Demir çelik sanayisinde yüksek fırın ve ark ocaklı tesislerin baca tozundan çinko geri kazanımı
Zinc recovery from flue dust of arc furnace plants in the pivot scale waelz-oxi̇de process
- Tez No: 986380
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET BİLEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maden Mühendisliği ve Madencilik, Mining Engineering and Mining
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, elektrik ark ocaklarında (EAO) çelik üretimi sırasında ortaya çıkan baca tozlarının (EAOT) değerlendirilmesine odaklanmaktadır. Türkiye'de çelik üretiminde EAO kullanımının artışıyla birlikte her yıl binlerce ton baca tozu oluşmakta, bu tozlar yüksek oranda ZnO, ZnFe₂O₄ ve diğer metal oksitleri içermektedir. Bu durum hem çevresel riskler hem de ekonomik kayıplar açısından önemli bir sorun teşkil etmektedir. Çalışma kapsamında Karabük bölgesindeki bir demir–çelik tesisinden alınan EAOT numuneleri üzerinde mineralojik, kimyasal ve morfolojik karakterizasyon yapılmış, ardından pirometalurjik ve hidrometalurjik yöntemlerin uygulanabilirliği araştırılmıştır. Özellikle sülfürik asit, hidroklorik asit ve amonyum klorür ortamlarında gerçekleştirilen liç deneyleri sonucunda, sülfürik asit ile yapılan liç işleminin %85'e varan çinko geri kazanımı sağladığı; amonyak–amonyum klorür sisteminin ise seçicilik açısından avantaj sağlasa da toplam verim açısından yetersiz kaldığı tespit edilmiştir. Elde edilen veriler, EAOT'nin çinko ve diğer değerli metaller için sürdürülebilir bir ikincil hammadde kaynağı olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, atık yönetimi ve döngüsel ekonomi açısından stratejik öneme sahip olup, çevresel etkilerin azaltılması ve ekonomik geri kazanımın artırılması için optimum proses parametrelerini önermektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis focuses on the evaluation of electric arc furnace dust (EAFD) generated during steel production in electric arc furnaces (EAFs). With the increasing use of EAF technology in steel production in Türkiye, thousands of tons of EAFD are produced annually. These dusts contain high concentrations of ZnO, ZnFe₂O₄, and other metal oxides, posing significant challenges in terms of both environmental risks and economic losses. Within the scope of the study, EAFD samples obtained from a steel plant in the Karabük region were subjected to mineralogical, chemical, and morphological characterization. The applicability of both pyrometallurgical and hydrometallurgical recovery routes was investigated. Leaching experiments carried out in sulfuric acid, hydrochloric acid, and ammonium chloride media revealed that sulfuric acid leaching achieved up to 85% zinc recovery, whereas the ammonia–ammonium chloride system, despite its selectivity advantage, was found to be less efficient in terms of overall recovery. The results indicate that EAFD is a sustainable secondary raw material source for zinc and other valuable metals. This study holds strategic significance in terms of waste management and circular economy, proposing optimal process parameters to reduce environmental impacts and maximize economic recovery.
Benzer Tezler
- Divriği peletlerinin katı redükleyicilerle ön redüksiyonu ve ön redüklenmiş demirin ergitme şartlarının optimizasyonu
Başlık çevirisi yok
MUHLİS NEZİHİ SARIDERE
Doktora
Türkçe
1998
Metalurji MühendisliğiYıldız Teknik ÜniversitesiMetalurji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKİ ÇİZMECİOĞLU
- Optimization of energy consuption in iron steelmaking process by use of second law of thermodyynamics
Başlık çevirisi yok
EMRULLAH ÇAYIR
- Elektrik ark fırını baca tozlarının hidrometalurjik değerlendirilmesi
Hydrometallurgical treatment of electric arc furnace stellmaking flue-dusts
A.ALPAY KIRDAR
- Yüksek fırın cüruflarından yapı malzemesi üretim koşullarının araştırılması ve özelliklerinin incelenmesi
The Investigation of production conditions and properties of building materials from blast furnace slag
İLKER ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Metalurji MühendisliğiSakarya ÜniversitesiMetalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞENOL YILMAZ
- Bulanık tabanlı kazanç düzenlemeli model referans uyarlamalı denetleyici ile demir üretim süreçleri yüksek fırın gaz temizleme tank sistemi denetimi
Control of blast furnace gas cleaning tank system in iron making process using fuzzy based gain regulated model reference adaptive controller
ÖZGÜR ASLAN
Doktora
Türkçe
2023
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RIFAT HACIOĞLU
