Erkeklik kimliğinin inşasında askerliğin değişen konumu: Çürük raporu bağlamında askerlikten muafiyet
The changing position of military service in the construction of masculine identity: Exemption from military service in the context of a rotten report
- Tez No: 988964
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YASEMİN YÜCE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada“çürük raporu”olarak da ifade edilen rapor kapsamında sağlık nedenlerinden kaynaklı askerlikten muaf olmuş erkeklerin deneyimlerini incelemek amaçlanmıştır. Bu kapsamda yapılan saha çalışmasında erkek olabilmek için bir aşama olarak görülen askerliğin, askerlikten muaf olan erkekler üzerindeki etkisi sorgulanmış ve askerliğin erkeklik inşasındaki güncel konumu tespit edilmeye çalışılmıştır. Askerlik yapmış veya yapmamış olmanın erkeklik kurgusundaki rolü ve erkeklik ile askerlik arasındaki ilişki katılımcılar özelinde tartışmaya açılmıştır. Çalışmada nitel yöntem kullanılmış olup çeşitli sağlık nedenleri kapsamında askerlikten muaf olan 20 erkek katılımcı ile görüşme formuna bağlı kalınarak derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler fiziksel ve online ortamlarda yüz yüze yapılmıştır. Yapılan görüşmeler katılımcıların rızası dahilinde ses kaydına alınmış ve ses kayıtları üzerinden katılımcı ifadelerine yazım ve imla kuralları dışında hiçbir suretle müdahele edilmeksizin transkripsiyon işlemi gerçekleştirilmiştir. Sonrasında ise katılımcı ifadelerinden elde edilen veriler analiz edilerek genelleme amacı gütmeksizin bir sonuca ulaşılmıştır. Askerlik ve erkeklik ilişkisi geleneksel erkeklik algısı üzerinden okunduğunda bulgular ile bir çelişkinin söz konusu olduğu söylenebilir. Nitekim yapılan görüşmeler sonucunda askerliğin“her erkek için gerekli olmayan ancak bazı yetersiz erkekler için gerekli olan”bir görev olarak görüldüğü, askerliğin erkeklik inşasında eskisi kadar önemli bir faktör olmadığı yalnızca kişisel gelişimin bir parçası olabileceği ve askerliğin gerekliliğinin katılımcılar tarafından sorgulandığı tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda bunun yanı sıra geçmişte askerlikte edinilebilecek olan kazanımların sosyal hayattan veya farklı kurumlar aracılığı ile temin edilebiliyor olduğu, katılımcıların büyük çoğunluğunun askerlikten muafiyete ilişkin ötekileştirme pratiğine maruz kalmadıkları, askerlikten muaf olmanın birtakım avantajları beraberinde getirebileceği sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu bağlamda katılımcılar için askerliğin erkeklik inşa sürecindeki konumunda bir çözülmenin varlığından söz edilebilir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the experiences of men who have been exempted from compulsory military service in Turkey on health-related grounds, commonly referred to as receiving a“rotten report”. Within the scope of this research, the impact of military exemption on men particularly given that compulsory military service is widely perceived as a key milestone in achieving manhood has been critically interrogated. The study seeks to understand the current role of military service in the construction of masculinity. The role of having completed or not completed military service in the construction of masculinity, as well as the relationship between masculinity and military service, has been opened to discussion through the experiences of the participants. Adopting a qualitative research design, in-depth interviews were conducted with 20 male participants who had been exempted from military service due to various health conditions. The interviews were carried out face to face, both in physical and online settings, using a semi-structured interview form. The interviews were audio-recorded with the informed consent of the participants, and the transcriptions were produced directly from the recordings without any intervention beyond spelling and grammar corrections. Subsequently, the data obtained from participant statements were analyzed, and conclusions were drawn without any intention of generalization. When the relationship between military service and masculinity is interpreted through the lens of traditional masculinity norms, the findings of the study suggest a tension with this conventional framework. The interviews revealed that military service is increasingly perceived as a task that is“not necessary for every man, but perhaps necessary for certain inadequate men.”It appears that military service no longer holds the same significance in the construction of masculinity as it once did, and is instead seen by some participants merely as a potential component of personal development. Furthermore, many participants questioned the necessity of compulsory military service altogether. Most participants reported not having experienced significant stigmatization due to their exemption status. On the contrary, military exemption was sometimes perceived to offer certain advantages. In this context, the findings suggest that the institution of military service is undergoing a symbolic erosion in its role as a central site for the construction of masculinity.
Benzer Tezler
- Erkek olma yolunda“askerlik durağı”
Başlık çevirisi yok
ZEYNEL KARACAGİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
AntropolojiAnkara ÜniversitesiSosyal Antropoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERYEM BULUT
- Vücut geliştirme alanında erkeklik kimliğinin inşasında besin desteği kullanımının yeri
The place of supplement use in the construction of masculinity in the bodybuilding
MUSTAFA ŞAHİN KARAÇAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
SporHacettepe ÜniversitesiEgzersiz ve Spor Fizyolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CANAN KOCA ARITAN
- Baba kimliğinin inşasının nesiller bağlamında karşılaştırmalı analizi: Sembolik etkileşimci bakış açısıyla nitel bir inceleme
Comparative analysis of the construction of father identity in the context of generations: A qualitative analysis from symbolic interactionist perspective
SEZGİN ERDEM
- Erkeklik ideallerinin şiddet davranışları üzerindeki etkisi ve şiddetin toplumsal kabulünde erkeklik algısının rolü
The effect of masculinity ideals on violent behaviors and the role of masculinity perception in social acceptance of violence
DİLARA KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SosyolojiSamsun ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR YEŞİLYURT
- Doğu taşrasında erkeklik halleri: Sessiz ağlarla işbirliği ve eril pazarlık
Masculinities in eastern province: Collaboration with and male bargain through silent networks
EMİN SAYIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SosyolojiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇAĞLAYAN KOVANLIKAYA