Beşikdüzü ve Tonya yöresi ağızları(İnceleme-metinler-sözlük)
The dialects of Beşikdüzü and Tonya its region(Analysis-texts-lexion)
- Tez No: 987359
- Danışmanlar: PROF. FERİDUN TEKİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Beşikdüzü ve Tonya Yöresi, Ağızlar, Ses Şekil Bilgisi, Söz Varlığı, Beşikdüzü and Tonya Region, Dialects, Phonology and Morphology, Lexical Features
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Giresun Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Trabzon iline bağlı Beşikdüzü ve Tonya ilçelerinde konuşulan ağız özelliklerini esas alan bir doktora tezidir. Araştırma“Giriş”,“İnceleme”,“Metinler”,“Sonuç”,“Sözlük”ve“Kaynakça”olmak üzere altı ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, ağız özelliklerinin oluşumunu etkileyen temel unsurlar arasında yer alan Beşikdüzü ve Tonya ilçelerinin tarihî süreçleri ile coğrafi yapıları ele alınmış; bölgenin sosyal, kültürel ve fiziki yapısının dil üzerindeki etkilerine değinilmiştir.“İnceleme”bölümünde, saha çalışmaları yoluyla derlenen metinler temel alınarak Beşikdüzü ve Tonya ağızlarının ses bilgisi ve şekil bilgisi yönünden incelenmesi gerçekleştirilmiştir.“Metinler”bölümünde, araştırmanın temelini oluşturan ve transkripsiyon alfabesiyle yazıya aktarılan özgün derleme metinlerine yer verilmiştir.“Sonuç”bölümünde, yapılan analizler neticesinde Beşikdüzü ve Tonya ağızlarının karakteristik fonetik ve morfolojik özellikleri değerlendirilmiş; elde edilen bulgular sistematik biçimde özetlenmiştir.“Sözlük”kısmında ise, metinlerde yer alan ve yerel ağızlara özgü olduğu tespit edilen kelimeler, günümüz Türkçesindeki anlamlarıyla birlikte açıklanmış; böylece hem yöresel söz varlığı ortaya konmuş hem de metinlerin daha anlaşılır hâle getirilmesi amaçlanmıştır.
Özet (Çeviri)
This study is a doctoral dissertation based on the dialectal features spoken in the Beşikdüzü and Tonya districts of Trabzon province. The research consists of six main sections:“Introduction,”“Analysis,”“Texts,”“Conclusion,”“Glossary,”and“References.”In the Introduction section, the historical processes and geographical structures of the Beşikdüzü and Tonya districts, which are among the fundamental factors influencing the formation of dialectal features, are examined, and the effects of the region's social, cultural, and physical structure on language are addressed. In the“Analysis”section, the phonological and morphological aspects of the Beşikdüzü and Tonya dialects are examined on the basis of texts compiled through fieldwork. In the“Texts”section, the original compilation texts that constitute the foundation of the research and that have been transcribed using a transcription alphabet are presented. In the“Conclusion”section, the characteristic phonetic and morphological features of the Beşikdüzü and Tonya dialects are evaluated based on the analyses conducted, and the findings obtained are systematically summarized. In the“Glossary”section, the words identified as specific to the local dialects and appearing in the texts are explained together with their meanings in contemporary Turkish; thus, the regional lexicon is revealed, and the texts are rendered more comprehensible.
Benzer Tezler
- Trabzon ve yöresi ağızları
Başlık çevirisi yok
FUAT ÖRÜNDÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Karadeniz Teknik ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Trabzon yöresi ballarında polen analizi
Pollen analysis of the honeys which are produced from Trabzon region
AHTER FİŞNE
- Okul yöneticilerinin okul yönetiminde karşılaştıkları sorunlar: Trabzon ili örneği
Problems encountered by school principals in school management: The sample of Trabzon province
ALİ YÜCEL YILDIZ
- İki boyutlu dönüşüm yöntemlerinin karşılaştırılması: Trabzon ili örneği
Comparison of two-dimensional transformation methods: The case of Trabzon province
FATMA NUR AYYILDIZ