Biyogaz tesislerinin mekansal modellemesinde coğrafi bilgi sistemleri kullanımı
Using geographic information systems in spatial modeling of biogas plants
- Tez No: 987629
- Danışmanlar: PROF. DR. ARMAĞAN KINAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, İzmir ili Menemen ilçesinde hayvansal atıklara dayalı biyogaz üretim potansiyelinin belirlenmesi ve bu potansiyelin ekolojik ve ekonomik kriterler doğrultusunda kurulacak biyogaz tesislerinin uygun alanlara yönlendirilmesi amacıyla Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) kullanılarak mekânsal bir analiz gerçekleştirilmiştir. Biyogaz tesislerinin yer seçimi, hem sürdürülebilir enerji üretimini desteklemek hem de doğal ve kültürel değerleri korumak açısından kritik bir öneme sahiptir. Menemen ilçesi sınırları içerisinde 2023 yılı itibariyle yaklaşık 31.135 büyükbaş, 58.861 küçükbaş ve 921.206 kanatlı hayvan bulunmaktadır. Çalışmada, hayvansal atıkların biyogaz eşdeğeri olan metan (CH₄) potansiyelleri hesaplanmış, mahalle düzeyinde değerlendirilmiştir. Bununla birlikte koruma alanları, tarım arazileri, kıyı alanları, su kaynakları gibi çevresel kısıtlayıcı ekolojik kriterler dikkate alınmış“korumacı”ve“sakınmacı”yaklaşım ile tampon bölgeler belirlenmiştir. Ayrıca Network analizi ile hayvan atıklarının tesislere ulaştırılabilirliği değerlendirilmiş, enerji nakil hatlarına yakınlık gibi ekonomik unsurlar göz önünde bulundurulmuştur. Elde edilen sonuçlara göre, Menemen ilçesinde biyogaz üretimi potansiyeli en yüksek mahalleler Ulukent, Yahşelli, Çukurköy ve İnönü'dür. Ancak bu bölgelerdeki kültürel miras alanları ve endemik türlerin yaşam alanları gibi ekolojik değerler, tesis yer seçimini sınırlandırmaktadır. Çalışma sonucunda, biyogaz potansiyeli ile çevresel sürdürülebilirlik ilkeleri birlikte değerlendirildiğinde, özellikle Çukurköy, Hasanlar, Yahşelli, Türkelli ve Ulukent mahallelerinin belirli bölümlerinin tesis kurulumu açısından uygun olduğu ortaya konmuştur. Bu bütüncül yaklaşım, yalnızca enerji üretimi değil, aynı zamanda doğal kaynakların korunması açısından da literatüre önemli bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
In this thesis study, a spatial analysis was conducted using Geographic Information Systems (GIS) to determine the biogas production potential based on animal waste in the Menemen district of İzmir province and to identify suitable areas for the establishment of biogas plants in accordance with ecological and economic criteria. Site selection for biogas facilities is of critical importance not only to support sustainable energy production but also to preserve natural and cultural assets. As of 2023, the Menemen district hosts approximately 31,135 cattle, 58,861 small ruminants, and 921,206 poultry. In this study, the methane (CH₄) potential equivalent of animal waste was calculated and evaluated at the neighborhood level. In addition, ecological constraints such as protected areas, agricultural lands, coastal zones, and water resources were taken into account. Buffer zones were established through a“precautionary”and“conservation-oriented”approach. Furthermore, a network analysis was applied to evaluate the accessibility of animal waste to potential plant sites, taking into consideration economic factors such as proximity to energy transmission lines. The findings indicate that the neighborhoods of Ulukent, Yahşelli, Çukurköy, and İnönü have the highest biogas production potential in Menemen. However, ecological values such as cultural heritage sites, and habitats of endemic species in these areas limit the options for site selection. As a result of the study, when biogas potential is assessed alongside environmental sustainability principles, specific parts of Çukurköy, Hasanlar, Yahşelli, Türkelli, and Ulukent neighborhoods are identified as suitable for plant establishment. This holistic approach contributes significantly to the literature not only in terms of energy production but also for the conservation of natural resources.
Benzer Tezler
- Spatiotemporal analysis framework for identifying emerging hot spots and energy potential from livestock manure in Turkey
Türkiye'deki hayvan gübresinin yoğun olarak bulunduğu bölgelerin ve bu bölgelerin enerji potansiyellerinin mekansal ve zamansal analizler ile belirlenmesi
BÜŞRA YÜKSEL RUHBAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Çevre Mühendisliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiKentsel Dönüşüm Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDAT YALÇINKAYA
- CBS desteği ile hayvansal biyokütle kaynakları potansiyelinin belirlenmesi: Denizli ili örneği
Determinig the potential of animal biomass resources: A case study of Denizli province
PINAR AKYIL YILMAZ
Doktora
Türkçe
2024
Çevre MühendisliğiAksaray ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELAYİB BİLGİN
- Spatial distribution of emissions from industrial and residential heating systems using geographical information systems for Turkey
Türkiye için endüstriyel ve konut ısınma kaynaklı emisyonların coğrafi bilgi sistemi ile mekansal dağılımı
GÖKÇE DURUKAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADİR ALP
- Evaluation of ground-level ozone measurements using TROPOMİ HCHO and NO2 retrievals in the Aegean Region of Türkiye
TROPOMI HCHO ve NO2 verileri kullanarak Türkiye'nin Ege Bölgesinde yer seviyesindeki ozon ölçümlerinin değerlendirilmesi
SEDEF BAYRAM
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURÇAK KAYNAK TEZEL
- Kentsel organik katı atıkların biyogaz tesislerinde geri kazanımının tersine lojistik sistemiyle tasarımı
Design of organic municipal solid waste reclamation in biogas plants by reverse logistics system
ASLI TOPTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MAHMUT ALTINBAŞ