Fahreddin Râzî'de Hz. Davud ve Hz. Süleyman'ın İsmeti problemi
The problem of the infallibility of Prophet David and Prophet Solomon in Fakhr al-Dīn al-Rāzī's thought
- Tez No: 986671
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM COŞKUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kelam Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İsmet doktrini, İslam düşüncesinde peygamberlerin günahlardan ve büyük hatalardan korunmuşluğu anlamına gelir. Bu anlayış, özellikle Ehl-i Sünnet kelâmında peygamberlerin güvenilirliğini ve örnekliğini teminat altına almak amacıyla sistemleştirilmiştir. Fahreddin Râzî (ö. 606/1210), bu konuda hem kelâmî hem de tefsirî geleneği sentezleyen önemli bir isimdir. O, peygamberlerin ismeti meselesine dair yorumlarında Kur'an'daki anlatıları literal anlamda değil, bağlamsal ve akli yorumlarla anlamlandırmayı esas alır. Özellikle Hz. Dâvud ve Hz. Süleyman'ın kıssalarında bu yaklaşım belirgin şekilde görülür Hz. Dâvud'un ismeti bağlamında en çok tartışılan pasaj, Sâd suresindeki iki davacı kıssasıdır. Kur'an'da Hz. Dâvud'un hükmünden sonra istiğfar etmesi ve secdeye kapanması, bazı müfessirler tarafından onun bir hata işlediğine işaret sayılmıştır. Fahreddin Râzî ise bu kıssayı temsili ve eğitimsel bir anlatım olarak değerlendirir; burada Dâvud'un bir günah işlemediğini, zelle düzeyinde bir davranış sergilediğini ve bunun da peygamberlik makamına zarar vermeyecek nitelikte olduğunu savunur. Ona göre bu tür anlatımlar, peygamberlerin tevazu ve Allah'a yönelişini göstermek için Kur'an'da yer alır. Hz. Süleyman'ın ismeti ise özellikle hayvanlarla konuşması, Belkıs kıssası ve atlara olan sevgisi bağlamında gündeme gelir. Neml ve Sâd surelerinde geçen ayetler üzerinden Fahreddin Râzî, Hz. Süleyman'ın dünya nimetlerine aşırı meyletme gibi bir durum içinde olmadığını vurgular. Bazı zahirî ifadeler (örneğin,“ben gerçekten mal sevgisini sevdim”) mecazî veya imtihanî bağlamda değerlendirilmelidir. Fahreddin Râzî'ye göre bu anlatımlar, Süleyman'ın manevi derinliğini ve kulluğunu ortaya koyar. Sonuç olarak Fahreddin Râzî, ismet doktrinini koruyarak Kur'an'daki anlatıları yorumlamaya çalışır. Hz. Dâvud ve Hz. Süleyman'ın kıssaları, onun bu ilkesel tutumunu yansıttığı örneklerdir. Fahreddin Râzî için peygamberlerin zelle türünden davranışları mümkündür; ancak bunlar, onların ismetini ve risalet görevini asla gölgelemez.
Özet (Çeviri)
The doctrine of 'ismah (infallibility) in Islamic theology refers to the protection of prophets from sin and major error. This concept, particularly emphasized within the Sunni kalām tradition, serves to ensure the moral reliability and exemplary status of the prophets. al-Rāzī (d. 606/1210), a distinguished theologian and commentator, integrates both theological and exegetical methods in addressing issues related to prophetic infallibility. His interpretation of the stories of Prophets David (Dāwūd) and Solomon (Sulaymān) reflects a nuanced understanding that seeks harmony between the apparent meanings of Qur'anic verses and theological principles. The case of Prophet David centers on the narrative in Sūrat Ṣād (38:21–25) involving two disputants. After delivering his judgment, David is said to have sought forgiveness and fallen in prostration. While some commentators view this as an indication of sin or error, al-Rāzī interprets it as a symbolic and didactic narrative rather than a literal historical account. According to him, David committed no sin; rather, he exhibited a momentary zallah (slip), which does not compromise his prophetic integrity. Such moments are, in al-Rāzī's view, intended to highlight the humility and devotion of the prophets. Concerning Prophet Solomon, discussions revolve around his interactions with animals, his love for horses, and the episode with the Queen of Sheba (Belqīs), particularly in Sūrat al-Naml and Sūrat Ṣād. Al-Rāzī asserts that Solomon's attachment to material possessions should not be seen as excessive indulgence. Apparent phrases such as“I have loved the love of good things”must be understood metaphorically or within a context of divine testing. These episodes, according to al-Rāzī, serve to illustrate Solomon's spiritual depth and servanthood to God.
Benzer Tezler
- Karâfî'ye göre Hz. Peygamber'in tasarrufları ve haber teorisi
The Prophet's legal acts (tasarrufāt) and the theory of khabar in al-Qarāfī's legal thought
DAVUT TEKİN
Doktora
Türkçe
2025
DinVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN ÖZMEN
- Fahreddîn er-Râzî'nin usûl düşüncesinde ihtilâflı deliller
Conflicting evidence in Fakhr al-Dīn al-Rāzī's methods of usûl
YUNUS BOZKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DAVUT EŞİT
- Bazı kur'an müfessirlerine göre Hz. İsa'nın 'Allah'ın kelimesi' olması meselesi - Fahreddin Razi, İbn Kesir ve Elmalılı tefsirleri örneği
According to some Qur'an commentators, it's a matter of Jesus christ being the word of God - Fahreddi̇n Razi̇, inn kesi̇r and Elmali̇li̇ commentaries examples
HÜSEYİN KOÇOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA ÇETİN
- Nübüvvetin ispatı bağlamında Fahreddin er-Râzî'nin İ'câzu'l-Kur'an görüşü
Icaza of Quran opinion of Fahreddin al-Razi in the context of prophethood proof
İBRAHİM HALİL ERDOĞAN
- Fahreddin er-Râzî'nin imamet anlayışı
Fakhraddin ar-Razi's interpretation of imamah
HASAN MUSAB ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DinIğdır ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM ERYİĞİT