Sıdık Karac Uulu'nun“Tendik Colunda”adlı tiyatrosu (Metin- çeviri- gramatikal dizin)
Sıdık Karac Uulu's of theater called“Tendik Colunda”(Text- translation-grammatical index)
- Tez No: 989014
- Danışmanlar: PROF. DR. UFUK DENİZ AŞCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kırgızlar, 1924'den 1928 yılına kadar Sovyet hükümeti tarafından hazırlatılmış, Kırgızcanın ses yapısına uyarlanan Arap alfabesini kullanmışlardır. Ancak daha sonra Sovyetler Birliği'nin komünist ideallerini gerçekleştirmekten uzak olduğu düşüncesi ve İslam kültürünün de taşıyıcısı olarak görülmesi nedeniyle Sovyet yönetimi tarafından uygun görülmeyerek alfabe değişikliğine gidilmesi hususunda çalışmalar yapılmıştır. Stalin döneminde bazı Kırgız aydınlar, Kırgızları millî birlik ve beraberliğe teşvik ettiği, rejim karşıtı olarak görüldüğü için kurşunlanarak idam edilmiştir. Bağımsızlığa kadar Hükümet tarafından idam edilen bu aydınlardan ve onların eserlerinden söz etmek dahi yasaklanmıştır. Kırgızların 31 Ağustos 1991'de bağımsızlıklarını ilan etmesiyle söz konusu aydınlara iade-i itibar sağlanmış, haklarında bilimsel ve popüler yayımlar yapılmıştır. Bu aydın kıyımına kurban giden isimlerden biri de bu çalışmanın konusu olan Sıdık Karac Uulu (Sıdık Karaçev)'dur. Çağdaş Kırgız dili ve edebiyatının kurucularından ve milli gazeteciliğin kurulmasında çok büyük katkısı olan Sıdık Karac Uulu (Sıdık Karaçev)'nun bu eseri Kırgızcanın ses yapısına uyarlanmış Arap alfabesiyle kaleme alınmıştır.“Tendik Colunda”adlı tiyatro eseri, bu dönemden günümüze ulaşabilen Arap alfabesiyle basılmış nadir eserlerdendir. Bu nedenle eser çok değerlidir ve hâlâ Uluttuk Kitepkana'da eser fanus içinde muhafaza edilmektedir. Şimdiye kadar, Kırgızistan'da ve Türkiye'de eser üzerine hiçbir bilimsel çalışma yapılmamıştır. Bu çalışma literatürdeki bu boşluğu dolduracaktır. Eser, önce Arap alfabesinden Latin alfabesine transkripsiyonlu olarak aktarılmış, daha sonra Türkiye Türkçesine çevrilmiş; Kırgızcanın o dönemdeki şekil bilgisi ve söz varlığı hakkında bilgi edinebilmek adına gramatikal dizini yapılmıştır.
Özet (Çeviri)
From 1924 to 1928, the Kyrgyz used the Arabic alphabet, prepared by the Soviet government and adapted to the phonetic structure of the Kyrgyz language. However, due to the Soviet Union's perceived failure to realize communist ideals and its perceived role as a carrier of Islamic culture, the Soviet administration disapproved of the idea and initiated efforts to change the alphabet. During the Stalinist era, some Kyrgyz intellectuals were executed by shooting because they encouraged national unity and solidarity among the Kyrgyz and were seen as opponents of the regime. Until independence, the government prohibited even mentioning these executed intellectuals and their works. With the Kyrgyz declaration of independence on August 31, 1991, the reputation of these intellectuals was restored, and scholarly and popular publications were published about them. One of the victims of this massacre of intellectuals was Sıdık Karac Uulu (Sıdık Karaçev), the subject of this study. Sıdık Karac Uulu (Sıdık Karaçev), one of the founders of contemporary Kyrgyz language and literature and a major contributor to the establishment of national journalism, wrote this work in Kyrgyz using the Arabic alphabet adapted to the phonetic structure of the Kyrgyz language. The play“Tendik Colunda”is one of the rare works printed in the Arabic alphabet that has survived from this period. Therefore, the work is invaluable and is still preserved in a bell jar at Uluttuk Kitepkana. To date, no scholarly work has been conducted on the work in Kyrgyzstan or Turkey. This study will fill this gap in the literature. The work was first transcribed from the Arabic alphabet into the Latin alphabet and then translated into Turkish. A grammatical index was created to provide information about the morphology and vocabulary of Kyrgyz at that time.
Benzer Tezler
- Sıdık Karac Uulu'nun Rusçadan Kırgızcaya çevirdiği“İlim cana Din”adlı eseri üzerine (Metin-çeviri-dizinler)
On the work“İlim cana Din”translated from Russian into Kyrgyz by Sıdık Karac Uulu (Text-translation-indexes)
MERVE NUR DÜZOYLUM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UFUK DENİZ AŞCI
- Benim Sadık Yârim Kara Topraktır: Âşık Veysel türkülerinin seramik sanatıyla yorumu
My Faithful Beloved is Black Earth: Interpretation of Aşik Veysel's folk songs with ceramic art
AYŞE GÖKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Güzel SanatlarKastamonu ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
PROF. SEYHAN YILMAZ
- Na't-ı Nevlânâ icra incelemesi (Bekir Sıdkı Sezgin ve Kâni Karaca örneği)
Na't-ı Mevlânâ performance review (Example of Bekir Sıdkı Sezgin and Kani Karaca)
EKREM PEHLİVANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Müzikİstanbul Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA TAHİR ÖZTÜRK
- Kara Kuvetleri Havacılığın'daki hava aracı kazalarında pilot hatalarına tesir eden faktörlerin analizi
The analyse of factors that affects pilot errors in the army aviation aircraft accidents
MEHMET SIDDIK YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
KazalarGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
Y.DOÇ.DR. İHSAN BATMAZ
- EKG işaretlerinin algılanması ve bilgisayar ile görüntülenmesi
Başlık çevirisi yok
SADIK KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
1991
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiErciyes ÜniversitesiY.DOÇ.DR. M. KEMAL KIYMIK