Afet riski altındaki kentsel alanlarda kurumsal yönetişimin planlama sürecine etkisi: İzmir Karabağlar riskli alan örneği
The effect of institutional governance on the planning process in urban areas under disaster risk: The case of İzmi̇r Karabağlar risky area
- Tez No: 986710
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET AKİF SAĞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Konya Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Afet riski altındaki kent alanları, özellikle yüksek deprem tehlikesi taşıyan bölgelerde, bütüncül ve risk odaklı planlama yaklaşımlarına ihtiyaç duymaktadır. Ancak bu tür alanlarda yürütülen kentsel dönüşüm süreçleri, kurumlar arası koordinasyon eksiklikleri, yönetsel öncelik farklılıkları ve hukuki süreçlerin karmaşıklığı nedeniyle çoğu zaman kesintiye uğramakta; böylece afet riskini azaltmayı hedefleyen planlama müdahaleleri istenen sürekliliğe ulaşamamaktadır. Bu tez, 2012 yılında“riskli alan”olarak ilan edilen İzmir'in Karabağlar ilçesindeki 101 hektarlık bir dönüşüm bölgesini incelemektedir. Çalışmada, alan için hazırlanan imar planlarının gelişim süreci, her bir planın hukuki itirazları, kurumsal görüş ayrılıkları ve toplumsal tepkiler sonucu iptal edilmesi veya revizyona uğraması bağlamında analiz edilmiştir. Bulgular, afet riskine duyarlı bir planlama yaklaşımının kurumsallaşamamasının, uygulamada istikrarsızlık ve gecikmelere yol açtığını ortaya koymaktadır. Araştırma, mekânsal veri analizleri, risk değerlendirme belgeleri ve resmi plan dokümanlarına dayanmaktadır. Karabağlar örneği, 2012–2024 yılları arasında aynı alanda altı farklı planın onaylanıp iptal edilmesiyle, afet riski altındaki alanlarda planlama istikrarsızlığının belirgin biçimde gözlenebildiği özgün bir vaka oluşturmaktadır. Çalışma, afet risk yönetimi ve dirençlilik planlaması literatüründe tartışılan“risk duyarlılığı”ilkesini, kurumsal yönetişim ve planlama sürekliliği kavramlarıyla ilişkilendirerek ele almaktadır. Bu yönüyle tez, afet riski altındaki alanlarda planlama istikrarsızlığını kurumsal yönetişim perspektifinden inceleyen ilk kapsamlı örneklerden biri olarak hem literatüre hem de uygulama politikalarına özgün bir katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Urban areas under disaster risk, particularly in regions characterized by high seismic activity, require comprehensive and risk-oriented planning approaches. However, urban transformation processes in such areas are often hindered by inter-institutional coordination gaps, differences in administrative priorities, and the complexity of legal procedures. Consequently, planning interventions intended to reduce disaster risks often lack continuity and stability. This thesis examines a 101-hectare urban transformation area in the Karabağlar district of İzmir, which was designated as a“risky area”in 2012. The study critically evaluates the prolonged and inconsistent planning process of the area through an analysis of the development of zoning plans and their successive cancellations or revisions arising from legal objections, institutional disagreements, and public responses. The findings reveal that the absence of an institutionalized risk-sensitive planning approach has led to instability, limited implementation capacity, and significant delays in the transformation process. The research is based on spatial data analyses, risk assessment reports, environmental threshold studies, and official planning documents. The Karabağlar case constitutes one of the clearest examples of planning instability observed in disaster-prone areas, with six successive plan approvals and cancellations between 2012 and 2024. By linking the principle of“risk sensitivity”discussed in disaster risk management and resilience planning literature with the concepts of institutional governance and planning continuity, this study seeks to contribute to understanding the structural challenges of urban planning under disaster risk. In this regard, the thesis offers an original contribution to both academic literature and practical policy-making by framing planning instability in risky urban areas within an institutional governance perspective.
Benzer Tezler
- Kentsel dirençlilik ve yeşil alanlar: Ankara Altındağ örneği
Urban resilience and green spaces: The case of Ankara Altindag
İLAY NUR ESGİN YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TANYEL ÖZELÇİ ECERAL
- Türkiye'de afet yönetimi ve idarenin sorumluluğu
Responsibility for disaster management and administration in Turkey
GÜLCAN AZİMLİ ÇİLİNGİR
- Evaluation of different urban transformation strategies through effectiveness indicators in earthquake-prone areas
Deprem riski olan alanlarda etkinlik göstergeleri yoluyla farklı kentsel dönüşüm stratejilerinin değerlendirilmesi
UĞUR BOZKURT
Doktora
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge Planlamaİzmir Yüksek Teknoloji EnstitüsüŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KORAY VELİBEYOĞLU
- 6306 sayılı afet kapsamındaki alanlarda yürütülen kentsel dönüşüm uygulamalarında bir yöntem olarak imar durumu hakkı transferi: Avcılar ilçesi Merkez Mahallesi örneği
Transfer of development rights as a method in urban transformation applications in disaster-affected areas under law no. 6306: A case study of Merkez Neighborhood in Avcılar district
İLAYDA ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Kültür ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EVRİM ÖZKAN
- 6306 sayılı kanun kapsamında afet riski altındaki alanların dönüştürülmesinin incelenmesi: İstanbul ili Avcılar ilçesi Ambarlı mahallesi örneği
Examination of the transformation of areas under disaster risk under law no 6306: The case of Ambarli neighborhood, AvcIlar district of ıstanbul province
DİCLE GEÇİCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Aydın ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ERGİNÖZ