabileceği ampirik olarak incelenmektedir. Bu amaçla, küme teorik çoklu yöntem tasarımı benimsenmiş; küme teorisi, Boole cebiri ve karşılaştırmalı analiz yaklaşımlarını bütünleştiren bulanık küme nitel karşılaştırmalı analiz yöntemi (fsQCA) kullanılmıştır. Çalışmanın analiz birimi, 1989-2012 yılları arasında imzalanmış otuz dört devlet içi kapsamlı barış anlaşmasıdır. Analizde, 34 gösterge ve 222 alt kategori temelinde anlaşma metinleri ve diğer kaynaklardan toplanan veriler derlenmiş, Kapsamlı Barış Anlaşmaları Uygulama Veri Kümesi (CPA_ID) oluşturulmuştur. Çalışma, savaşın pazarlık teorisini iç savaş bağlamında ele alarak güvenilir taahhüt sorununa ilişkin teorik çerçeveyi geliştirmekte; nicel ve nitel gelenekleri bütünleştiren alternatif bir metodolojik yaklaşımla negatif barışa geçiş sürecine odaklanmakta ve literatüre yeni bir veri kümesi kazandırmaktadır. Araştırma bulguları, negatif barışa geçiş için üç farklı yol ortaya koymaktadır. Bunlar teorik beklentilerle ilişkilendirilerek tipik, sapkın ve alakasız vakalardan oluşan üçlü bir tipoloji geliştirilmektedir. Çalışmada, devlet içi çatışmalarda pazarlık süreçleri ve güvenilir taahhüt mekanizmalarına ilişkin politika yapıcılar ve uygulayıcılar için somut öneriler de sunulmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study addresses why some intrastate conflicts that end with comprehensive peace agreements sustain negative peace, while others relapse into renewed violence. The research is exploratory and descriptive in nature, aiming to identify the pathways and necessary-sufficient combinations of conditions that enable a successful transition from intrastate conflict to negative peace. It focuses on the problem of credible commitments, which becomes particularly salient during post-conflict transitions, and is examined through the core assumptions of the bargaining theory of war. In this context, the study argues that incorporating fear-reducing, cost-increasing, and confidence-building mechanisms into peace agreements—through provisions on power sharing, transitional justice, transitional reform, and international assistance—and ensuring their implementation strengthens the parties' commitment to the agreement, thereby reducing the risk of conflict recurrence. However, it is further argued that these mechanisms are effective only when they operate jointly, rather than in isolation. The study empirically investigates which combinations of conditions may be sufficient for a successful transition. For this purpose, it adopts a set-theoretic multi-method research design and employs fuzzy-set qualitative comparative analysis (fsQCA), which integrates set theory, Boolean algebra, and comparative approaches. The unit of analysis is thirty-four intrastate comprehensive peace agreements signed between 1989 and 2012. The analysis relies on data drawn from agreement texts and complementary sources, compiled across 34 indicators and 222 subcategories, resulting in the creation of the Comprehensive Peace Agreements Implementation Dataset (CPA_ID). The study develops a theoretical framework on the problem of credible commitments by situating the bargaining theory of war within the context of civil wars. It emphasizes the transition to negative peace through an alternative methodological approach that bridges quantitative and qualitative traditions, while also contributing a novel dataset to the literature. The findings reveal three distinct pathways to negative peace, which align with theoretical expectations and give rise to a tripartite typology of typical, deviant, and irrelevant cases. Finally, the study offers concrete recommendations for policymakers and practitioners on bargaining processes and credible commitment mechanisms in intrastate conflicts.
Benzer Tezler
- Contribution of EU to Bosnian peace after Dayton Agreement
Dayton Anlaşması sonrası Bosna barışına AB'nin katkısı
NAİM YÜKSEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2010
Uluslararası İlişkilerMarmara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURAY BOZBORA
- Devlet-içi çatışma analizi: Chavez ve Maduro dönemlerinde Venezuela'da politik çatışmalar
Analysis of intra-state conflict: Political conflicts under Chavez and Maduro administrations
DENİZ PELİN DİNÇER
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Siyasal BilimlerEskişehir Osmangazi ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALİ ONUR ÖZÇELİK
- Birleşmiş Milletler'in kriz yönetiminde örgütlerarası yaklaşım: Bölgesel örgütlerle işbirliği ve Libya krizi
The inter-organizational approach in crisis management of the United Nations: Cooperation with regional organizations and the Libyan crisis
YAĞIZ UYARLAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Uluslararası İlişkilerEge ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİRET HÜRSOY
- The role of civil society in peace building in Somalia
Somali'de barış inşaında sivil toplumun rolü
ABDIWAHID ALI AHMED
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Uluslararası İlişkilerİstanbul Ticaret ÜniversitesiAfrika Çalışmaları ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAK ÖZORAL