Dijital altyapı sistemlerinde iklim adaptasyon açığının termodinamik eşik kavramı ile fiyatlandırılması
The thermodynamic cliff: Pricing the climateadaptation gap in digital infrastructure
- Tez No: 986404
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET NURETTİN UĞURAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Kültür Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Geleneksel iklim risk çerçeveleri, Çevresel, Sosyal ve Yönetişim (ESG) derecelendirmeleri ile Entegre Değerlendirme Modelleri (IAM'ler) gibi sistemler, altyapı arızalarını yöneten doğrusal olmayan fizik ilkelerini göz ardı ederek fiziksel riskleri sistematik olarak hafife almaktadır. Bu üst-üst model yaklaşımları, iklim değişikliğini yönetilebilir bir operasyonel maliyet olarak—gelirler üzerindeki bir 'vergi'—görme eğilimindedir ve böylece küresel sıcaklıklar arttıkça sistem güvenilirliğini sürdürebilmek için gereken önemli sermaye yatırımlarını gizler. İklim etkisini nakit akışının doğrusal bir aşınması olarak ele alan mevcut değerlemeler, termal stresin felaketle sonuçlanan donanım bozulmasına yol açtığı 'kırılma noktaları'nı dikkate almamaktadır. Bu tez, 'Uyum Açığını nicelendirmek için fizik öncelikli bir çerçeve önerir: bu, temel arıza toleransını korumak veya güçlendirmek için gereken ek yatırımı temsil eden, önceden hesaba katılmamış ölçülebilir bir sermaye yükümlülüğüdür. Geleneksel metrikler tarihsel olasılıklara dayanırken, bu metodoloji termodinamik kısıtlamaları kullanarak yapısal kırılganlığı öngörür. Belirli coğrafya ve varlık bağlamında, ampirik analizimiz, defter değeri ile iklim ayarlı gerçeklik arasında çarpıcı bir fark olduğunu ortaya koymuştur. Yeni ekipmanlar için arıza toleransını yeniden sağlamak, %19,7 artışla sermaye harcamalarını (CapEx) gerektirmektedir. Bu ihtiyaç, ortalama hizmette olan varlıklar için Adaptasyon Açığını %28,7'ye yükseltir, çünkü kümülatif termal yorgunluk mevcut dayanıklılığı azaltır. Yaşlanan altyapı için, hizmet sürekliliğini sağlamanın gerçek maliyeti toplam varlık değerinin %25 ile %30'u arasında potansiyel olarak artabilir. Bu nicel bulgular bölgesel olsada, metodolojik çerçeve—soyut ESG puanlamasından açıkça üstün olan—küresel uygulama için tasarlanmıştır. Termal veya mekanik kısıtlamalara sahip tüm altyapı sektörlerinde Adaptasyon Açığını fiyatlandırmak için ölçeklenebilir bir plan sunar. Sonuç olarak, bu araştırma belirsiz fiziksel riskleri somut ve denetlenebilir bir sermaye yükümlülüğüne dönüştürerek, küresel piyasalarda iklim ayarlı değerleme için yeni bir standart belirler.
Özet (Çeviri)
Conventional climate-risk frameworks, ranging from Environmental, Social, and Governance (ESG) ratings to Integrated Assessment Models (IAMs), systematically underestimate physical risks by overlooking the non-linear physics that govern infrastructure failure. These top-down models frequently perceive climate change as a manageable operational expense—a“tax”on earnings—thereby obscuring the substantial capital requirements necessary to sustain system reliability as global temperatures escalate. By treating climate impact as a linear erosion of cash flow, current valuations fail to account for the“tipping points”where thermal stress leads to catastrophic hardware degradation. This study proposes a physics-first framework to quantify the“Adaptation Gap”: a measurable, previously unaccounted-for capital liability representing the additional investment required to upgrade or harden assets to maintain baseline fault tolerance. Unlike traditional metrics that rely on historical probability, this methodology utilizes thermodynamic constraints to predict structural vulnerability. Within this specific geographic and asset context, our empirical analysis reveals a stark discrepancy between book value and climate-adjusted reality. It has been determined that restoring fault tolerance for new equipment necessitates a 19.7% increase in capital expenditure (CapEx). This requirement escalates the Adaptation Gap to 28.7% for typical in-service assets, as cumulative thermal fatigue diminishes existing resilience. For aging infrastructure, the true cost of maintaining service continuity potentially surges to between 25% and 30% of total asset value. While these quantitative findings are localized, the methodological framework—demonstrably superior to abstract ESG scoring—is designed for global application. It offers a scalable blueprint for pricing the Adaptation Gap across all infrastructure sectors with thermal or mechanical constraints. Ultimately, this research transforms vague physical risks into a tangible, auditable capital liability, establishing a new standard for climate-adjusted valuation in global markets.
Benzer Tezler
- Çevresel performans odaklı adaptif cephe modülü için akıllı sistem tasarımı
Intelligent system design for environmental performance oriented adaptive façade module
ERHAN KARAKOÇ
- Alt havzalar düzeyinde tatlı su sağlama ve taşkın riskinin doğa tabanlı çözümler ile değerlendirilmesi
Assessment of water yield and flood risk through nature-based solutions at the sub-basin watershed scale
SAADET GÖKÇEN KARADUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Şehircilik ve Bölge Planlamaİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UFUK ÖZKAN
- İklim değişikliğinde kentsel hasar görebilirlik: İstanbul- Bağcılar örneği
Urban damage vulnerability in climate change: İstanbul- Bağcılar
KÜBRA ALTINTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiAfet ve Acil Durum Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEYHAN KAHYA
- Artificial intelligence adoption in agriculture: A conceptual and policy analysis with reference to Konya
Tarımda yapay zekâ uygulamalarının benimsenmesi: Konya özelinde kavramsal ve politika analizi
RUBAB ALI DAHA
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
İşletmeİstanbul Gedik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA DURAL
- Smart urban agriculture as an innovative approach for sustainable food production in Istanbul
İstanbulda sürdürülebilir gıda üretimi için yenilikçi bir yaklaşım olarak akıllı kentsel tarım
LADAN SEYED MAHDIZADEH
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEDA KUNDAK