Örgütsel yaşamda denetim ve özdenetim aracı olarak utanç duygusunu anlamak: Satış temsilcileri üzerine bir araştırma
Understanding shame as a means of control and self-regulation in organizational life: A study on sales representatives
- Tez No: 988724
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA YILDIRIM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, utanç duygusunun örgütsel yapı ve işleyişteki etkisini belirlemeyi amaçlamaktadır. Mevcut literatürde, utanç duygusunun iş yaptırabilme ve otorite sağlamadaki potansiyeli bilinmekle beraber, kişilik üzerinde yol açtığı değişim veya yıkımlara dair sorgulamalar sınırlıdır. Bu tezle, hem utancın yönetsel mantık açısından işlevsel yönünü hem de bu işlevselliğin bireysel süreç ve sonuçlarını eleştirel bir perspektifle ele almak amaçlanmıştır. Bu kapsamda araştırmada, bireylerin belirli bir olguya ilişkin öznel deneyimlerini ve bu deneyimlerin özünü ortaya koymaya odaklanan, nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik yaklaşım kullanılmıştır. Araştırmanın amacı ve yöntemine uygun olarak, Alanya'daki bir AVM'de çalışan 19 satış temsilcisiyle, yüz yüze derinlemesine mülakat gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar, amaçlı örnekleme yöntemlerinden kartopu örneklemeyle belirlenmiştir. Görüşmelerde, yarı yapılandırılmış açık uçlu sorulardan oluşan bir soru seti kullanılmıştır. Elde edilen veriler, tematik analiz yöntemiyle tasnif edilmiştir. Sonuçlar, örgütsel yaşamda utanç duygusunun üç tema altında örüntülendiğini göstermiştir. İlk tema olan Utanç Yükü; satış temsilcilerinin iş yerinde yaşadıkları utanç duygusunun hangi etkenlerden kaynaklandığı ve ne düzeyde bu duyguyu deneyimlediklerini anlamaya yöneliktir. Utanç yükü teması,“iş kaynaklı utanç”ve“müşteri ilişkileri kaynaklı utanç”olmak üzere iki alt temadan oluşmaktadır. İkinci ana tema ise“Utancın İşlevselleşmesi”dir. Bu tema, satış temsilcilerinin yaşadıkları utanç duygusunun, satış ve performans odaklı yönetim mantığına uygun şekilde, iş ve organizasyonun yapı ve işleyişinde nasıl işlevsel bir unsura dönüştüğünü anlamaya odaklanmaktadır. Bu ana tema,“utancı araçsallaştıran sektörel mantık: disipline edici utanç”ve“utancı askıya almak”olmak üzere iki alt temadan oluşmaktadır. Üçüncü ve son ana tema“Dönüşen Benlik”temasıdır. Bu ana temada, merkezinde utanç ve ilişkili duyguların olduğu çalışma koşullarına uyumlanmanın, bireysel ve mesleki kimliklerde nasıl bir dönüşüme yol açtığı ve çelişkili de olsa satış temsilcilerinin iş süreçlerinde farklı duygu durumlarını nasıl yaşadıkları tartışılmıştır. Üçüncü ana tema da,“karakter aşınması”ve“duygusal emek”olmak üzere iki alt temadan oluşmaktadır. Sonuçlar, örgütlenme anlayışı ile yönetsel mantığın duyguları nasıl araçsallaştırdığı ve bu durumun bireysel neden ve sonuçları hakkında eleştirel bir içgörü sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This research aims to determine the effect of shame on organizational structure and functioning. While the potential of shame to motivate work and establish authority is recognized in the existing literature, inquiries into the changes or destruction it causes in personality are limited. This thesis aims to critically examine both the functional aspect of shame from an administrative logic perspective and the individual processes and consequences of this functionality. Within this scope, the study employed a phenomenological approach, one of the qualitative research methods, which focuses on revealing individuals' subjective experiences regarding a specific phenomenon and the essence of these experiences. In accordance with the purpose and methodology of the research, in-depth face-to-face interviews were conducted with 19 sales representatives working at a shopping mall in Alanya. Participants were selected using snowball sampling, a purposeful sampling method. A set of semi-structured open-ended questions was used in the interviews. The data obtained has been classified using thematic analysis methods. The results show that shame in organizational life is patterned under three themes. The first theme, Burden of Shame, aims to understand the factors that cause sales representatives to feel shame at work and the extent to which they experience this feeling. The theme of shame burden consists of two sub-themes:“work-related shame”and“customer relationship-related shame.”The second main theme is“The Functionalization of Shame.”This theme focuses on understanding how the shame experienced by sales representatives is transformed into a functional element within the structure and operation of the business and organization, in line with sales and performance-oriented management logic. This main theme consists of two sub-themes:“sectoral logic that instrumentalizes shame: disciplinary shame”and“suspending shame.”The third and final main theme is“The Changing Self.”This main theme discusses how adapting to working conditions centered on shame and related emotions leads to a transformation in individual and professional identities, and how sales representatives experience different emotional states in their work processes, even if these are contradictory. The third main theme consists of two sub-themes:“character erosion”and“emotional labor.”The results provide critical insight into how organizational understanding and managerial logic instrumentalize emotions and the individual causes and consequences of this situation.
Benzer Tezler
- Denizcilik işletmelerine yönelik entelektüel sermaye değerlemesi üzerine bir model önerisi
A model proposal on valuation for intellectual capital of maritime businesses
GİZEM ÇEVİK
Doktora
Türkçe
2023
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZCAN ARSLAN
- Profesyonel eğitim yönetiminin bireysel ve örgütsel performansın yükseltilmesine katkısı
The role of professional education management in upgrading individual and organizational performance
AKİDE AYDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Halkla İlişkilerEge ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GAYE ÖZDEMİR YAYLACI
- Türkiye'de kamu yönetimi ile ilgili sorunların çözümünde ahlak ve adaletin rolü
Role of ethics and justice in solving the problems related with public administration in Turkey
ÖMER ÇAMUR
Doktora
Türkçe
2019
Kamu YönetimiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET HAMDİ AYDIN
- Yerel siyasette etik
Ethics i̇n local politics
SELMANİ SADIK SAYILGANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Siyasal Bilimlerİstanbul Aydın ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UĞUR TEKİN