Abdülkadir Merâgî'nin Kitâb-ı Lahniyye adlı eserinin incelenmesi
An analyse on Abd al-Qadir's book Kitab al-Lahniyye
- Tez No: 988378
- Danışmanlar: PROF. DR. FATİH KOCA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Abdülkâdir Merâgî, Kitâb-ı Lahniyye, müzik teorisi, İslâm müzik tarihi, Dini müzik, Abd al-Qādir al-Maraghi, Kitāb al-Lahniyya, music theory, history of Islamic music, Religious music
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Din Musikisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET ABDÜLKÂDİR MERÂGÎ'NİN KİTÂB-I LAHNİYYE ADLI ESERİNİN İNCELENMESİ Betül Güneş Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İslâm Tarihi ve Sanatları Anabilim Dalı Doktora, Ağustos/2025 Danışman: Prof. Dr. Fatih KOCA Abdülkâdir Merâgî İslâm dünyasında mûsikî nazariyatının en önemli temsilcilerinden biri olup nazariyat geleneğinin zirve isimleri arasında yer alır. Onun eserleri hem XV. yy'da hem sonraki dönemlerde müzik teorisinin anlaşılmasında temel kaynak kabul edilir. Bu çalışmanın gayesi Merâgî'nin nazariyat külliyatının bir parçası olan fakat bugüne kadar kapsamlı bir biçimde incelenmemiş Kitâb-ı Lahniyye adlı eserini gün yüzüne çıkarmak ve muhtevasını sistematik biçimde incelemektir. Çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Merâgî'nin hayatı ve eserleri ele alınmış, ikinci bölümde Kitâb-ı Lahniyye'nin muhtevası ayrıntılı olarak analiz edilmiştir. Üçüncü bölümde ise eserin tercümesi sunulmuştur. Çalışmanın özgün katkısı Kitâb-ı Lahniyye'nin ilk defa tahkîk ve tercüme edilmesi, içeriğinin analitik bir yaklaşımla değerlendirilmesi ve Merâgî'nin teorisinin ilk kez çok boyutlu biçimde bir arada incelenmesidir. Bu yönüyle çalışma yalnızca söz konusu eserin değil aynı zamanda Merâgî'nin nazariyat sisteminin bütüncül bir bakış açısıyla anlaşılmasına katkı sağlamaktadır. Sonuç olarak Kitâb-ı Lahniyye Merâgî'nin özgün eserlerinden biri olduğu ve onun bütüncül teorik sisteminin yansıttığıbu araştırma neticesinde ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT AN ANALYSIS OF ABD AL-QADIR MARAGHI'S KITĀB AL-LAHNIYYA Betül Güneş Ankara University Institute of Social Sciences Department of Islamic History and Arts Ph.D Dessertation, August 2025 Supervisor: Prof. Dr. Fatih KOCA 'Abd al-Qadir Maraghi is one of the foremost representatives of music theory in the Islamic world and is counted among the leading figures of the theoretical tradition. His works were considered key sources for the understanding of music theory both in the fifteenth century and in subsequent periods. The aim of this study is to bring to light Kitāb al-Lahniyya, a part of al-Maraghi's theoretical corpus that has not yet been examined comprehensively, and to analyze its content in a systematic manner. The study consists of three main sections. The first section discusses al-Maraghi's life and works. The second section presents a detailed analysis of the content of Kitāb al-Lahniyya. The third section provides the translation of the text. The originality of this research lies in the fact that Kitāb al-Lahniyya has been critically edited and translated for the first time, and its content has been examined through an analytical approach. Furthermore, al-Maraghi's theory has been studied for the first time in a multidimensional way by comparing it with his other theoretical writings. In this respect, the study not only clarifies the content of Kitāb al-Lahniyya but also contributes to a more holistic understanding of al-Maraghi's theoretical system. As a result, this research demonstrates that Kitāb al-Lahniyya is one of al-Maraghi's original works and reflects his comprehensive theoretical system.
Benzer Tezler
- Dünden bugüne rebab ve yeniden ele alınması
Başlık çevirisi yok
M. REFİK KAYA
Sanatta Yeterlik
Türkçe
1998
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiTürk Sanat Müziği Ana Sanat Dalı
DOÇ. M. CAHİT ATASOY
- Kitâb-i Fârsî fî Fenni'l-Elhân ve 15.yy mûsikî nazariyâtındaki yeri ve önemi
Kitab Farsi fi Fan al-Alhan and its place and importance in 15th century music theory
SAYED MOHAMMADTAGHI HOSSEİNİ
Doktora
Türkçe
2021
Müzikİstanbul Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UBEYDULLAH SEZİKLİ
- Abdulkadir Meragi: Hayatı, eserlerinin usul ve güfte açısından incelenmesi
Başlık çevirisi yok
SEDA KENT
Yüksek Lisans
Türkçe
1995
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiTürk Sanat Müziği Ana Sanat Dalı
DOÇ. CAHİT ATASOY
- Fethullah Şirvani ve Mecelletun Fi`l-Musika adlı eserinin XV. yüzyıl Türk musikisi nazariyatındaki yeri
Fathullah Shirwani and the place of his treatise Majalla Fi al-Musiqa in the XV th. century theory of Turkish music
BAYRAM AKDOĞAN
Doktora
Türkçe
1996
DinAnkara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. RUHİ KALENDER
- Abdülkâdir Merâgî ve şerhu'l-Edvâr adlı eserinin XIV. yüzyıl Türk musikîsi nazariyâtındaki yeri
The importance of Abdülkâdir Merâgî and his Serhu'l-Edvâr in 14 th century Turkish musical history
KUBİLAY KOLUKIRIK