Otizm spektrum bozukluğu tanılı okul öncesi çocuklardaki yeme davranışı ile otizm ve ilişkili belirtiler arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between eating behaviors and autism-related symptoms in preschool children with autism spectrum disorder
- Tez No: 987096
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET TEKDEN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çalışmamızda, Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanılı okul öncesi çocuklarda beslenme alışkanlıkları ve otizm belirtileriyle olan ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca yeme alışkanlıklarının akranlarına kıyasla hangi alanlarda bozulduğu, semptom şiddeti ile yeme davranışları arasındaki ilişki ve bu ilişkiyi yordayan değişkenler de değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Nisan – Ekim 2025 tarihleri hastanemiz çocuk psikiyatri polikliniğine başvuran 24-72 ay aralığındaki 70 OSB tanılı çocuk ve yaş açısından eşleştirilmiş 70 çocuk ve ebeveynleri dahil edilmiştir. Vaka grubuna DSM-5 tanı ölçütlerine göre tanı konmuş, ardından Çocukluk Otizmi Derecelendirme Ölçeği (ÇODÖ) uygulanmıştır. Ebeveynler, Otizm Davranış Kontrol Listesi (ABC), Çocuklarda Yeme Davranışı Anketi (ÇYDA) ve Güçler ve Güçlükler Anketi'ni (GGA) doldurmuştur. Bulgular: OSB grubunda ÇYDA alt boyutlarından gıdadan keyif alma ve yemek seçiciliği puanları düşük, tokluk heveslisi ve duygusal az yeme puanları ise yüksektir. Tokluk heveslisi puanı, ABC ve GGA'nın çeşitli alt boyutlarıyla pozitif ilişkili bulunmuştur. İçme tutkusu ÇODÖ ile negatif, GGA sosyal davranışlarla pozitif ilişkilidir. Aracılık analizinde GGA'nın, bazı ÇYDA alt boyutlarıyla ÇODÖ arasındaki ilişkide anlamlı aracılık etkisi saptanmıştır. Lojistik regresyonda yemek seçiciliği, OSB tanısı alma olasılığıyla negatif ilişkilidir. Sonuç: OSB tanılı çocuklarda yemek seçiciliği, gıdadan keyif almanın azalması, tokluk hevesi ve duygusal az yeme eğilimleri belirgindir. Bu yeme davranışı örüntülerinin yalnızca klinik belirti şiddetiyle değil, duygusal ve davranışsal sorunlarla da ilişkili olduğu saptanmıştır. Özellikle yemek seçiciliği gibi alt boyutların değerlendirilmesi, OSB'ye yönelik erken farkındalığı artırabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to examine the eating habits of preschool children diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD) and their relationship with autism-related symptoms. Additionally, the study evaluated which aspects of eating behaviors differ from those of their peers, the association between symptom severity and eating behavior problems, and the variables predicting this relationship. Materials and Methods: The study included 70 children aged 24–72 months diagnosed with ASD who presented to the Child and Adolescent Psychiatry Outpatient Clinic of our hospital between April and October 2025, as well as 70 age-matched children and their parents. The ASD diagnosis was made according to DSM-5 criteria, and the Childhood Autism Rating Scale (CARS) was administered. Parents completed the Autism Behavior Checklist (ABC), the Children's Eating Behavior Questionnaire (CEBQ), and the Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ). Results: Compared to the control group, children with ASD had lower enjoyment of food and food fussiness scores and higher satiety responsiveness and emotional under-eating scores on the CEBQ. Satiety responsiveness scores were positively correlated with several ABC and SDQ subscales. The desire to drink subscale was negatively associated with CARS and positively associated with SDQ prosocial behavior. Mediation analysis showed that SDQ had a significant mediating effect between certain CEBQ subscales and CARS. Logistic regression analysis indicated that food fussiness was negatively associated with the likelihood of being in the ASD group. Conclusion: Children with ASD exhibited more pronounced food selectivity, reduced enjoyment of food, greater satiety responsiveness, and emotional under-eating tendencies. These eating behavior patterns were associated not only with clinical symptom severity but also with emotional and behavioral difficulties. Assessing subdimensions such as food selectivity may enhance early awareness of ASD in screening programs.
Benzer Tezler
- Okul öncesi dönem çocuklarda görülen beslenme/yeme bozukluğu ile maternal faktörlerin ilişkisinin değerlendirilmesi
Association of maternal factors with feeding/eating disorders in preschool children
SILA KUTLAR KAPICI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriAnkara ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİDEM BEHİCE ÖZTOP
- Otizm spektrum bozukluğu hastalarının pandemi sürecindeki davranış ve semptom profilindeki değişime etkili faktörlerin incelenmesi
Investigation of factors affecting the change in the behavior and symptom profile of autism spectrum disorder patients during the pandemic process
FAİK AZİZOV
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriEge ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAZLI BURCU ÖZBARAN
- Malnütrisyonlu okul öncesi dönem çocuklarında maternal duygu düzenleme becerileri, ebeveyn kabul reddi ile çocuğun yeme davranışı arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between maternal emotion regulation, parental acceptance–rejection, and eating behaviors in malnourished preschool children
AYŞEGÜL DEMİR ÇEVİRİCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLSER ŞENSES DİNÇ
- Okul öncesi yaşta beslenme sorunu olan çocuklar, annelerinin tutumları ve psikolojik iyilik halleri
Nutritional problems in preschool age of children, mothers' attitudes and psychological wellness
MERVE ÖZEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
UZMAN ÖZLEM ERDEDE
UZMAN PINAR ZENGİN AKKUŞ
- Otizm spektrum bozukluğuna eşlik eden kaçıngan kısıtlı yiyecek alım bozukluğunda ebeveyn faktörlerinin etkisinin incelenmesi
Examining the role of parental factors in avoidant/restrictive food intake disorder comorbid with autism spectrum disorder
BEYZA DEVELİ KARACA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriManisa Celal Bayar ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN DENİZ UZUN ÇAKIR