1850-1860 yılları arasında Osmanlı Devleti'nde Balkanlar ve Anadolu'da meydana gelen depremler
Earthquakes in the Balkans and Anatolia within the Ottoman Empire between 1850-1860
- Tez No: 989056
- Danışmanlar: PROF. DR. YAHYA BAĞÇECİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Coğrafya, Tarih, Arşiv, Geography, History, Archive
- Anahtar Kelimeler: Tarihsel Depremler, Osmanlı Depremleri, 19. Yüzyıl Osmanlı Coğrafyası, Osmanlı Arşivleri, Deprem Katalogları, Historical Earthquakes, Ottoman Earthquakes, 19th Century Ottoman Geography, Ottoman Archives, Earthquake Catalogs
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, 1850 ile 1860 yılları arasında Osmanlı Devleti'nin Balkanlar ve Anadolu hudutları dahilinde meydana gelen depremleri nizami bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel araştırma sorusu, söz konusu on yıllık dönemde yaşanan depremlerin kronolojisi, coğrafi dağılımı ve bu olayların yol açtığı etkileri ortaya koymaktır. Araştırmanın temel gerekçesi, mevcut deprem kataloglarının ve literatürün mufassal olarak on yıllık dönemi kapsamada eksik veya sınırlı kalmış olabileceği öngörüsüne dayanmaktadır. Bu çalışma, Osmanlı arşiv belgeleri gibi birincil kaynakları muntazam bir şekilde tarayarak, dönemin deprem tarihini daha doğru ve kapsamlı bir şekilde yeniden inşa etmeyi ve böylece tarihsel sismoloji ile Osmanlı tarihi yazımı literatürüne mahsus bir katkı sağlamayı hedeflemektedir. Ayrıca, bu tespitlerin, günümüzde aynı coğrafyalar için yapılacak deprem risk değerlendirmelerine tarihsel bir esas oluşturma potansiyeli taşıması, çalışmanın diğer bir önemini oluşturmaktadır. Bu araştırmada çok kaynaklı bir yöntem izlemiştir. Eleştirel bir kaynak taramasıyla, mevcut deprem katalogları, Osmanlı Arşivi'ndeki ilgili belgeler, dönemin İngiliz ve Amerikan basınındaki haberler ile akademik literatürden tahkik edilmiştir. Bu farklı kaynakların bir arada kullanılması, deprem mikyasının doğrulamasını sağlamış ve olaylar hakkında daha tekâmül bir tablo oluşturulmasına imkân tanımıştır. Araştırmanın en önemli bulgusu, incelenen on yıllık dönemde toplam 18 depremin varlığının teyit edilmesidir. Bu depremlerden bir kısmının mevcut kataloglarda yer almadığı veya bilgilerin eksik olduğu tespit edilmiştir. Ulaşılan sonuç, Osmanlı arşivlerinin tarihsel deprem çalışmaları için vazgeçilmez ve henüz tam anlamıyla değerlendirilmemiş bir hazine olduğudur. Çalışma, bu arşivlerin daha kapsamlı bir şekilde taranması halinde, bölgenin deprem haritasının ve afet tarihinin çok daha net anlaşılabileceğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis conducts a systematic examination of earthquakes within the Balkan and Anatolian territories of the Ottoman Empire between 1850 and 1860. Its primary objective is to establish a precise chronology, delineate the geographical distribution, and elucidate the societal impacts of seismic events during this decade. The research rationale stems from identified gaps and limitations in existing earthquake catalogs concerning this specific spatiotemporal context.To address these lacunae, a multi-source methodology was employed. A critical survey of extant catalogs was cross-referenced with primary sources, notably documents from the Ottoman archives, supplemented by reports from the contemporary British and American press and academic literature. This integrative approach facilitated the verification of seismic parameters, such as intensity and epicentral location, enabling a more refined and comprehensive understanding of the seismic activity. The most significant finding is the confirmation of 18 distinct seismic events within the studied period. The research determined that several of these earthquakes are either absent from established catalogs or documented with incomplete or inaccurate information. The study concludes that Ottoman archival documents constitute an indispensable, yet underutilized, resource for historical seismology. It demonstrates that a deeper and more systematic interrogation of these primary sources is crucial for reconstructing an accurate seismic history. Consequently, this research not only contributes to the historiography of natural disasters in the Ottoman Empire but also provides a valuable historical foundation for contemporary seismic hazard assessment in these regions.
Benzer Tezler
- İstanbul Kentiçi kara toplu ulaşım hizmetlerinin başlaması ve gelişimi: 1850 - 1900
Intrıduction and evolution of public trans portation sector in Istanbul: 1850 - 1900
İBRAHİM MURAT BOZKURT
- 19. yüzyıl mimarlığında Alman mimari etkinliği
German architectural activity in 19th century İstanbul
MERYEM MÜZEYYEN FINDIKGİL DOĞUOĞLU
- Ayniyat defterleri ışığında Selanik, Tırhala, Varna sancakları (1840-1864)
Selanik, Tirhala and Varna Sancaks in the light of tanzimat registers (1840-1864)
RUMEYSA ÇİÇEK
- Kayseri, Nevşehir, Niğde üçgeninde Amerikan Board'un eğitim faaliyetleri
Educational activities of the American Board in the cities of Kayseri, Nevşehir, Niğde
CENK DEMİR
