Antioksidan kapasite/aktivite tayin yöntemlerinin verim ve çeşitliliğinin arttırılması için derin ötektik çözücülerin kullanımı
Use of deep eutectic solvents to increase yield and diversity of antioxidant capacity/activity determination methods
- Tez No: 988878
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BURCU BEKDEŞER, PROF. DR. MUSTAFA REŞAT APAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kimya, Chemistry
- Anahtar Kelimeler: Antioksidan aktivite, Antioksidan kapasite, Derin ötektik çözücüler, Antioxidant activity, Antioxidant capacity, Deep eutectic solvents
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Analitik Kimya Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Derin ötektik çözücüler (DES), gıdalarda bulunan antioksidan özellikte biyoaktif bileşiklerin çözündürülmesi ve ekstraksiyonu için sürdürülebilir ve verimli bir seçenek olarak dikkat çekmektedir. Ayrıca, düşük maliyeti, biyolojik parçalanabilirliği, ihmal edilebilir toksisitesi ve daha basit üretim prosedürleri nedeniyle organik çözücülere mükemmel alternatifler olarak kabul edilmektedir. Tezin ilk kısmında karabuğday, buğday ruşeymi, arpa, çavdar, yulaf ve buğdaydan oluşan tahıl ürünlerinin, ChCl-EG derin ötektik çözücü ortamında, QUENCHER- CUPRAC ve QUENCHER-ABTS yöntemleri ile toplam antioksidan kapasite tayini yapılmıştır. Tahıl örneklerinden buğday ruşeymi üzerinden, yanıt yüzey metodolojisi ile antioksidan kapasite verimini arttırmada önemli rol oynayan su oranı (%), karıştırma hızı (rpm) ve karıştırma süresi(dk) gibi parametreler için Box-Behnken deneysel tasarım matrisi kullanılarak optimum deney koşulları belirlenmiştir. Sonuçlar TAC (mmol TE kg-1) yanıt değişkeni üzerinden belirlenmiş olup, referans yöntem olarak orijinal QUENCHER-CUPRAC ve QUENCHER- ABTS yöntemleri ile karşılaştırılmıştır. Tezin ikinci kısmında, çeşitli domates ürünleri ve kurutulmuş havuçtan oluşan gıda örneklerinin mikrodalga destekli ekstraksiyonu xx (MDE) AcOH-TBP derin ötektik çözücü ortamında gerçekleştirilerek, CUPRAC yöntemi ile toplam antioksidan kapasite tayini yapılmıştır. MDE prosedürü için yanıt yüzey metodolojisi kullanılarak, Box-Behnken deneysel tasarım matrisi ile ekstraksiyon verimini arttırmada önemli rol oynayan ekstraksiyon sıcaklığı (oC), çözücü hacmi (mL) ve ekstraksiyon süresi (dk) gibi parametreler optimize edilmiştir. Optimal koşullar altında hazırlanan karotenoid açısından zengin ekstraktların toplam antioksidan kapasite değerini ölçmek için CUPRAC yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca, sonuçlar hekzan-etanol-aseton (2:1:1, v/v/v) karışım ekstraksiyon işleminden elde edilen sonuçlarla karşılaştırılmıştır. Önerilen DES ile bazı lipofilik antioksidanların yanı sıra hidrofilik antioksidanlar da kısmen ekstrakte edilebilmektedir. Ekstraktlardaki karotenoid ve polifenolik bileşiklerin miktarları HPLC-DAD sistemi kullanılarak ölçülmüştür.
Özet (Çeviri)
Deep eutectic solvents (DES) are gaining attention as a sustainable and efficient option for the solubilization and extraction of bioactive compounds with antioxidant properties found in foods. Furthermore, DES are considered excellent alternatives to organic solvents due to their low cost, potential biodegradability, negligible toxicity, and simpler manufacturing procedures. In the first part of the thesis, the total antioxidant capacity of cereal products consisting of buckwheat, wheat germ, barley, rye, oats and wheat was determined using the QUENCHER- CUPRAC and QUENCHER-ABTS methods in a ChCl-EG deep eutectic solvent. Using wheat germ from the cereal samples, parameters such as water content (%), stirring rate (rpm), and stirring time (min), which play an important role in increasing antioxidant capacity yield, were determined using response surface methodology. Optimal experimental conditions were determined using the Box-Behnken experimental design matrix. The results were determined based on the response variable TAC (mmol TE kg⁻¹) and compared with the original QUENCHER-CUPRAC and QUENCHER-ABTS methods used as reference methods. In the xxii second part of the thesis, microwave-assisted extraction (MDE) of various tomato products and dried carrot food samples was performed in the AcOH-TBP deep eutectic solvent and total antioxidant capacity was determined using the CUPRAC method. Using response surface methodology for the MDE procedure, parameters such as extraction temperature (°C), solvent volume (mL), and extraction time (min), which play a significant role in increasing extraction efficiency, were optimized using the Box-Behnken experimental design matrix. The CUPRAC method was used to measure the total antioxidant capacity of carotenoid-rich extracts prepared under optimal conditions. Furthermore, the results were compared with those obtained from the hexane-ethanol-acetone (2:1:1, v/v/v) mixture extraction process. The proposed DES method demonstrated that some lipophilic antioxidants, as well as hydrophilic antioxidants, could be partially extracted. The amounts of carotenoids and polyphenolic compounds in the extracts were measured using the HPLC-DAD system.
Benzer Tezler
- Çitlembik (Celtis australis L.) ve karayemiş (Prunus laurocerasus) meyvelerinin antioksidan kapasitesinin incelenmesi
Investigation of antioxidant capacity of hackberry (Celtis australis L.) and laurel (Prunus laurocerasus) fruits
SEDA BABACAN
- Demir (II, III)-esaslı antioksidan aktivite/kapasite tayin yöntemlerinin geliştirilmesinde kinetik ve termodinamik öğeler
Kinetic and thermodynamic features in the development of iron(II,III)-based antioxidant activity/capacity determination methods
KADRİYE IŞIL BERKER
- Antioksidan kapasite tayin yöntemlerinin analitik açıdan karşılaştırılması
Analytical comparision of antioxidant capacity determination methods
ASİYE ARDAĞ
- Reaktif oksijen türleri süpürücü antioksidan aktivitenin ölçümünde modifiye CUPRAC yöntemlerinin geliştirilmesi
Development of modified CUPRAC methods for reactive oxygen species scavenging antioxidant activity measurement
MUSTAFA ÖZYÜREK
- Polifenollerin tiyoller ve proteinlerle etkileşiminin bazı antioksidan aktivite tayin yöntemlerine etkisi
The effects of interactions of polyphenols with thiols and proteins on certain methods of antioxidant activity determinations
ASLI NESLİHAN AVAN
