Özel eğitim meslek okulunda görev yapan özel eğitim ve atölye öğretmenlerinin öğrencilerin mesleki eğitimi hakkında görüşleri
Views of special education and workshop teachers working at special education vocational schools on the vocational education of studens
- Tez No: 987699
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN ARSLANTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Eğitim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, Özel Eğitim Meslek Okulu'nda görev yapan özel eğitim ve atölye öğretmenlerinin öğrencilerin mesleki eğitimi hakkında görüşlerini almak amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda öğrencilerin okullara yönlendirilme süreçleri, alan seçimlerinde yerleştirilme süreçleri, atölye eğitimleri, staj süreçleri ve öğretmen yeterlikleri bütüncül olarak ele alınmış, özel eğitim ve atölye öğretmenlerinin konu hakkında görüşlerinde benzerlik ve farklılıkları da ortaya koyarak mesleki eğitimin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma yönteminden, görüşme tekniği ile yürütülmüştür. Katılımcı grubu, 2024-2025 eğitim öğretim yılında Konya ilinde bulunan dört Özel Eğitim Meslek Okulu' nda görev yapan 12 özel eğitim, 12 atölye öğretmenleri olmak üzere 24 öğretmenden oluşmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu ile öğretmenlerin fiziki ve zamansal koşullarına bağlı olarak yüz yüze ve çevrim içi gerçekleştirilmiş, kayıt altına alınmış ve betimsel analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Elde edilen verilerden kodlar oluşturulmuş, ana tema çerçevesinde alt temalar belirlenerek analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda: 1. Özel Eğitim Meslek Okullarına öğrenci yönlendirme sürecinde okulun amacı göz önüne alındığında uygun olmayan öğrencilerin olduğu ve yönlendirme sürecinin sağlıklı gerçekleşmediği, 2. Öğrencilerin alan seçimlerinde atölyelere yerleştirilme sürecinin koşullar çerçevesinde sağlıklı şekilde yürütüldüğü ancak okul imkânları, program çeşitliliğinin azlığı ve yanlış yönlendirilmiş öğrencilerin varlığının süreci olumsuz etkilediği, 3. Atölye eğitimlerinin mesleki beceri kazandırma açısından yetersiz olduğu, 4. Staj sürecinin prosedür, okul, aile, işyeri ve işverenden kaynaklanan sorunlar nedeniyle verimli işlemediği, 5. Atölye öğretmenlerinin özel gereksinimli öğrencilerin eğitiminde yeterli olmadığı ortaya konulmuştur. Bu bağlamda öğrencilerin okullara daha sağlıklı yönlendirilmesi, okullardaki programların çeşitlendirilmesi, program müfredatlarının bulunan ilin iş piyasası göz önüne alınarak geliştirilmesi, konu özelinde aile bilgilendirilme çalışmaları, staj sürecinde yaşanan sorunların kaynağının tespiti ve üzerine çalışmalar, atölye öğretmenlerinin bilgilendirilmesi ve yetkinliklerinin artırılmasına yönelik çalışmalar yapılması gerekmektedir. Bunun yanında ileri araştırmalarda başka illerdeki Özel Eğitim Meslek Okulları ele alınarak benzer çalışmaların yapılması ve belirlenen beş ana temanın ayrı ayrı ele alınarak derinlemesine incelenip sorunların tespiti ve çözümlerine yönelik çalışmalar yapılması önerilmiştir.
Özet (Çeviri)
In this study, the aim is to examine the views of special education and workshop teachers working in Special Education Vocational Schools regarding vocational education. In line with this aim, the processes of referring students to schools, placement in vocational fields, workshop training, internship processes, and teacher competencies were addressed holistically. By revealing the similarities and differences in the perspectives of special education and workshop teachers, the study seeks to evaluate vocational education comprehensively. The research was conducted using a qualitative research design and the interview technique. The study group consists of 24 teachers—12 special education teachers and 12 worksshop teachers—working in four Special Education Vocational Schools in the province of Konya during the 2024–2025 academic year. Data were collected using a semi-structured interview form through face-to-face and online interviews depending on the physical and time availability of the teachers; all interviews were recorded and analyzed using descriptive analysis. Codes were generated from the obtained data, and sub-themes were identified within the framework of the main theme. The analyses revealed the following: 1. In the process of referring students to Special Education Vocational Schools, some students were deemed unsuitable considering the purpose of the school, indicating that the referral process was not carried out effectively, 2. Although the placement of students into vocational workshops during field selection was generally conducted properly within existing conditions, limited school resources, lack of program diversity, and the presence of misreferred students negatively affected the process, 3. Workshop training was found to be insufficient in terms of developing vocational skills, 4. The internship process was reported to be ineffective due to problems arising from procedures, schools, families, workplaces, and employers, 5. Workshop teachers were found to be insufficiently qualified in educating students with special needs. In this context, it is necessary to ensure healthier student referrals to schools, diversify programs within schools, revise program curricula in alignment with the local labor market, conduct family information programs on this topic, identify and address the sources of problems in the internship process, and provide training and professional development to enhance the competencies of branch teachers. Additionally, future research could examine Special Education Vocational Schools in other provinces, conduct similar studies, and investigate each of the five main themes in depth to identify problems and develop solutions.
Benzer Tezler
- Özel eğitim meslek okulunda çalışan branş öğretmenlerinin karşılaştığı güçlüklerin belirlenmesi
Identifying the challenges which branch teachers working in special education vocational schools encounter
AYŞEGÜL AVAN CİNGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAHYA ÇIKILI
- Öğretmenlerin profesyonel gelişim süreçlerini destekleyecek eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi: Antalya'da bir özel okul örneği
Identifiying teachers supportive needs of professional development processes
FATMA YASEMİN AYKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve Öğretimİstanbul Kültür ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FEYZA DOYRAN
- Özel eğitim meslek okulu öğretmenlerinin örgütsel bağlılık ve iş doyumu düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between organizational commitment and job satisfaction of special education vocational school teachers
GÖKHAN ARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEZAHAT GÜÇLÜ
- Özel ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin sınıf yönetme yeterliliklerinin belirlenmesi
The qualification of private school teachers in class management
BUŞRA MERİÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimYeditepe ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA ÜNAL
- Özel eğitim meslek okullarında verilen mesleki eğitim hakkında öğretmen görüşlerinin incelenmesi
Teachers' opinions on the positive and negative aspects of vocational education given to students in special education vocational schools
SEMRA AKI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAmasya ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASIM ÇOBAN