Conservatıon of rural productıon spaces wıthın archaeologıcal settıngs: the long-establıshed tradıtıon of olıve oıl productıon and ıts herıtage at ıasos/kıyıkışlacık (Muğla)
Arkeoloji̇k alanlarda kirsal üretim mekanlarinin korunmasi: iasos/kiyikişlacik (Muğla) yerleşi̇mi̇nde köklü zeyti̇nyaği üreti̇m geleneği̇ ve mi̇rasi
- Tez No: 989362
- Danışmanlar: DOÇ. DR. UFUK SERİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kültürel Mirası Koruma Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Iasos/Kıyıkışlacık (Muğla), antik Iasos kentinin günümüz Kıyıkışlacık kırsal yerleşimiyle iç içe geçtiği bir kültürel miras alanıdır. Yerleşim, kimliğini şekillendiren binlerce yıllık köklü zeytinyağı üretim geleneğini sürdürmektedir. 20. yüzyıla tarihlenen üç zeytinyağı işliği, bu geleneğin antik tekniklerden modern endüstriyel yöntemlere geçiş evresini temsil eder. Ancak bu işlikler, günümüzde 1. derece arkeolojik sit alanı içinde belgelenmemiş ve terk edilmiş durumda olup mimari ve toplumsal belleğin yitirilmesi riskiyle karşı karşıyadır. Bu tez, söz konusu üç kırsal endüstri yapısını analiz ederek sürdürülebilir bir koruma çerçevesi geliştirmeyi amaçlamaktadır. Metodoloji, kırsal ve endüstriyel miras üzerine kuramsal bir araştırmayı, detaylı bir saha çalışmasıyla bütünleştirmektedir. Saha çalışması; arşiv taraması, mimari belgelemeyi içeren saha araştırmaları ve sözlü tarih ile kolektif belleği belgelemek amacıyla yerel halkla yapılan derinlemesine görüşmelerden oluşmaktadır. İşliklerin önemini, barındırdığı tehditleri ve fırsatları analiz etmek için değer temelli bir yaklaşım benimsenmiştir. Analiz, işliklerin; üretim sürekliliği, mimari önem ve kolektif bellekten beslenen kritik kültürel değerlerini ortaya koymaktadır. Bu değerlendirme ışığında tez, işliklerin toplum yararına sürdürülebilir korunmasını hedefleyen bir dizi koruma stratejisi geliştirmektedir. Bu stratejiler, alanları yeniden canlandırmak amacıyla tasarlanmış bağlama özgü uyarlanabilir yeniden kullanım önerilerini, topluluk temelli bir yönetim modeliyle birleştirmektedir. Ortaya konan bu çerçeve, kültürel sürekliliği güçlendirmeyi ve yerleşimin mirası ile yerel yaşam arasındaki bağı pekiştirmeyi amaçlayan bir yöntem sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The Iasos/Kıyıkışlacık (Muğla) settlement comprises a heritage site where the ancient city of Iasos overlaps with the modern rural settlement of Kıyıkışlacık. This area preserves a long-established tradition of olive oil production. Three 20th-century olive mills represent this tradition's transitional phase from ancient to modern industrial methods. Today, these mills are abandoned, undocumented and at the risk of deterioration within the 1st grade archaeological site, causing a loss of architectural material and social memory. This thesis aims to interpret these three rural production spaces and develop a sustainable conservation framework. The methodology integrates theoretical research on rural and industrial heritage with a detailed case study. The latter employed archival research, site surveys and in-depth interviews with local community members to capture social memory. A value-based assessment was then used to analyze their significance, as well as the threats and opportunities facing them. The analysis identifies the mills' critical cultural values, rooted in production continuity, architectural significance, and collective memory. Building on this assessment, the thesis culminates in a set of conservation strategies for the sustainable preservation of the mills as community assets. These strategies link a community-based management model with context-specific reuse proposals aiming to reactivate the buildings. The resulting proposal is presented as a means to reinforce cultural continuity and strengthen the relationship between the settlement's heritage and its present existence.
Benzer Tezler
- Arkeolojik mirasın çevresel bağlamı içinde analizi ve bütüncül korunması için öneriler: Bozburun Yarımadası örneği
Analysis of archaeological heritage in its environmental context and recommendations for integrated preservation: The case of Bozburun Peninsula
GÜNSU ÖZBOZDAĞ
- Kapadokya Bölgesi'nde kırsal yerleşmelerin koruma sorunlarına bir örnek: Ürgüp-Akköy
An example of the conservation problems of rural settlements in the Cappadocia Region: Ürgüp-Akköy
SENA KURÇENLİ KOYUNLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YEGAN KAHYA SAYAR
- Türkiye'de taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarını koruma olayı ve korumaya halkın katılımı konusunda yardımcı bir araştırma
A Research to the conservation of historical monuments and natural environments with public porticipation in Turkey
İSMET ŞAHİN
- Arapgir'in geleneksel mimari dokusunun kentsel ve kırsal alan kapsamında incelenmesi
An analysis of the traditional architectural texture of arapgir within the scope of urban and rural areas
MUHAMMED OYTUN KASAPGİL
Doktora
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL KUTGÜN EYÜPGİLLER
- Kocaeli Tavşancıl konut mimarisi bağlamında Rıfat Efendi evi koruma projesi
Conservation project of Rıfat Efendi house in the context of traditional Kocaeli Tavsancıl residential architecture
SENA SOLAKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DENİZ MAZLUM