18. yüzyıl şairlerinden Tulûî ve divanı (Metin-günümüz Türkçesiyle nesre çeviri-inceleme)
18th century poets Tulûî and his divan (Text-translation into modern Turkish prose-analysis)
- Tez No: 987131
- Danışmanlar: PROF. DR. SEBAHAT DENİZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Divan şiiri, Türkçe divan, Court poem, Turkish divan
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
18. yüzyılda yaşamış olan Tulû'î, Divan'ını yaklaşık on yıllık bir süreçte (1764-1774) meydana getirmiştir. Divan'daki şiirlerin büyük bir kısmını dini-tasavvufi ve nasihat verici nitelikteki şiirler oluşturmakla beraber eserde tarihi olaylardan efsanelere, kalıplaşmış mazmunlardan içtimai hayata kadar birçok konuda beyitler yer almaktadır. Çalışma giriş bölümü dâhil olmak üzere dört bölüme ayrılmıştır. Giriş bölümünde 18. yüzyılın siyasi ve edebi görünümü genel çerçevesiyle verilmiş, bu yüzyılda yetişen şairlerin adları zikredilmiştir. Birinci bölümde Tulû'î'nin hayatına, eserine ve edebi şahsiyetine dair bilgiler verilmiştir. Divan şekil, dil ve üslup bakımından incelenmiştir. Metinde dini ve tasavvufi muhtevanın yoğun olması hasebiyle bu konular için ayrı bir bölüm açılmıştır. Dolayısıyla ikinci bölümü Divan'da yer alan dini ve tasavvufi unsurlar oluşturmaktadır. Üçüncü bölümde Divan nüshası tanıtılmış, metin tesisinde kullanılan yöntem hakkında bilgi verilmiş ve transkripsiyon sistemi gösterilmiştir. Dördüncü ve son bölümde Divan metnine yer verilmiş, çalışma hazırlanırken Divan'ın eldeki tek nüshasından faydalanılmıştır. Metin transkribe edilip dipnotlarda varak numarası, varsa şiirin başlığı, vezin problemleri ve günümüz Türkiye Türkçesine çevirisi verilmiştir. Mürettep olmayan metin, araştırmacılara kolaylık sağlamak için önce yazmadaki sıraya riayet edilerek verilmiş, daha sonra mürettep şekli eklenmiştir. Çalışmanın sonunda açıklanmaya muhtaç kelime ve mefhumlar hakkında bilgi verilmiş, metnin tıpkıbasımı eklenmiştir.
Özet (Çeviri)
Tulû'î, who lived in the 18th century, composed his Divan over a period of approximately ten years (1764–1774). While the majority of the poems in the Divan are of a religious-mystical and didactic nature, the work contains couplets on a wide range of subjects, from historical events and legends to conventional metaphors (mazmun) and social life. This study is divided into four main sections, including the introduction. The introduction provides a general overview of the political and literary landscape of the 18th century and mentions the prominent poets of the era. The first chapter presents information regarding Tulû'î's life, works, and literary persona, while analyzing the Divan in terms of form, language, and style. Due to the high density of religious and mystical content, a dedicated section has been allocated to these themes; thus, the second chapter explores the religious and Sufi elements within the Divan. The third chapter introduces the manuscript of the Divan, explains the methodology used in establishing the text, and presents the transcription system. In the fourth and final chapter, the text of the Divan is presented, based on the sole available manuscript. The text has been transcribed with footnotes providing folio numbers, poem titles (where available), metrical issues, and translations into modern Turkish. To facilitate research, the unarranged text is first presented according to its original order in the manuscript, followed by its reconstructed arranged form. The study concludes with an appendix containing explanations of specific terms and concepts, as well as a facsimile of the original manuscript.
Benzer Tezler
- 18. yüzyıl şairlerinden Beliğ Mehmed Emîn Dîvânı (inceleme-tenkitli metin-tahlil)
Beliğ Mehmed Emîn's Dîvân (researc, critical text, analysis)
HAFİZE GAMZE DEMİREL
Doktora
Türkçe
2005
Türk Dili ve EdebiyatıFırat ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF.DR. SABAHATTİN KÜÇÜK
- 18. Yüzyıl şairlerinden Müsellem (Şeyh Ebu'l- Vefa Edirnevî) Hayatı, Sanatı, Dîvânı'nın tenkitli metni
One of The 18th century poetries Musellem (Şeyh Ebu'l- Vefa Edirnevî)his life, art and The Divan's comparative text
MERYEM KURUMEHMET
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. SEBAHAT DENİZ
- 18. yüzyıl şairlerinden Hıfzî'nin Rubâî ve kıtaları (Metin-tahlil)
Rubai and Kita of Hıfzı one of the 18th century poets (Text-analysis)
HÜLYA ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜMRAN AY SAY
- 18. yüzyıl divan şâirlerinden Ferhad Paşa'nın divanı (metin - inceleme)
The collected poems of eighteenth century poets Ferhat Paşa (text - analysis)
ALİ YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÜZEYİR ASLAN
- 18. yüzyıl divan şairlerinden Edirneli Kâmî ve Divanı'nın tahlîli
The analsiys of Divan of Edirneli Kâmî who is from 18th century poets
ÖZLEM ŞAMLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SAİT ÇALKA