Turizm işletmeciliğinde dış ticaret politikalarının etkisi: Karşılaşılan zorluklar ve çözümler
The impact of foreign trade policies on tourism management: Challenges and solutions
- Tez No: 989011
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR AYŞEGÜL OĞUZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Turizm, Tourism
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de uygulanan dış ticaret politikalarının turizm sektörü üzerindeki etkilerini ekonomik ve yapısal boyutlarıyla incelemek ve turizmin dış ticaret dengesi içerisindeki stratejik rolünü ortaya koymaktır. Küresel ölçekte mal ve hizmet hareketliliğinin artmasıyla birlikte turizm, yalnızca bir seyahat faaliyeti olmaktan çıkmış; ülkelerin döviz gelirlerini artıran ve dış ticaret performansını destekleyen önemli bir unsur haline gelmiştir. Türkiye'nin ekonomik yapısı değerlendirildiğinde turizm sektörünün büyüme, istihdam, döviz girdisi ve bölgesel kalkınma üzerindeki katkıları dikkat çekmekte; bu durum dış ticaret politikalarının sektörel etkilerinin analiz edilmesini gerekli kılmaktadır. Araştırmada 2010–2024 dönemine ait resmi veriler kullanılmış ve nicel araştırma yöntemi benimsenmiştir. Veriler SPSS programı ile analiz edilmiş; betimsel istatistikler, korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon yöntemleri uygulanarak turizm gelirleri ile dış ticaret göstergeleri arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir. Analizlerde döviz kuru, ihracat, ithalat ve teşvik uygulamaları temel değişkenler olarak ele alınmıştır. Elde edilen bulgular, ihracat artışının turizm gelirlerini olumlu yönde etkilediğini; döviz kurundaki yükselişin ise kısa vadede turist talebini artırmasına rağmen uzun vadede ithal girdilere dayalı maliyet yapısı nedeniyle turizm işletmeleri üzerinde baskı oluşturduğunu göstermektedir. İthalat hacminin artması özellikle enerji, gıda ve ekipman gibi yüksek ithal bağımlılığı olan alanlarda maliyetleri yükselterek sektörün kârlılığını azaltmaktadır. Bununla birlikte yatırım ve teşvik politikalarının sektörde kapasite artışı, hizmet kalitesi ve rekabet gücü üzerinde olumlu etkiler yarattığı belirlenmiştir. Sonuç olarak çalışma, Türkiye'de turizm sektörü ile dış ticaret politikaları arasında karşılıklı ve dinamik bir etkileşim bulunduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle turizm politikalarının sürdürülebilir dış ticaret stratejileri ile uyum içinde geliştirilmesi, sektörün uzun vadeli büyümesine ve makroekonomik istikrara önemli katkılar sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the economic and structural effects of foreign trade policies on the tourism sector in Turkey and to reveal the strategic role of tourism within the dynamics of foreign trade. With the increasing global movement of goods and services, tourism has evolved into a significant source of foreign exchange rather than merely a travel activity, thereby supporting the overall performance of foreign trade. Considering Turkey's economic structure, the tourism sector contributes substantially to growth, employment, foreign currency inflows, and regional development, making the analysis of foreign trade policies essential for understanding sectoral performance. The research employs a quantitative methodology and utilizes official data covering the period between 2010 and 2024. The data set was analyzed using SPSS, and descriptive statistics, correlation analysis, and multiple linear regression techniques were applied to examine the relationships between tourism revenues and foreign trade indicators. Key variables in the analysis include the exchange rate, export volume, import volume, and incentive mechanisms. The findings indicate that increases in export volume positively influence tourism revenues, while rises in the exchange rate stimulate tourist demand in the short term but create cost pressures on tourism enterprises in the long run due to their dependence on imported inputs. The growth of import volume, particularly in sectors such as energy, food, and equipment—where import dependency is high—raises operational costs and reduces profitability in the tourism industry. In contrast, investment and incentive policies support capacity expansion, service quality improvements, and competitiveness within the sector. In conclusion, this study demonstrates that there is a reciprocal and dynamic interaction between foreign trade policies and the tourism sector in Turkey. Therefore, aligning tourism policies with sustainable foreign trade strategies is essential for achieving long-term sectoral growth and contributing to macroeconomic stability.
Benzer Tezler
- Burdur ili mermer sektörünün kurumsal ve ekonomik yapısı
İnstitutional and economic structure of marble sector in burdur
AHMET SARITAŞ
- Doğu Karadeniz bölgesinde çay tarımının yapısı, başlıca ürünlerle mukayesesi ve dış ticareti
Structure of tea harvest comparasion of basic agricultural products and foreign trade in the east region of Black sea
KÖKSAL KASAPOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
EkonomiKaradeniz Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KENAN ÇELİK
- Developing port systems model for a new hub port investment: North Aegean Candarli Port Project
Yeni bir aktarma limanı yatırımı için liman sistemleri modeli geliştirilmesi: Kuzey Ege Çandarlı Limanı Projesi
MURAT AYMELEK
- Termal turizm işletmeciliğinin ekonomik etkileri ve Kütahya'da bir uygulama
The Economic impacts of thermal tourism management and an application in Kütahya
ERCAN YAVUZ
- Otel işletmelerinde iletişim yönetimi ve halkla ilişkiler
Communication management and public relations in hotel business
ZHYLDYZ KUNAEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
İletişim BilimleriEge ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. MİNE SARAN
