Egzersiz yapan bireylerde sosyal medya bağımlılığı ve sosyal fizik kaygısının sağlıklı beslenme tutumu ve yeme davranışı üzerindeki etkisi
The effect of social media addiction and social physique anxiety on healthy eating attitudes and eating behavior in individuals who exercise
- Tez No: 989393
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜMEYRA SEVİM KARACİF
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde egzersiz yapan bireyler, sosyal medyada paylaşılan idealize edilmiş beden imgelerine daha fazla maruz kalmakta ve bu durum sosyal fizik kaygısı ile beslenme tutum ve yeme davranışlarını doğrudan etkileyebilmektedir. Bu nedenle, bu çalışmanın amacı sosyal medya bağımlılığı ve sosyal fizik kaygısının, sağlıklı beslenme tutumları ve yeme davranışları üzerindeki etkilerini incelemek ve bu ilişkilerin cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymaktır. Araştırmaya 2025 yılı Mart–Haziran ayları arasında Türkiye'de son 3 aydır haftada en az 2 gün 1-2 saat düzenli olarak egzersiz yapan 25-50 yaş arası 151 gönüllü birey (88 kadın, 63 erkek) katılmıştır. Katılımcıların, %49'u kuvvet, %34,4'ü esneklik ve %16,6'sı aerobik yapmaktadır. Ayrıca, katılımcıların en sık kullandıkları sosyal medya platformları sırasıyla Instagram, Youtube ve TikTok olurken, ortalama sosyal medya kullanım süresi günlük 2,56 saattir. Veriler, Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği, Sosyal Fizik Kaygı Envanteri, Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği ve Yetişkin Yeme Davranışı Ölçeği ile toplanmıştır. Kadın ve erkeklerin sosyal medya kullanım süreleri (sırasıyla, 2,661,01 ve 2,421,07 saat) benzer bulunmuştur. Erkeklerin fitness yapma oranı (%76,2) kadınlara (%49) göre daha yüksekken, kadınlar daha çok pilates ve yogayı (sırasıyla: %34,4 ve %7,9) tercih etmiştir. Bireylerin sosyal medya bağımlılığı ile sosyal fizik kaygısı arasında pozitif ve orta düzeyde bir ilişki olduğunu göstermiştir (r=,40). Ayrıca sosyal fizik kaygısı, sağlıklı beslenme tutumuyla birlikte (r=,44) yeme davranışlarının özellikle açlık(r=-,20), tokluk hissi (r=-,23), duygusal aşırı yeme (r=-,17) ile negatif; yemek keyfi (r=,43) alt boyutlarıyla anlamlı ve pozitif ilişkiler sergilemiştir. Sağlıklı beslenme tutumunun özellikle açlık (r=-,23) ve yemek keyfi (r=,36) boyutlarıyla ilişkili olduğu; sosyal medya bağımlılığının ise daha çok tutumun beslenmeye yönelik duygu bileşeniyle (r=,40) ilişkili olduğu bulunmuştur. Cinsiyet açısından ortalama puanlarda fark görülmemiş, ancak kadınlarda“ideal”beslenme tutumu daha belirgin olmuştur (p=,03).
Özet (Çeviri)
Today, individuals who exercise are increasingly exposed to idealized body images shared on social media, and this can directly affect social physical anxiety, dietary attitudes, and eating behaviors. Therefore, the aim of this study is to examine the effects of social media addiction and social body image concerns on healthy eating attitudes and eating behaviors and to reveal whether these relationships differ according to gender. The study involved 151 volunteers (88 women, 63 men) aged 25-50 who had been exercising regularly for at least 2 days a week for 1-2 hours over the past 3 months in Turkey between March and June 2025. Of the participants, 49% engage in strength training, 34.4% in flexibility training, and 16.6% in aerobic training. Furthermore, the most frequently used social media platforms among participants were Instagram, YouTube, and TikTok, respectively, with an average daily social media usage time of 2.56 hours. Data were collected using the Bergen Social Media Addiction Scale, Social Physical Anxiety Inventory, Attitudes Toward Healthy Eating Scale, and Adult Eating Behavior Scale. The social media usage times for women and men (2.66±1.01 and 2.42±1.07 hours, respectively) were found to be similar. While the rate of men doing fitness activities (%76.2) was higher than that of women (%49), women preferred pilates and yoga more (respectively: %34.4 and %7.9). It showed a positive and moderate relationship between individuals' social media addiction and social physical anxiety (r=.40). Furthermore, social physical anxiety, along with healthy eating attitudes (r=.44), showed significant and positive relationships with eating behaviors, particularly hunger (r=-0.20), satiety (r=-0.23), and emotional overeating (r=-0.17), and negative relationships with the enjoyment of eating (r=.43) subdimension. Healthy eating attitudes were found to be associated with the hunger (r = -0.23) and eating enjoyment (r = 0.36) dimensions, while social media addiction was more closely related to the emotional component of attitudes toward eating (r = 0.40). No difference was observed in average scores based on gender, but the“ideal”nutrition attitude was more pronounced among women (p=.03).
Benzer Tezler
- Beden eğitimi öğretmenlerinin yalnızlıklarının sosyal medya ve spor bağımlılığı üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of physical education teachers loneliness on social media and sports addiction
SERDAR AY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SporMunzur ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YONCA SÜREYYA SEZER
- Genç yetişkin erkek bireylerde sosyal medya bağımlılığının, bigoreksiya eğilimi, egzersiz bağımlılığı ve beslenme durumları üzerine etkisi
The effect of social media addiction on bigorexia tendency, exercise addiction, and nutritional status in young adult male individuals
NİL PEKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İREM OLCAY EMİNSOY
- Aile hekimliği polikliniklerinde izlenen erişkinlerin dijital bağımlılık düzeyinin ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of digital addiction level and related factors of adults followed in family medicine clinics
SİNEM ÖZAYDIN SARI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN ZEYNEP AŞIK
- 20-35 yaş grubu egzersiz yapanlarda egzersiz bağımlılığı ve beden algısı ilişkisi
The relationship between exercise dependence and body apprecition perception in exercisers aged 20 - 35 years
FURKAN SARIÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SporHaliç ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYSEL PEHLİVAN
- Yetişkinlerde egzersiz bağımlılığı, dürtüsel davranış ve depresif belirtiler arasındaki ilişki
The relationship between exercise addiction, impulsive behavior, and depressive symptoms in adults
BEYZA NUR GÜRBÜZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Halk SağlığıErciyes ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN DURMUŞ