Dijital medyada yer alan sağlık haberlerinin etik analizi: Sabah, Posta ve Sözcü gazetelerinin internet sitelerine yönelik bir inceleme
Ethical analysis of health news in digital media: A review of the websites of Sabah, Posta and Sözcü newspapers
- Tez No: 989051
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ KORKMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gazetecilik, Journalism
- Anahtar Kelimeler: Dijital etik, Etik, Gazetecilik, Sağlık iletişimi, Yeni medya, Digital ethics, Ethics, Journalism, Health communication, New media
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gazetecilik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Gazetecilik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bilginin hızla yayıldığı ve geniş kitlelere ulaştığı dijital medya ortamında, sağlık haberleri toplumsal sağlık açısından önemli bir yer tutmaktadır. Bu çalışma temel olarak, dijital medyada yer alan sağlık haberlerinin, temel gazetecilik ilkeleri ve etik ilkelerden kaynaklı sorunlu olduğu hipotezinden ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda çalışma, sağlık gibi ciddi bir konunun, medyadaki etik ihlallerini tespit etmeyi amaçlamıştır. Araştırma kapsamında, Türkiye genelinde yayın yapan Sabah, Posta ve Sözcü gazetelerinin internet sitelerindeki 01.01.2025 ile 30.06.2025 tarihleri arasında yayınlanan sağlık haberleri, ilk aşamada içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Sağlık haberlerindeki etik ihlaller, 10 ayrı kategoriye ayrılmış ve van Dijk'ın eleştirel söylem analizi yöntemleriyle incelenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, haberlerde korku ve endişe söylemlerinin kullanılarak okuyucularda kaygı uyandırıldığı, mucizevi tedavi önerileri sunularak bireylerin umutlarının istismar edildiği görülmektedir. Ayrıca bu haberlerin, ideal bir güzellik algısı yaratıp, bu algının dışında kalan bireyleri ötekileştirdiği, tıklanma odaklı enformasyon eksiltmeye sıklıkla başvurulduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, basit sağlık durumlarının sansasyonel bir dille dramatize edilerek tıbbileştirildiği, eksik, çarpıtılmış bilgilerin haber içeriklerine dahil edildiği belirlenmiştir. Ünlü kişilerin ifadelerinin bilimsel dayanak taşıyormuş gibi sunulduğu, kullanılan fotoğrafların etik açıdan sorunlara yol açtığı ve sağlık sistemindeki gelişmelerin aktarılmasında gazetelerin ideolojik yaklaşımlarının içeriği şekillendirdiği gözlemlenmiştir. Tespit edilen bilimsel veriler ışığında, medya çalışanlarının bilinçlenmesi hedeflenmiş ve medya çalışanlarının söz konusu etik ihlallere dikkat ederek ve kamu yararı gözeterek haber yapmaları öngörülmüştür.
Özet (Çeviri)
In the digital media environment, where information spreads rapidly and reaches a wide audience, health news holds a crucial place in terms of public health. This study stems from the hypothesis that health news appearing in digital media is problematic due to fundamental journalistic principles and ethical principles. In this context, the study aimed to identify ethical violations in the media regarding a serious issue such as health. As part of the research, health news published between January 1, 2025, and June 30, 2025, on the websites of Sabah, Posta, and Sözcü newspapers, all published throughout Turkey, were initially analyzed using content analysis. Ethical violations in health news were categorized into 10 categories and examined using van Dijk's critical discourse analysis methods. The findings suggest that the news stories evoke anxiety in readers by using discourses of fear and anxiety, exploiting individuals' hopes by offering miraculous cures. Furthermore, these news stories create an ideal perception of beauty, marginalize individuals who fall outside this perception, and frequently resort to click-through-driven information suppression. However, it was determined that simple health conditions were being dramatized and medicalized using sensational language, and that incomplete and distorted information was being incorporated into news content. It was observed that statements by famous people were presented as having scientific basis, the photographs used raised ethical concerns, and the ideological approaches of newspapers shaped the content of news reports about developments in the healthcare system. In light of the scientific data identified, the goal was to raise media awareness and urge them to be mindful of these ethical violations and to report news in the public interest.
Benzer Tezler
- Dijital medyada pandemi haberlerinin eleştirel söylem çözümlemesi: Hürriyet, Sabah, Sözcü, Milliyet, Haber7, Habertürk gazeteleri örneğinde incelenmesi
Critical discourse analysis of pandemic news in digital media: Analysisof Hürriyet, Sabah, Sözcü, Milliyet, Haber7, Habertürk newspapers
LEYLA TURĞAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Radyo-TelevizyonAtatürk ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADEM YILMAZ
- Aile hekimliğinde malpraktis korkusu ve defansif tıp uygulamaları
Fear of malpractice and defensive medicine practices in family medicine
İSA ELDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiHitit ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DERYA (İREN) AKBIYIK
- Korku kültürünün inşa edilmesinde yeni medya: Sağlık temalı haberler ve izlerkitleye yönelik bir araştırma
New media in constructing a culture of fear: A study on health-themed news and audiences
MÜJGAN YAĞMUR ALPSÜZENLER
Doktora
Türkçe
2025
Radyo-TelevizyonEge ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZÜHAL ÖZEL SAĞLAMTİMUR
- Türk basınında düzensiz göçün görsel temsili: Taliban yönetimi sonrası Afgan göçü
Visual representation of irregular migration in the Turkish press: Afghan migration after the Taliban regime
ZİNDAN ÇAKICI
Doktora
Türkçe
2024
GazetecilikGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE NAZLI AYTUNA
- Lise öğrencilerinin sosyal kaygı durumları ile sosyal medyada beğenilmeme korkuları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between high school students' social anxiety and their fear of not being liked on social media
BÜŞRA KANSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimKırıkkale ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDA SAKARYA