Batı ve Orta Karadeniz oxytelinae (Coleoptera: staphylinidae) altfamilyası üzerine sistematik çalışmalar
Systematic studies on the oxytelinae (Coleoptera: staphylinidae) subfamily in the Western and Central Black Sea Region
- Tez No: 988298
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ TURAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Zooloji, Biyoloji, Morfoloji, Zoology, Biology, Morphology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Genel Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Staphylinidae, Coleoptera takımının en büyük ve en çeşitli familyalarından biri olup dünya genelinde 65.000'den fazla tür ile temsil edilmektedir. Kısa elytra yapıları ve esnek abdomen segmentleri ile karakterize edilen bu familya, başta çürüyen organik madde, toprak ve bitki örtüsü olmak üzere farklı habitatlarda yaygın olarak bulunmakta; saprofag ve predatör beslenme stratejileri sayesinde ekosistemlerin işleyişinde önemli roller üstlenmektedir. Staphylinidae'nin alt familyalarından biri olan Oxytelinae, geniş bir küresel yayılışa sahip olmasına rağmen Türkiye'de sistematik, faunistik ve ekolojik açıdan sınırlı düzeyde incelenmiş bir gruptur. Bu tez çalışmasında, Orta ve Batı Karadeniz Bölgesi'nde yer alan Düzce, Zonguldak, Bartın, Karabük, Bolu, Kastamonu, Sinop, Samsun ve Ordu illerinden 2024 yılının Haziran–Eylül ayları arasında toplanan Oxytelinae örnekleri sistematik, morfolojik, fenolojik, zoocoğrafik, faunistik ve ekolojik açıdan değerlendirilmiştir. Arazi çalışmaları sonucunda toplam 430 birey elde edilmiş olup, bu materyalin dört tribüs, sekiz cins ve 40 türe ait olduğu belirlenmiştir. Erkek bireyleri bulunan 36 tür ile dişi bireyleri bulunan dört türün genital organ yapıları ayrıntılı olarak incelenmiş; tür teşhisleri yapılmış, tanımlamalar güncel literatürle karşılaştırılarak fotoğraflarla desteklenmiştir. İncelenen materyal içerisinde, morfolojik karakterleri mevcut tür tanımlarıyla tam olarak örtüşmeyen ve yeni tür olma potansiyeli taşıyan Aploderus, Thinodromus ve Carpelimus cinslerinden toplam üç şüpheli tür tespit edilmiştir. Fenolojik değerlendirmeler, türlerin yıl içerisindeki aktif dönemlerine ilişkin önemli veriler sunmuştur. Coğrafik ve faunistik analizler, türlerin bölgesel dağılım örüntülerini, yükselti aralıklarını ve lokal ölçekteki yoğunluklarını ortaya koymuştur. Ekolojik değerlendirmeler kapsamında, özellikle Bledius ve Carpelimus cinslerine ait popülasyonlarda bazı lokalitelerde belirgin cinsiyet yoğunluğu farklılıkları gözlemlenmiş; bu durumun habitat özellikleri ve mikrohabitat koşullarıyla ilişkili olabileceği değerlendirilmiştir. Ayrıca, Samsun lokalitesinde incelenen Thinodormus arcuatus örneklerinde örnekleme yoğunluğunun oldukça yüksek olması, türün söz konusu alanda elverişli çevresel koşullar altında güçlü bir popülasyon oluşturduğunu düşündürmektedir. Bu çalışma, Orta ve Batı Karadeniz Bölgesi Oxytelinae faunasının sistematik ve ekolojik açıdan kapsamlı biçimde ortaya konulmasına katkı sağlamakta; Türkiye Staphylinidae faunasına yeni ve bütüncül veriler kazandırarak ileride yapılacak detaylı taksonomik ve ekolojik araştırmalar için sağlam bir temel oluşturmaktadır.
Özet (Çeviri)
Staphylinidae is one of the largest and most diverse families of the order Coleoptera, represented worldwide by more than 65,000 species. Characterized by short elytra and flexible abdominal segments, members of this family are widely distributed across a variety of habitats, particularly decaying organic matter, soil, and vegetation, and play important roles in ecosystem functioning through their saprophagous and predatory feeding strategies. Oxytelinae, one of the subfamilies of Staphylinidae, has a broad global distribution but remains insufficiently studied in Türkiye from systematic, faunistic, and ecological perspectives. In this thesis, Oxytelinae specimens collected between June and September 2024 from the provinces of Düzce, Zonguldak, Bartın, Karabük, Bolu, Kastamonu, Sinop, Samsun, and Ordu in the Central and Western Black Sea Region were evaluated from systematic, morphological, phenological, zoogeographical, faunistic, and ecological viewpoints. As a result of field studies, a total of 430 specimens were obtained, belonging to four tribes, eight genera, and 40 species. The genital structures of 36 species represented by male specimens and four species represented by female specimens were examined in detail; species identifications were carried out, and the morphological descriptions were compared with current literature and supported by photographs. Among the examined material, a total of three putative species belonging to the genera Aploderus, Thinodromus, and Carpelimus were detected, whose morphological characters do not fully correspond to existing species descriptions and which may represent species new to science. Phenological evaluations provided important data on the periods of activity of the species throughout the year. Geographical and faunistic analyses revealed regional distribution patterns, elevational ranges, and local-scale abundance of the species. Within the scope of ecological assessments, pronounced sex-ratio differences were observed in populations of the genera Bledius and Carpelimus at certain localities, which may be related to habitat characteristics and microhabitat conditions. Furthermore, the remarkably high sampling density observed in Thinodromus arcuatus at the Samsun locality suggests that the species forms a strong population in this area under favorable environmental conditions. This study contributes to a comprehensive understanding of the systematic and ecological characteristics of the Oxytelinae fauna of the Central and Western Black Sea Region and provides new and integrative data for the Staphylinidae fauna of Türkiye, thereby establishing a solid foundation for future detailed taxonomic and ecological research.
Benzer Tezler
- Batı ve orta Karadeniz bölgesi HLA dağılımı ve kronik böbrek yetmezliği ile HLA arasındaki ilişki
The distribution of HLA in the west Black Sea and Middle Black Sea region and the distributionship between chronic renal failure and HLA
HİLMİ KODAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
NefrolojiOndokuz Mayıs Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KUDDUSİ CENGİZ
- Orta ve Batı Karadeniz kıyıları kayalık bölge Nereididae (Polychaeta) faunası
Nereididae (Polychaeta) fauna of rocky shores along the Middle and Western Black Sea coast
FATMA NUR İPEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Su ÜrünleriRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiSu Ürünleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET MUTLU GÖZLER
- Orta ve Batı Karadeniz bölgesinde yayılış gösteren bazı endemik onosma L. (Boraginaceae) türleri üzerinde morfolojik, anatomik ve ekolojik bir araştırma
Morphological, anatomical and ecological investigation on some endemic onosma L. (boraginaceae) species distributed in middle and west black sea region
ÖZNUR ERGEN AKÇİN
- Orta ve Batı Karadeniz bölgesi'nde yayılış gösteren bazı salvia L., (Lamiaceae) türleri üzerinde morfolojik, anatomik ve karyolojik bir araştırma
A Morphological, anatomical and karyological investigation on some salvia L., (Lamiaceae) species distributed in Central and Western Black Sea
MUSTAFA ÖZKAN
- Orta ve Batı Karadeniz sularından yakalanan ticari öneme sahip bazı balık türlerinde ağır metal birikiminin değerlendirilmesi
Assesment of heavy metal accumulation in economically important fish species from Middle and Western Black Sea waters
NATİK DURA