Okul öncesi dönemde STEM etkinlikleri ile sağlıklı beslenme farkındalığının oluşturulması
Creating awareness of healthy eating through STEM activities in the preschool period
- Tez No: 987686
- Danışmanlar: PROF. DR. ESEN TAŞĞIN, DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA GEÇİKLİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: 5E eğitim modeli, beslenme farkındalığı, mühendislik tasarım süreci, okul öncesi dönem, sağlıklı beslenme, STEM eğitimi, 5E education model, early childhood, engineering design process, healthy eating, nutrition awareness, STEM education
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı; okul öncesi çocuklara yönelik STEM (Science, Technology, Engineering ve Mathematics) etkinliklerine dayalı beslenme eğitiminin geliştirilmesi ve uygulanması ile öğrencilerin beslenme bilgi düzeylerinin artırılması ve sağlıklı beslenme farkındalığının oluşturulmasıdır. Materyal ve Metod: Araştırma, yarı deneysel desenlerden“ön test–son test tek grup modeli”ile yürütülmüştür. Çalışma grubunu, Erzurum ilinde bir okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 14 çocuk oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak Kişisel bilgi formu, Beslenme Bilgi Ölçeği, Beslenme Tutum Ölçeği, Beslenme Davranış Ölçeği ve Günlük Besin Tüketim Kayıt Formu kullanılmıştır. Uygulama sürecinde STEM temelli 5E öğrenme modeli ve Mühendislik Tasarım Süreci (MTS) esas alınarak yapılandırılmış etkinlikler uygulanmıştır. Veriler parametrik ve non-parametrik testlerle analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırma bulguları, STEM temelli beslenme eğitiminin çocukların beslenme bilgi düzeylerinde (p=0,001, r=0,81), sağlıklı beslenmeye yönelik tutumlarında (p=0,001, r=0,85) ve besin tüketim davranışlarında (p=0,001, r=0,82) istatistiksel olarak anlamlı ve güçlü artışlar sağladığını göstermiştir. Ayrıca C vitamini (p=0,014) ve potasyum (p=0,014) alımlarında anlamlı artışlar gözlenmiş; kalsiyum alımında da yeterlilik oranı anlamlı düzeyde yükselmiştir (p=0,031). Diğer makro ve mikro besin ögelerinde olumlu eğilimler gözlenmiş ancak bu farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Sonuçlar: STEM temelli beslenme eğitimi, okul öncesi dönemi çocuklarında sağlıklı beslenme farkındalığı oluşturmada etkili bir yöntem olarak öne çıkmaktadır. Etkinliklerin disiplinler arası yapısı, çocukların bilgiyi davranışa dönüştürmelerini ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarını içselleştirmelerini desteklemiştir. Araştırma bulguları, okul öncesi eğitim programlarında STEM ve Beslenme eğitiminin entegrasyonunun önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study is to develop and implement a nutrition education program based on STEM (Science, Technology, Engineering and Mathematics) activities for preschool children, with the goal of increasing their nutritional knowledge and fostering awareness of healthy eating. Material and Method: The study was conducted using a quasi-experimental one-group pretest–posttest design. The study group consisted of 14 children attending a preschool institution in Erzurum, Türkiye. Data were collected using the Nutrition Knowledge Scale, Nutrition Attitude Scale, Nutrition Behavior Scale, and Daily Food Intake Record Form. During the intervention, activities were structured based on the STEM-based 5E instructional model and the Engineering Design Process (EDP). The data were analyzed using both parametric and non-parametric statistical tests. Result: The findings revealed that the STEM-based nutrition education led to statistically significant and strong improvements in children's nutritional knowledge (p = 0.001, r =0,81), attitudes toward healthy eating (p = 0.001, r = 0.85), and food consumption behaviors (p = 0.001, r = 0.82). Additionally, significant increases were observed in vitamin C (p = 0.014) and potassium (p = 0.014) intake, and calcium adequacy also improved significantly (p =0 .031). Although positive trends were noted in other macro- and micronutrient intakes, these differences were not statistically significant. Conclusion: STEM-based nutrition education emerges as an effective method for promoting healthy eating awareness in early childhood. The interdisciplinary nature of the activities supported children in transforming knowledge into behavior and internalizing healthy lifestyle habits. The findings emphasize the importance of integrating STEM and nutrition education into early childhood curricula.
Benzer Tezler
- STEM etkinliklerinin okul öncesi öğretmen adaylarının bilgi işlemsel, eleştirel ve çok boyutlu 21.yüzyıl becerilerine etkisi
The effects of STEM activities on pre-school teachers' computational, critical and multidimensional 21st century skills
KÜBRA TANIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimKastamonu ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAHATTİN AYDINLI
DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM YILMAZ
- STEM Temelli Matematik Eğitim Programı'nın okul öncesi dönem çocuklarının matematik ve bilimsel süreç becerilerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of STEM-Based Mathematics Education Program on preschool children's mathematics and scientific process skills
HACI ÖMER ŞAMLI
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP KURTULMUŞ
- Okul öncesi eğitimde STEM yaklaşımının kullanımı: Oyun temelli mühendislik tasarım uygulamaları
The usage of STEM approach in preschool education: Play-based engineering design practices
GÜL YILMAZ
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİH ÇEPNİ
- STEM yaklaşımına uygun fen etkinliklerinin okul öncesi dönem çocuklarının bilimsel süreç becerilerine etkisinin incelenmesi
The examination of the impact of science education activities based on STEM approach on preschool term children's science process skills
TUĞBA ABANOZ
- 60-72 aylık çocukların bilimsel süreç becerilerine STEM-A etkinliklerinin etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of STEM-A activities on the scientific process skills of 60-72 months children
TANSU KALYONCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGÜL POLAT