Geri Dön

Travmaya maruz kalmış çocuk-ergenlerde kompleks travma sonrası stres bozukluğu ve ilişkili faktörler

Complex post-traumatic stress disorder and related factors in children and adolescents exposed to trauma

  1. Tez No: 986842
  2. Yazar: BEYZA NUR KARAL
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ABDURRAHMAN CAHİD ÖRENGÜL
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Psikiyatri, Psikoloji, Child Health and Diseases, Psychiatry, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Çocuk ve ergen, travma, KTSSB, TSSB, değerlendirme aracı, children and adolescents, trauma, CPTSD, PTSD, assessment instrument
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş ve Amaç: Çocukların potansiyel travmatik olaylara maruziyeti oldukça yaygındır ve bu maruziyeti takiben travma ile ilişkili bozuklukların gelişimi de nadir değildir. Uzun süreli ve yineleyici travmatik yaşantılar sonrasında ortaya çıkan kompleks travma sonrası stres bozukluğu (KTSSB) ile ilgili çocuk ve ergenlerde klinik özellikler henüz yeterince araştırılmamıştır. Bu çalışmanın amacı, çocuk ve ergen psikiyatrisi polikliniğine başvuran en az bir potansiyel travmatik olaya maruz kalan çocuklarda TSSB ve KTSSB sıklığını belirlemek ve KTSSB ile ilişkili klinik özellikleri incelemektir. Ayrıca Uluslararası Travma Ölçeği – Çocuk ve Ergen Versiyonu'nun (UTÖ-ÇE) Türkçe'ye uyarlanması da çalışmanın bir diğer hedefini oluşturmaktadır. Gereç ve Yöntemler: İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Polikliniği'ne başvuran ve en az bir travmatik olaya maruz kalmış olan 7–18 yaş aralığındaki 200 çocuk çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılarla ICD-11 temelli klinik görüşme ve DSM-5 için UCLA TSSB Reaksiyon İndeksi görüşmesi yapılmış; işlevsellik düzeyleri Çocukların Genel Değerlendirme Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Ayrıca Yüzden Duygu Tanıma Testi uygulanmış ve çocuklar UTÖ-ÇE, Çocuklarda Anksiyete ve Depresyon Ölçeği – Yenilenmiş, Çocuk/Ergen Strese Tepki Öz Bildirim Ölçeği ve Çocukluk Çağı Olumlu Yaşantıları Ölçeği'ni doldurmuştur. Ebeveynler ise sosyodemografik veri formu, Güçler ve Güçlükler Anketi, Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantıları Ölçeği, Çocukluk Çağı Olumlu Yaşantıları Ölçeği ve Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği'ni tamamlamıştır. Bulgular: KTSSB tanısı alan çocukların TSSB ve KTSSB semptom puanlarının daha yüksek olduğu, daha fazla travmaya maruz kaldıkları ve koruyucu yaşantılarının daha az olduğu saptanmıştır. Bu çocukların günlük işlevsellik düzeylerinin daha düşük, anksiyete ve depresyon belirtilerinin ise daha belirgin olduğu görülmüştür. Ayrıca korkmuş yüz ifadelerini tanıma konusunda daha yüksek bir doğruluk sergiledikleri belirlenmiştir. Ebeveynlerin kendi çocukluk dönemlerinde daha fazla sayıda olumsuz yaşantı bildirdikleri de ortaya konmuştur. UTÖ-ÇE'nin doğrulayıcı faktör analizi, ölçeğin iki boyut ve toplam skordan oluşan yapısının geçerli olduğunu göstermiştir (SRMR = 0,044; CMIN/DF = 1,78; CFI = 0,97; TLI = 0,96; RMSEA = 0,064). Güvenirlik analizlerinde TSSB alt ölçeği için Cronbach alfa = 0,82, öz düzenleme alt ölçeği için Cronbach alfa = 0,91 ve toplam ölçek için Cronbach alfa = 0,91 olarak bulunmuştur. Sonuç: KTSSB'li çocuklar, travma öyküsü, semptom şiddeti, işlevsellik düzeyi ve eşlik eden klinik özellikler açısından TSSB'li çocuklardan farklılıklar göstermektedir. UTÖ-ÇE'nin Türkçe formu, klinik örneklemlerde geçerli ve güvenilir bir değerlendirme aracı olarak kullanılabilir.

Özet (Çeviri)

Introduction and Aim: Exposure to potentially traumatic events is common among children, and the subsequent development of trauma-related disorders is not uncommon. Complex post-traumatic stress disorder (CPTSD), a newly defined diagnostic category that emerges following prolonged and repeated traumatic experiences, has not yet been sufficiently examined in children and adolescents. This study aimed to determine the prevalence of PTSD and CPTSD among children presenting to a child and adolescent psychiatry outpatient clinic after exposure to at least one potentially traumatic event and to investigate the clinical characteristics associated with CPTSD. An additional aim was to adapt the International Trauma Questionnaire – Child and Adolescent Version (ITQ-CA) into Turkish. Materials and Methods: The study included 200 children aged 7–18 years who presented to the Child and Adolescent Psychiatry Outpatient Clinic of Istanbul Faculty of Medicine and had been exposed to at least one potentially traumatic event. Participants underwent an ICD-11–based clinical interview and the UCLA PTSD Reaction Index for DSM-5; functional impairment was assessed using the Children's Global Assessment Scale. The Facial Emotion Recognition Test was also administered. Children completed the ITQ-CA, the Revised Child Anxiety and Depression Scale, the Child/Adolescent Responses to Stress Questionnaire, and the Benevolent Childhood Experiences Scale. Parents completed a sociodemographic data form, the Strengths and Difficulties Questionnaire, the Adverse Childhood Experiences Scale, the Benevolent Childhood Experiences Scale, and the Hospital Anxiety and Depression Scale. Results: Children diagnosed with CPTSD had higher PTSD and CPTSD symptom scores, greater exposure to multiple traumatic experiences, and fewer protective experiences. They also demonstrated lower levels of daily functioning, higher anxiety and depressive symptoms, and greater accuracy in recognizing fearful facial expressions. Additionally, their parents reported a higher number of adverse experiences in their own childhoods. Confirmatory factor analysis supported the validity of the ITQ-CA structure comprising two subscales and a total score (SRMR = 0.044; CMIN/DF = 1.78; CFI = 0.97; TLI = 0.96; RMSEA = 0.064). Reliability analyses indicated strong internal consistency (PTSD subscale: α = 0.82; self-organization subscale: α = 0.91; total scale: α = 0.91). Conclusion: Children with CPTSD differ significantly from those with PTSD in terms of trauma history, symptom severity, functional impairment, and accompanying clinical features. The Turkish version of the ITQ-CA demonstrates strong validity and reliability, supporting its use as an assessment tool in clinical samples.

Benzer Tezler

  1. Ankara ilindeki üç ilköğretim okulu öğrencilerinin epilepsiye yaklaşımı ve hastalık hakkındaki bilgi düzeyleri

    Knowledge of epilepsy and attitudes towards the condition among three elementary schools students in Ankara

    İKBAL OK BOZKAYA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi Üniversitesi

    Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE SERDAROĞLU

  2. Çocukluk çağında travmaya maruz kalmış ergenleri güçlendirmeye yönelik grup müdahale programının etkililiği: psikolojik sağlamlık, benlik saygısı, risk alma ve kendine zarar verme

    Investigation of the effectiveness of the psychoeducation group intervention program to improve psychological strength in agents with childhood trauma

    İLHAN ALPAYDIN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir Üniversitesi

    Psikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖZLEM KARAIRMAK

  3. Travma sonrası stres bozukluğu tanısı alan ergenlerde frontal alfa asimetrisi

    Frontal alpha asymmetry in adolescent diagnosed with post traumatic stress disorder

    AYŞE MERVE BENK AYAZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    PsikiyatriKocaeli Üniversitesi

    Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ŞAHİKA GÜLEN ŞİŞMANLAR

  4. Cinsel istismara uğramış kız ergenlerde cinsel travmanın beyinde yaptığı yapısal değişikliklerin araştırılması

    Investigation of structural changes in the brain of sexual trauma in female adolescents with sexual abuse

    MELEK HANDE BULUT DEMİR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    PsikiyatriEge Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ SAFFET GÖNÜL

    PROF. DR. TEZAN BİLDİK

  5. Çocukluk çağında ruhsal travmaya maruz kalan ergenlerde borderline kişilik bozukluğu gelişimini yordayan faktörlerin incelenmesi

    Investigation of the factors that predict the development of borderline personality disorder in childhood trauma

    SEFA COŞĞUN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Psikiyatriİstanbul Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. NUSRET SOYLU