Beyin perfüzyon BT görüntülemede serebral perfüzyonun hemodinamik özelliklerinin belirlenmesi
Determination of hemodynamic characteristics of cerebral perfusion in brain perfusion CT imaging
- Tez No: 988722
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA TAŞAR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Radyoloji ve Nükleer Tıp, Radiology and Nuclear Medicine
- Anahtar Kelimeler: Perfüzyon BT, Serebral Perfüzyon, Hemodinami, İnme, Perfusion CT, Cerebral perfusion, Hemodynamics, Stroke
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Gülhane Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Radyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, acil servise inme ön tanısı ile başvurup beyin perfüzyon bilgisayarlı tomografi (BT) görüntülemesi yapılan hastalarda serebral perfüzyonun hemodinamik parametrelerini tanımlayarak iskemik kor ve penumbra bölgelerinin ayrımını yapmak, inme tanısında kontrastsız beyin BT, beyin BTA (BT anjiyografi) ve beyin DAG (difüzyon ağırlıklı görüntüleme) ile karşılaştırmaktır. Çalışmada ayrıca, otomatik yazılım tabanlı hacim analizleri ile manuel ölçüm yöntemlerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışmamızda 1 Ocak 2017 - 31 Ekim 2024 tarihleri arasında Gülhane Eğitim Araştırma Hastanesi Radyoloji Kliniğinde, beyin perfüzyon BT, kontrastsız beyin BT, beyin BTA görüntülemeleri yapılmış olan 35 hasta retrospektif olarak incelenmiştir. Beyin perfüzyon BT görüntülerinden rCBF, rCBV, MTT, TTP ve Tmax haritaları oluşturulmuştur. İskemik kor, penumbra ve toplam hipoperfüze alan otomatik olarak renk haritasında ortaya konulmuştur. İskemik infarkt eşik değerleri kesin olmamakla beraber rCBV ve rCBF için en çok kabul gören eşik değerler değerlendirmede kullanılmıştır. MTT ve TTP parametrelerinde ise karşı hemisfere göre renk farkı olan alanlar görsel değerlendirme ile toplam hipoperfüze alan olarak kabul edilmiştir. Bu eşik değerlere göre rCBF, rCBV, MTT ve TTP parametrelerindeki değişiklikler 'düşük, yüksek ve normal' olarak 3 kategoride değerlendirilmiştir. İskemik kor, penumbra ve toplam hipoperfüze alan hacimleri (mL) otomatik ve manuel hacim hesabı yapılarak karşılaştırılmıştır. Beyin perfüzyon BT bulguları; eş zamanlı kontrastsız beyin BT ve beyin BTA tetkikleriyle birlikte değerlendirilerek modalitelerdeki sonuçlar arasındaki istatistiksel ilişki araştırılmıştır. Bulgular: Çalışmamızda rCBV akut infarkt saptanan hastaların %77,8'inde, ensefalomalazi saptanan hastaların ise tamamında düşüktü. rCBF akut infarkt ve ensefalomalazi saptanan hastaların tamamında düşüktü. MTT akut infarktlı hastaların %22,2'sinde azalmış, %77,8'inde uzamış; ensefalomalazi bulunanların %25,0'ında azalmış, %12,5'inde karşı normal hemisferle aynı olup %62,5'inde uzamıştı. TTP akut infarktlı hastaların tamamında, ensefalomalazi bulunanların %12,5'inde uzamıştı. Akut infarktı olan hastalarda rCBV'ye göre manuel hesaplanan iskemik kor hacmi ortalaması 46,76±57,51 mL, ortancası 17,2 mL (9,9-74,0) olarak ölçüldü. Otomatik yazılım ile hesaplanan iskemik kor hacmi ortalaması 40,58±68,72 mL, ortancası 11,6 mL (5,0–33,2) olarak bulundu. Otomatik yazılımla penumbra hacmi ortalaması 59,29±51,40 mL, ortancası 44,7 mL (22,0–87,0) olarak hesaplandı. rCBV'ye göre manuel hesaplanan iskemik kor hacmi ile otomatik yazılımla hesaplanan iskemik kor hacmi arasında r=0,881 düzeyinde ve p<0,001 anlamlılıkta yüksek düzeyde pozitif korelasyon saptandı. rCBF'ye göre manuel hesaplanan iskemik kor hacmi ile otomatik yazılımla hesaplanan iskemik kor hacmi arasında r=0,606 düzeyinde ve p=0,013 anlamlılıkta korelasyon izlendi. TTP'ye göre manuel hesaplanan toplam hipoperfüze alan hacmi ile otomatik hesaplanan toplam hipoperfüze alan hacmi arasında r=0,932 düzeyinde ve p<0,001 anlamlılıkta güçlü korelasyon saptandı. Ayrıca TTP-rCBF'ye ve TTP-rCBV'ye göre manuel hesaplanan penumbra hacimleri ile otomatik hesaplanan penumbra hacmi arasında anlamlı korelasyon vardı (sırasıyla p=0,010; p=0,007). Beyin perfüzyon BT'de akut infarktı bulunan hastalarda kontrastsız beyin BT'de patoloji saptanma oranı anlamlı yüksek saptandı (p=0,006). Sonuç: Çalışmamızda, beyin perfüzyon BT'nin iskemik inme tanısında serebral hemodinamiye ilişkin bilgiler sunduğu, iskemik kor ve penumbra alanlarının ayrımını sağladığı görülmüştür. Çalışmamızda, iskemik kor bölgelerinde rCBF ve rCBV değerlerinde anlamlı azalma gözlenirken, penumbra bölgelerinde MTT, TTP ve Tmax değerlerinde artış saptanmıştır. Manuel yöntemle elde edilen iskemik kor ve penumbra hacimleri otomatik yazılımın sunduğu hacim sonuçlarına göre daha yüksek değerlerde olmakla birlikte bu iki ölçüm yöntemi arasında istatistiksel olarak korelasyon izlenmiştir. Beyin perfüzyon BT, iskemik kor ve penumbra dokusunun ayırt edilmesinde kritik bir role sahip olsa da; yöntemsel kısıtlılıkları nedeniyle tanıda diğer modalitelerle birlikte değerlendirilmelidir.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study was to define the hemodynamic parameters of cerebral perfusion and differentiate between the ischemic core and penumbra in patients presenting to the emergency department with a preliminary diagnosis of stroke. Furthermore, the study aimed to compare brain CT Perfusion (CTP) findings with non-contrast CT (NCCT), CT Angiography (CTA), and Diffusion-Weighted Imaging (DWI), while evaluating the correlation between automated software-based volumetric analysis and manual measurement methods. Materials and Methods: A retrospective analysis was conducted on 35 patients who underwent brain CTP, NCCT, and CTA at the Gülhane Training and Research Hospital Radiology Clinic between January 1, 2017, and October 31, 2024. Maps for rCBF, rCBV, MTT, TTP, and Tmax were generated. Ischemic core, penumbra, and total hypoperfused areas were automatically identified using color maps. Commonly accepted thresholds for rCBV and rCBF were utilized for ischemic infarct evaluation. For MTT and TTP, areas demonstrating color discrepancies compared to the contralateral hemisphere were visually identified as total hypoperfused areas. Changes in these parameters were categorized as 'low, high, and normal'. The volumes (mL) of the ischemic core, penumbra, and total hypoperfused area were calculated using both automated and manual methods and compared statistically. Results: In our study, rCBV was reduced in 77.8% of patients with acute infarct and in all patients with encephalomalacia. rCBF was found to be decreased in all patients across both the acute infarct and encephalomalacia groups. Regarding MTT, 22.2% of acute infarct patients showed a decrease, while 77.8% exhibited prolongation. In the encephalomalacia group, MTT was decreased in 25.0%, remained isoperfused (identical to the contralateral hemisphere) in 12.5%, and was prolonged in 62.5%. TTP was prolonged in all acute infarct cases and in 12.5% of encephalomalacia cases. In the acute infarct group, the mean manually quantified ischemic core volume based on rCBV maps was 46.76±57.51 mL, with a median of 17.2 mL (IQR: 9.9–74.0). The mean ischemic core volume calculated by automated software was 40.58 ±68.72 mL, with a median of 11.6 mL (IQR: 5.0–33.2). Additionally, the mean automated software-derived penumbra volume was measured as 59.29 ±51.40 mL, with a median of 44.7 mL (IQR: 22.0–87.0). A high positive correlation was observed between manual and automated rCBV-core volumes (r = 0.881, p < 0.001). Correlation for rCBF-core volumes was r = 0.606, p = 0.013. A strong correlation was found between manual and automated total hypoperfused volumes via TTP (r = 0.932, p < 0.001). Additionally, penumbra volumes calculated manually via TTP-rCBF and TTP-rCBV showed significant correlation with automated results (p = 0.010 and p = 0.007, respectively). NCCT pathology detection rates were significantly higher in patients with acute infarct confirmed on CTP (p = 0.006). Conclusion: Our findings demonstrate that brain CTP provides essential data regarding cerebral hemodynamics and enables the differentiation of ischemic core and penumbra in stroke diagnosis. While ischemic core regions exhibited significant reductions in rCBF and rCBV, penumbra regions showed prolonged MTT, TTP, and Tmax values. Although manual volumetric measurements yielded higher values compared to automated software, a strong statistical correlation was observed between the two methods. Despite its critical role in tissue characterization, CTP should be integrated with other imaging modalities within a multimodal protocol due to its methodological limitations.
Benzer Tezler
- İntrakranial beyin tümörlerinde radyoterapi sonrası rekürrens ile radyasyon nekrozu ayrımında BT-perfüzyonun yeri
Differentiation of radiation necrosis from recurrence of brain tumors after radiation therapy: Role of CT perfusion
ONUR YILDIRIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Radyoloji ve Nükleer TıpUludağ ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAHATTİN HAKYEMEZ
- Akut iskemik inme tanısında perfüzyon BT incelemenin etkinliği
Effectiveness of CT perfusion in diagnosis of acute ischemic stroke
MEHMET SAİT MENZİLCİOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Radyoloji ve Nükleer TıpGaziantep ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET METE
- Beyin ölümü tanısında farklı skorlama sistemlerinin karşılaştırılması, BT perfüzyonun katkısı ve değerlendiriciler arasındaki uyum
CT angiography and ct perfusion for brain death diagnosis: Comparison of sensitivity and interobserver agreement of different scoring systems
ASLI IRMAK AKDOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Radyoloji ve Nükleer TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YELİZ PEKÇEVİK
UZMAN HİLAL ŞAHİN
- Glial beyin tümörlerinin evrelendirilmesinde manyetik rezonans perfüzyon görüntülemenin yeri
The Role of magnetic resonance perfusion imaging in grading of glial brain tumors
M. ERDEM YILDIZ
- Akut iskemik inme tedavisinde mekanik trombektomi ile birlikte uygulanan aspirasyon trombektominin tedavideki etkinliği ve klinik sonuçlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness and clinical outcomes of aspiration thrombectomy with mechanical thrombectomy in the treatment of acute ischemic stroke
GÖKAY KARAÇA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Radyoloji ve Nükleer Tıpİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN ÇAKIR