Diyarbakır organize sanayi bölgesi yeraltı su kalitesinin araştırılması
Assessment of groundwater quality in the diyarbakir organized industrial zone
- Tez No: 986375
- Danışmanlar: DOÇ. DR. RECEP ÇELİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Yeraltı suyu, Sanayi kirliliği, Su kalitesi, Diyarbakır OSB, Groundwater, Industrial pollution, Water quali, Diyarbakır OIZ
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hidrolik ve Su Kaynakları Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Diyarbakır Organize Sanayi Bölgesi (DOSB) ve çevresindeki yeraltı suyu kaynaklarının kalite durumu araştırılarak, içme ve sulama amaçlı kullanılabilirlikleri değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında beş farklı noktadan alınan su numuneleri fizikokimyasal ve biyolojik analizlere tabi tutulmuş, elde edilen veriler ulusal ve uluslararası standartlarla karşılaştırılmıştır. İncelenen parametreler arasında pH, elektriksel iletkenlik (EC), nitrat, nitrit, sodyum ve ağır metaller yer almaktadır. Analiz sonuçlarına göre, sanayi faaliyetlerinin yeraltı suyu kalitesi üzerinde önemli etkiler yarattığı, bazı noktalarda içme suyu olarak kullanımın sağlık açısından risk oluşturabileceği belirlenmiştir. Hidrojeokimyasal değerlendirmeler sonucunda suların büyük çoğunluğunun Ca–Mg–HCO₃ tipinde olduğu, ancak bazı örneklerde sülfat ve klorür katkısı nedeniyle farklı geçiş tiplerinin gözlendiği saptanmıştır. Piper diyagramı sonuçları evaporitik formasyonların ve tuzlu akifer katkısının su bileşiminde etkili olduğunu göstermektedir. Wilcox diyagramına göre suların çoğu sulama açısından“uygun – çok uygun”sınıfında bulunurken, bazı numuneler yüksek Na% oranı nedeniyle dikkatli kullanım gerektirmektedir. USSL diyagramı değerlendirmesi ise sodikleşme riskinin düşük olduğunu, ancak yüksek tuzluluk sınıfındaki numunelerin uzun süreli kullanımda toprak tuzluluğu sorununa yol açabileceğini ortaya koymuştur. Genel olarak çalışma alanındaki yeraltı sularının tarımsal sulamada kullanılabilir nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte, uzun vadeli kullanımda tuzluluk ve sodyumluluk riskine karşı drenaj uygulamaları, toprak ıslah yöntemleri ve uygun bitki türü seçimi önerilmektedir. Çalışma, sanayi bölgelerinde etkin atık yönetimi stratejilerinin geliştirilmesi, düzenli hidrojeokimyasal izleme programlarının yürütülmesi ve çevresel farkındalığı artırmaya yönelik politikaların uygulanmasının zorunluluğunu vurgulamaktadır
Özet (Çeviri)
The quality status of groundwater resources in and around the Diyarbakır Organized Industrial Zone (DOSB) was investigated, and their usability for drinking and irrigation purposes was evaluated. Groundwater samples collected from five different locations were subjected to physicochemical and biological analyses, and the obtained results were compared with national and international standards. The parameters analyzed included pH, electrical conductivity (EC), nitrate, nitrite, sodium, and heavy metals.The results of the analyses revealed that industrial activities have significant impacts on groundwater quality, and in some locations, the direct use of groundwater for drinking purposes may pose health risks. Hydrogeochemical evaluations indicated that most of the waters are of the Ca–Mg–HCO₃ type, although in certain samples transitions were observed due to sulfate and chloride contributions. Piper diagram results demonstrated the influence of evaporitic formations and saline aquifer contributions on water composition. According to the Wilcox diagram, most of the waters fall within the“suitable – very suitable”category for irrigation, while some samples require careful use due to elevated Na% values. The USSL diagram indicated that sodicity risk is generally low; however, samples with high salinity levels may cause long-term soil salinization problems.Overall, it was concluded that groundwater in the study area is generally suitable for agricultural irrigation. Nevertheless, in the case of long-term use, measures such as drainage practices, soil reclamation techniques (e.g., gypsum application), and the selection of appropriate crop species are recommended to mitigate salinity and sodicity risks. The study emphasizes the necessity of developing effective waste management strategies in industrial zones, implementing regular hydrogeochemical monitoring programs, and promoting environmental awareness policies.
Benzer Tezler
- Diyarbakır kentinde iş ve ticaret alanlarının gelişimi ve işlevsel özellikleri
Development and functional features of business and trade areas in the city of Diyarbakir
MEHMET SAMİ ZÜMRÜT
Doktora
Türkçe
2022
Kamu YönetimiVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ZEYDİN YILDIZ
- İşletmelerin marka algısının belirlenmesi: Diyarbakır Organize Sanayi Bölgesi'nde bir araştırma
Determination of brand perception of businesses: A research in Diyarbakir Organized Industrial Zone
CENK BALİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeDicle Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL İBRAHİM ŞENGÜN
- Tek katlı-geniş açıklıklı betonarme prefabrike iskelet sistemlerle üretilen endüstri yapıları-sorunların analizi ve Diyarbakır birinci organize sanayi bölgesi örneği
The Analysis of the problems of the single storey-large span industrial buildings which are produced by reinforced concrete prefabricated skeleton systems and Diyarbakır first organized industrial area sample
HATİCE GÖNÜL
- Finansmana erişimde katılım bankacılığının kullanımı: Diyarbakır ili üzerine bir araştırma
Using participation banking to access finance: A research on the province of Diyarbakır
CİHAN AKKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İşletmeŞırnak Üniversitesiİslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ REŞAT SAKUR
- Mermer atıklarının yapı malzemesi olarak kullanımı
Investigation on deterioration mechanisms of the basalts employed in the Diyarbakir city walls
MUHAMMED SAİD ERDEMONAR