Şahin Geray Han ve dönemi
Shagin Gerai Khan and His reign
- Tez No: 989277
- Danışmanlar: PROF. DR. FATİH YEŞİL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Osmanlı tarihi, Siyasi tarih, Ottoman history, Political history
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarih Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, 18. yüzyılın son çeyreğinde Kırım Hanlığı'nın son hükümdarı olan Şahin Geray Han'ın siyasi kariyerini, reformlarını ve hanlığın Rusya tarafından ilhak sürecini ele almaktadır. Kırım Hanlığı'nın Osmanlı Devleti'ne tâbi olduğu üç yüz yıllık dönemden bağımsızlığa ve sonrasında Rus hâkimiyetine geçiş süreci, yalnızca dış müdahalelerle değil, iç siyasal ve toplumsal dinamiklerle de açıklanmakta; bu bağlamda Şahin Geray Han'ın modernleşmeci reform girişimleri ve siyasi tercihleri analiz edilmektedir. Çalışma, Şahin Geray Han'ın hanlık makamına yükselmesini, Osmanlı ve Rus arşiv belgeleri ışığında değerlendirmekte; onun Kırım'daki idari, askerî ve mali reformlarını, Avrupaî etkilerle şekillenen vizyonunu ve bu reformların yarattığı sosyal tepkiler ile isyanları incelemektedir. Aynı zamanda Karasubazar (1772) ve Küçük Kaynarca (1774) antlaşmaları üzerinden Kırım'ın statüsel dönüşümüne dair diplomatik analizler sunulmaktadır. Tezde Osmanlı, Rus ve Batı kaynakları arasında karşılaştırmalı yöntem uygulanmış; Kırım'daki kabile aristokrasisi, ulemanın siyasetteki rolü ve Rusya'nın güney politikası değerlendirilmiştir. Çalışma, Şahin Geray Han'ın yalnızca Osmanlı-Rus rekabetinin kukla bir figürü olmadığını, aksine çağının siyasi aktörlerinden biri olarak stratejik tercihlerde bulunduğunu ortaya koymaktadır. Bu yönüyle tez hem Kırım Hanlığı'nın son evresini hem de 18. yüzyıl sonlarında Doğu Avrupa'daki güç dengelerini anlamaya katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study offers a comprehensive and multidimensional analysis of Şahin Giray Khan, the last independent ruler of the Crimean Khanate, focusing on his political career, reform initiatives, and the annexation of the Khanate by the Russian Empire in the late 18th century. The study examines the Khanate's transition from centuries of semi-autonomous subordination to the Ottoman Empire, through a brief period of independence, and ultimately to Russian domination. It argues that this transformation was not only shaped by external military interventions, but also by internal socio-political dynamics and elite rivalries. The thesis explores Şahin Giray's rise to power, his reform agenda in administration, military, and finance, and the influence of European political culture on his vision—particularly as shaped by his experiences in St. Petersburg. These reforms, however, provoked resistance from traditionalist factions within the Khanate, leading to a series of uprisings and political instability. The dissertation also examines key diplomatic developments, including the Treaties of Karasubazar (1772) and Küçük Kaynarca (1774), which redefined the Khanate's legal and political status in international law. The study is grounded in a comparative methodology using Ottoman, Russian, and Western archival sources, chronicles, and contemporary accounts. It evaluates the complex roles of tribal leaders, religious authorities, and imperial agents in shaping the fate of the Khanate. By situating Şahin Giray Khan as an active historical agent rather than a passive victim of imperial politics, the dissertation contributes to a more nuanced understanding of Crimean history and the broader geopolitical transformations in Eastern Europe during the late 18th century.
Benzer Tezler
- I. Sahib Giray Han ve dönemi
Sahib Giray Khan I and his period
UMUT YOLSEVER
Doktora
Türkçe
2023
TarihEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERYEM KAÇAN ERDOĞAN
- Kırım Hanlığı'nda II. Devlet Giray Han Dönemi (1699-1702,1709-1713)
Devlet Giray II's Era In Crimean Khanate (1699-1702, 1709-1713)
ALPER YÜCEL
- Sibir Hanlığı'nın kuruluşu gelişimi ve yıkılışı
Sibir Khanate and the collapse of the development organization
EMİNE USLU
- Anadolu Selçuklu veziri Sahip Ata Fahreddin Ali'nin mimari eserleri
Architectural buildings of the Sahip Ata Fahr'al-din Ali the viziers of the Anatolian Seljuks
ALPTEKİN YAVAŞ
- Topkapı Sarayı Müzesi'ndeki 16. yüzyıl padişah kaftanlarının süsleme özellikleri
Başlık çevirisi yok
CANAN OLGUNÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
1995
Güzel SanatlarGazi ÜniversitesiResim-İş Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TACİSER ONUK