Türkiye'de vergi reformu bağlamında gelir vergisi tabanının genişletilmesi: Karşılaştırmalı bir inceleme ve politika seçeneklerinin değerlendirilmesi
Broadening the income tax base in the context of tax reform in Türkiye: A comparative analysis and assessment of policy options
- Tez No: 986900
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ RIZA GÖKBUNAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Vergi reformu, Tax reform
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türk Vergi Sistemi'nde son yıllarda yürütülen vergi reformu tartışmalarında, reformun temel hedeflerinden biri olan vergi tabanının genişletilmesi sürekli ön plana çıkmaktadır. Bu tezde vergi tabanının genişletilmesi konusu, gelir vergisi bağlamında ayrıntılı olarak incelenmiş, konuya teorik ve uygulamalı düzeyde yeni ve farklı önerilerle katkı sunulması amaçlanmıştır. Tez üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, vergi reformu ve reformun amaçları çerçevesinde gelir vergisi tabanının genişletilmesine ilişkin literatür taramasının bulguları, kuramsal çerçevede yeni ve özgün tanımlamalarla birlikte sunulmuştur. İkinci bölümde, farklı ülkelerde gelir vergisi tabanını genişletmeye yönelik vergi reformları ile Türkiye'de gelir vergisi tabanını etkileyen reform ve düzenlemeler karşılaştırmalı olarak analiz edilmiş ve Türkiye'deki gelir vergisi tabanının genel görünümü ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise, Türk Vergi Sistemi'nde gelir vergisi tabanını genişletmeye yönelik gerekçeli öneriler geliştirilmiş, ayrıca kayıt dışı gelir getirici faaliyette bulunma ve vergi kaçırma ihtimali bulunan riskli mükelleflerin tespitinde yapay zekâ algoritmalarının kullanımına ilişkin bulgular tartışılmıştır. Araştırmalar sonucunda gelir vergisi tabanını genişletmeye yönelik vergi reformu gerçekleştiren ülkelerin uygulamalarının Türk Vergi Sistemi'ne uyarlanabilir yönleri karşılaştırmalı biçimde değerlendirilmiştir. Uygulama deneyimi ve araştırma bulguları doğrultusunda gerekçeli öneriler sunulmuş; ayrıca bazı yapay zekâ/makine öğrenmesi algoritmalarının kullanımının, vergi kaçırma ihtimali olan riskli mükelleflerin tespitinde yüksek doğruluk oranlarıyla uygulanabilir olduğu ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
In recent discussions on tax reform within the Turkish Tax System, the expansion of the tax base, as one of the fundamental objectives of the reform, has consistently come to the fore. In this thesis, the issue of expanding the tax base has been examined in detail within the context of income tax, and contributions to the topic through new and distinct theoretical and practical proposals have been aimed. The thesis consists of three main chapters. In the first chapter, the findings of the literature review on the expansion of the income tax base within the framework of tax reform and its objectives are presented together with new and original definitions within the theoretical framework. In the second chapter, tax reforms aimed at expanding the income tax base in different countries, as well as reforms and regulations affecting the income tax base in Turkey, are analyzed comparatively, and the general overview of the income tax base in Turkey is discussed. In the third chapter, well-founded proposals for expanding the income tax base in the Turkish Tax System are developed, and findings regarding the use of artificial intelligence algorithms in identifying high-risk taxpayers who may engage in unregistered income-generating activities or tax evasion are also discussed. As a result of the research, the practices of countries that have implemented tax reforms aimed at expanding the income tax base have been evaluated comparatively in terms of their applicability to the Turkish Tax System. Based on practical experience and research findings, well-founded proposals have been presented; moreover, it has been shown that the use of certain artificial intelligence/machine learning algorithms can be applied with high accuracy in identifying high-risk taxpayers who may engage in tax evasion.
Benzer Tezler
- Gelişmekte olan ülkelerde vergi reformları ve Türkiye'de gelir üzerinden alınan vergiler açısından değerlendirme
Tax reforms in developing countries and evaluation for income taxes in Turkey
YUNUS DEMİRLİ
- Veraset ve intikal vergisinde karşılaşılan darboğazlar, çözüm önerileri ve Amerika Birleşik Devletleri uygulaması
The bottlenecks encountered in inheritance and transfer tax, solution proposals and application in the United States
MUHAMMED SERDAR SANCAR
- Stratejik planlamaya dayalı performans esaslı bütçeleme öncesi ve sonrası vergi gelirleri, ekonomik büyüme ilişkisi
Tax revenues pre- and after performance- based budgeting related to strategic plannig and it?s relationship between economic growth
ÖZLEM TÜMER
- Türkiye'de gelir vergisi politika uygulamalarının vergilemede adalet ilkesi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of income tax policy practices in turkiye in terms of the principle of justice in taxation
TİBET EKİNCİ
- Gelir üzerinden alınan vergilerde vergi oranı-vergi hasılatı ilişkisi
Relation for tax ratio to tax revenue in income tax
HALİT ÇİÇEK
