Acil servise başvuran multitravma hastalarında travma skorlama sistemleri, şok indeksleri ve Laktat x Baz eksisi x Şokİndeksi'nin prognozu öngörmedeki etkinliğinin karşılaştırılması
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 986856
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FERHAT İÇME
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
- Anahtar Kelimeler: Multitravma, Şok indeksi, MGAP, RTS, Laktat, Baz Eksisi, Multitrauma, Shock Index, MGAP, RTS, Lactate, Base Excess
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Travma, gelişmekte olan ülkelerde genç ve üretken nüfus için ciddi bir mortalite ve morbidite sebebidir. Bu hastaların hızlı bir şekilde değerlendirilip prognozlarının belirlenmesi, tedavinin eldeki bulgular ve prognoza göre gerekirse daha agresif bir şekilde planlanması hayat kurtarıcı olabilir. Bu çalışmada, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Acil Servisine başvuran multitravma hastalarında, prognozu öngörmede etkin olduğu düşünülen travma skorlama sistemleri, şok indeks varyantları, laktat ve baz eksisi gibi göstergelerle laktat X baz eksisi (LABE) ve laktat X baz eksisi X şok indeksi (LABEŞİ) kombinasyonlarının prognoz öngörmedeki etkinliğini karşılaştırarak daha doğru ve güvenilir prognoz tahminleri yapmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Erişkin Acil Tıp Kliniğinde Kasım 2024 ile Ağustos 2025 tarihleri arasında, prospektif olarak yürütülmüştür. Acil servise başvuran ve multitravma tanısı alan, 18 yaş ve üzerindeki erişkin hastalar çalışmaya dahil edilmiştir.Hastaların demografik verileri, olayın öyküsü, vital bulguları, laboratuvar parametreleri,görüntüleme sonuçları ve istenilen konsültasyonlar kaydedildi. Her hasta için Şok İndeksi(Şİ), Modifiye Şok İndeksi(MŞİ), Yaş Şok İndeksi(YŞİ), Hipoksi Yaş Şok İndeksi(HYŞİ), Revize Travma Skoru (RTS), Mekanizma, Glasgow koma skalası, Yaş, Sistolik kan basıncı (MGAP), Laktat x Baz Eksisi(LABE), Laktat x Baz Eksisi x Şok İndeksi(LABEŞİ) hesaplanmıştır. Hastalara uygulanan tedavi, hastane yatış süreci ,acil servisteki sonlanımları ve hastanedeki sonlanımı takip edilmiştir. Bulgular:Çalışmaya toplam 348 multitravma hastası dahil edilmiştir. Hastaların yaş ortalaması 45±20 yıl olup, %76,7'si erkekti. Travma nedenleri arasında en sık araç içi trafik kazaları (%41,1) yer almaktaydı. Vakaların %97,1'i künt travma olup, çoğu (%77) ambulans ile başvurmuştur. Laboratuvar parametreleri içinde özellikle laktat düzeyi, baz eksisi, troponin, WBC ve nötrofil değerleri kötü sonlanım ile güçlü ilişkili bulunmuştur. Kötü sonlanım grubunda (YBÜ yatışı ve mortalite) vital bulgular, laktat, baz eksisi, troponin ve lökosit x sayısı anlamlı farklılık göstermiştir. Travma skorlarından RTS ve MGAP, şok indeksi varyantlarından ise Şİ, MŞİ, YŞİ ve HYŞİ prognozu öngörmede güçlü belirteçler olarak saptanmıştır.Metabolik parametrelerin kombinasyonu olan LABE ve özellikle LABEŞİ, tek başına kullanılan parametrelere kıyasla daha yüksek prognostik değer sunmuştur. ROC analizinde en geniş eğri altı alanın LABEŞİ, LABE ve BE'ye ait olduğu, cut-off değerleri sırasıyla -6,39, -8,53 ve -2,7 olarak belirlendiği tespit edilmiştir.Lojistik regresyon analizinde GKS, nabız, baz eksisi, hematokrit, WBC ve laktat düzeyleri bağımsız öngördürücü parametreler olarak öne çıkmıştır. Sonuç olarak, hem fizyolojik skorlar hem de biyokimyasal belirteçler multitravma hastalarında prognozu belirlemede anlamlı rol oynamakta olup, kombine parametrelerin (LABE, LABEŞİ) kullanımı öngörü gücünü artırmaktadır. Sonuç: Bu çalışmada multitravma hastalarında prognozun öngörülmesinde kullanılan klinik skor sistemleri (RTS, MGAP), şok indeksi varyantları (Şİ, MŞİ, YŞİ, HYŞİ) ve biyokimyasal parametreler anlamlı bulunmuştur. Laktat ve baz eksisi ile bunların kombinasyonları özellikle öne çıkmış, LABE ve LABEŞİ en yüksek prognostik değeri sağlamıştır. Bulgular, kombine parametrelerin tek başına kullanılan ölçütlere kıyasla prognozu daha doğru öngörebildiğini ve erken risk sınıflamasında klinik uygulamaya önemli katkı sağlayabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Aim:Trauma is a significant cause of mortality and morbidity among the young and productive population in developing countries. Rapid assessment and determination of prognosis in these patients, as well as planning treatment potentially in a more aggressive manner based on findings and prognosis can be life-saving. In this study, we aimed to make more accurate and reliable prognostic predictions by comparing the effectiveness of trauma scoring systems, shock index variants, lactate, and base excess parameters thought to be effective in predicting prognosis with the combinations of lactate × base excess (LABE) and lactate × base excess × shock index (LABESI) in predicting outcomes among multiple trauma patients admitted to the Emergency Department of Ankara Bilkent City Hospital. Materials and Methods: This study was conducted prospectively at the Ankara Bilkent City Hospital, Adult Emergency Medicine Clinic, between November 2024 and August 2025. Adult patients aged 18 years and older who presented to the emergency department and were diagnosed with multiple trauma were included in the study. The patients' demographic data, event history, vital signs, laboratory parameters, imaging results, and requested consultations were recorded. For each patient, Shock Index (SI), Modified Shock Index (MSI), Age Shock Index(YŞİ), Hypoxia, Age, Shock İndex (HASI), Revised Trauma Score(RTS), Mechanism, Glasgow, Age, and Arterial Pressure(MGAP), LABE, and LABEŞİ were calculated. The treatment administered to the patients, their hospitalization process, outcomes in the emergency department, and final hospital outcomes were monitored. Conclusion:A total of 348 multitrauma patients were included in the study. The mean age of the patients was 45 ± 20 years, and 76.7% were male. The most common cause of trauma was in-vehicle traffic accidents (41.1%). Of the cases, 97.1% involved blunt trauma, and the majority (77%) were admitted by ambulance. Among laboratory parameters, lactate level, base excess, troponin, WBC, and neutrophil counts were found to be strongly associated with poor outcomes. In the xii poor outcome group (ICU admission, mortality, or ≥6 days of hospitalization), vital signs, lactate, base excess, troponin, and leukocyte counts showed significant differences. Among trauma scores, RTS and MGAP, and among shock index variants, SI, MSI, ASI, and HASI were identified as strong predictors of prognosis. The combined metabolic parameters LABE and especially LABEŞİ provided higher prognostic value compared to individual parameters. In ROC analysis, the largest area under the curve belonged to LABEŞİ, LABE, and BE, with cut-off values determined as -6.39, -8.53, and -2.7, respectively. Logistic regression analysis highlighted GCS, pulse, base excess, hematocrit, WBC, and lactate levels as independent predictive parameters. In conclusion, both physiological scores and biochemical markers play a significant role in determining prognosis in multitrauma patients, and the use of combined parameters (LABE, LABEŞİ) enhances predictive power. Results: In this study, clinical scoring systems (RTS, MGAP), shock index variants (SI, MSI, PSI, HASI), and biochemical parameters were found to be significant in predicting prognosis in multitrauma patients. Lactate, base excess, and their combinations were particularly prominent, with LABE and LABESI providing the highest prognostic value. The findings indicate that combined parameters can predict prognosis more accurately than individual measures and may contribute significantly to clinical practice in early risk stratification.
Benzer Tezler
- Konya Şehir Hastanesi acil servisine multi travma ile başvuran yetişkin hastaların incelenmesi: 3 yıllık deneyimimiz
Review of adult patients presenting to the emergency department of konya city hospital with multi-trauma: Our 3-year experience
HAKAN AKÇIRAHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Acil TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMET GÖKHAN TURTAY
- Multitravma ile acil servise gelen hastalarda perfüzyon indeksinin hasta prognozuna etkisi
Başlık çevirisi yok
BERKİN KARAPINARLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
İlk ve Acil YardımSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
UZMAN BEDRİYE MÜGE SÖNMEZ
- Hastaneye yatırılan acil travma hastalarında kan gazı laktat ve baz açığı değerlerinin prognostik önemi
The prognostic importance of blood gas lactate and base deficit values in emergency trauma patients requesting hospitalization
SAMET KUTLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Acil TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAMAZAN KÖYLÜ
- Kafa travmalı hastalarda serum testikan ve ubikütin düzeylerinin tanısal ve prognostik rolü
Diagnostic and prognistic role of serum testican and ubiquitin levels in the patients with head trauma
RAMİZ YAZICI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
İlk ve Acil YardımSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAŞAR CANDER
- Acil servise başvuran multitravmalı hastaların kanlarında alkol tespit edilip edilmemesine bağlı olarak travma skorlarındaki değişimin araştırılması
Investigation of travma score variation in patients with multitrauma who presented to emergency department reccording to their blood alcohol events
OĞUZ URGAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
İlk ve Acil YardımMarmara ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGE ECMEL ONUR