Tarihi yapılardaki dersliklerde günışığı aydınlatmasının incelenmesi: YTÜ mimarlık fakültesi örneği
Investigation of daylighting in classrooms of historical buildings: The case of YTU faculty of architecture
- Tez No: 988868
- Danışmanlar: PROF. DR. LEYLA ÖZTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Gün ışığı, Sınıf, Tarihi eserler, Daylight, Classroom, Historic buildings
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Özgün işleviyle kullanılamayan tarihi yapılar yeniden işlevlendirilerek yaşatılmaktadır. Mimari mirasın yeniden kullanımında söz konusu olan işlevler arasında eğitim yapıları önemli bir yer tutmaktadır. Bu yapılardaki özellikle gün boyunca aktif kullanılan dersliklerde fiziksel çevreye ilişkin gereksinimlerin karşılanması büyük önem taşır. Fiziksel çevreyi belirleyen başlıca konulardan biri olan aydınlatma olabildiğince günışığı ile sağlanmalıdır. Hacimlerin doğal ışık ile aydınlatılması, bireylerin kendilerini iyi hissetmesi, güneşlenme, dış ortam ile görsel bağlantı ve lamba ışığı ile aydınlatmada enerji korunumu bakımından önemlidir. Günışığına yeterli erişimin yanı sıra güneş ışığının insanın fiziksel sağlığı üzerinde olumlu etkileri de vardır. Bu çalışmada, 1880'li yıllarda Yıldız Sarayı içinde 'Damatlar Dairesi' olarak inşa edilen ve günümüzde Yıldız Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi olarak işlevine devam eden yapıdaki belirli dersliklerin incelenerek tarihi bir yapının derslik olarak kullanılmasında günışığının yeterliliğinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Yapı dışındaki başka yapılar ve/veya bitki örtüsü, yapıdaki girinti ve çıkıntılar, hacmin bulunduğu kat, hacim biçim ve boyutu, pencere sayısı ve pencere duvarının baktığı yön gibi etkenler günışığı aydınlığını etkilemektedir. Bu nedenle, fakülte binasının farklı katlarında bulunan ve farklı yönlere bakan, boyut ve biçimleri farklı on beş adet derslik ele alınmıştır. Günışığı aydınlığının değerlendirilmesi TS EN 17037+A1 Avrupa Standardı uyarınca yapılmıştır. Bu standartta günışığı koşulları, günışığı aydınlığının sağlanması, dış ortamla görsel bağlantı, güneşlenme ve kamaşmaya karşı korunma olmak üzere dört ölçüt aracılığı ile değerlendirilmektedir. Bu çalışma kapsamında günışığı aydınlığının sağlanması, dış ortamla görsel bağlantı ve güneşlenme ölçütleri dikkate alınmış ve hesaplamalar DIALux evo simülasyon programı aracılığı ile yapılmıştır. Avrupa standardına göre günışığı aydınlığı bakımından en az derecenin sağlanamadığı derslikler için iç yüzeylerin ve iç mimari öğelerin ışık yansıtma çarpanını yükseltmeye dayanan iki aşamalı iyileştirme önerileri sunulmuştur. Çalışmanın bulguları, hacim ve pencerelere bağlı özelliklerin ötesinde, iç mimari düzenlemenin de günışığı aydınlığı üzerindeki önemli etkisini sergilemiştir. Bu çalışmanın önemli bir başka sonucu, yapı dışındaki yoğun engeller karşısında hacim ölçeğindeki iyileştirme çabalarının çok sınırlı kalabildiğini vurgulamasıdır.
Özet (Çeviri)
Historic buildings that can no longer be used for their original functions are preserved by being adapted for new uses. Among the functions assigned in the adaptive reuse of architectural heritage, educational facilities hold a particularly significant place. In such buildings, especially in classrooms that remain active throughout the day, meeting the requirements of the physical environment is of great importance. Lighting one of the primary components defining the physical environment should be provided as much as possible through daylight. The use of natural light in interior spaces is essential for occupants' well-being, solar exposure, maintaining visual connection with the outdoor environment, and conserving energy by reducing reliance on artificial lighting. In addition to adequate access to daylight, sunlight also provides various beneficial effects on human physical health. This study aims to evaluate the adequacy of daylighting in classrooms located within a historic building originally constructed in the 1880s inside Yıldız Palace as the“Damatlar Dairesi”(Apartments of the Princes) and currently functioning as the Faculty of Architecture of Yıldız Technical University. Various factors—including external buildings and/or vegetation, façade recesses and projections, the floor level of the space, the form and dimensions of the interior volume, the number of windows, and the orientation of the window wall affect daylight performance. For this reason, fifteen classrooms located on different floors of the faculty building, facing different orientations, and varying in size and geometry were examined. The assessment of daylighting was conducted in accordance with the European Standard TS EN 17037+A1. This standard evaluates daylight conditions based on four criteria: provision of daylight, view out, exposure to sunlight, and protection from glare. Within the scope of this study, the criteria of daylight provision, view out, and sunlight exposure were considered, and the calculations were performed using the DIALux evo simulation program. For classrooms that did not meet the minimum daylight provision required by the European standard, two-stage improvement proposals were developed, focusing on increasing the light reflectance factors of interior surfaces and architectural elements. The findings demonstrate that, beyond the inherent spatial and window-related characteristics, the configuration of the interior architectural layout has a significant influence on daylight performance. Another important conclusion of this study is that, in the presence of substantial external obstructions, interior-scale improvement interventions may remain highly limited in their ability to enhance daylighting.
Benzer Tezler
- Tarihi yapıların eğitim yapısına dönüşümünün incelenmesi: Toros Üniversitesi Güzel Sanatlar Tasarım ve Mimarlık Fakültesi örneği
Examining the refunctioning of the historical buildings for educational purposes; a case study of Toros University Faculty of Fine Arts, Design and Architecture
HATİCE TEKİN BANAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
MimarlıkToros ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEN CEVRİYE BENLİ
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Osmanlı modernleşmesi sürecinde sanayi mektepleri bağlamında Ankara Sanayi Mektebi
The Ankara Industry School in the context of industry schools within the Ottoman modernization process
KÜBRA ÇEBER
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
MimarlıkHacettepe ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
ÖĞR. GÖR. ÇİLER BUKET TOSUN
- Non-relativistic gravity in three-dimensions
Üç boyutta göreli olmayan kütleçekim teorileri
UTKU ZORBA
Doktora
İngilizce
2021
Fizik ve Fizik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiFizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEŞE ÖZDEMİR
- Analysis of the crustal deformation caused by the 1999 Izmıt Düzce earthquakes using synthetic alperture radar interferomentry
1999 İzmit ve Düzce depremlerinin neden olduğu kabuk deformasyonunun sentetikaçıklık radar interferometrisi ile incelenmesi
ZİYADİN ÇAKIR
Doktora
İngilizce
2003
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERDAR AKYÜZ