İnsan Hakları, Yurttaşlık ve Demokrasi dersinde kazandırılmak istenen değerlere ilişkin dördüncü ve beşinci sınıf öğrencilerin farkındalık düzeylerinin incelenmesi
An analysis of the awareness levels of fourth and fifth grade students' regarding the values to be acquired in the Human Rights, Citizenship and Democracy course
- Tez No: 989440
- Danışmanlar: PROF. DR. SEVAL EMİNOĞLU KÜÇÜKTEPE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmada, İnsan Hakları, Demokrasi ve Yurttaşlık dersi öğrenme alanlarını oluşturan çocuk hakları, eşitlik, adalet, vatandaşlık ve demokrasi değerlerine ilişkin dördüncü ve beşinci sınıf öğrencilerin farkındalıkları ve çeşitli demografik değişkenlere göre farklılaşma durumları incelenmiştir. Cinsiyet, milliyet, sınıf düzeyi ve okulların sosyo-ekonomik ve kültürel düzeyi demografik değişken olarak belirlenmiştir. Araştırmanın modeli nicel yöntemlerden karşılaştırma türü ilişkisel tarama modelidir. Araştırmanın evrenini İstanbul ili Fatih ilçesinde öğrenim gören 4. ve 5. Sınıf öğrencileri oluşturmuş olup örneklemin belirlenmesi için seçkisiz örnekleme yöntemlerinden tabakalı küme örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Örneklem büyüklüğü klasik örnekleme kuralı ve G*Power analizi ile belirlenmiş olup 850 öğrenci katılım göstermiştir. Araştırmacı tarafından kişisel bilgi formu ve uzman görüşleri doğrultusunda Lawshe Tekniği uygulanarak söz konusu değerlere ilişkin öğrenci farkındalıklarını ortaya çıkaracak anket hazırlanmıştır. Araştırma verileri araştırmacı tarafından basılı formlar aracılığıyla yüz yüze toplanmıştır. Verilerin analizinden önce normallik ve Levene testleri gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde frekans ve yüzde değerleri, Bağımsız Örneklemler T, Mann Whitney U, Tek Yönlü Varyans, Welch, Kruskal Wallis U, Tukey ve Games-Howell testleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına bakıldığında öğrencilerin farkındalıkları yüksek bulunmuş olup neredeyse tamamı birlikte yaşam için kurallara ihtiyaç, kuralların herkese eşit uygulanması, eşit katılım ve kendisi ile ilgili kararlar için söz hakkı ifadelerine yüksek katılım göstermiştir. Öğrencilerin fikirlerinin yetişkinler kadar önemli olduğu, toplumsal cinsiyet eşitliği, küresel vatandaşlık, avantajlı eşitsizlik ve eşit davranış ifadelerine kararsız kaldıkları ve çocuk meclisi uygulamasına olumsuz katılım sağladıkları görülmüştür. Kız öğrenciler söz hakkı, farklı düşünceleri anlama, eşit sorumluluk, avantajlı eşitsizlik ve eşit davranış; erkek öğrenciler işbirliği, çevrimiçi ortamda olumsuz iletişim ve mesleklerin cinsiyete göre nitelendirilmesi ifadelerine daha fazla katılım göstermiştir. Türk öğrenciler, sorumluluk, kurallar ve eşit haklar; yabancı öğrenciler yardım sağlamama ifadelerine daha fazla katılım göstermiştir. 4. sınıf öğrencileri işbirliği, kurallar ve farklı düşünceleri anlama; 5. sınıf öğrencileri söz hakkı, oy kullanmanın önemi ve yardım sağlamama ifadelerine daha fazla katılım göstermiştir. Okul sosyo-ekonomik düzeyi yüksek olan öğrenciler kurallar, çoğunluk, söz hakkı, farklı düşünceleri anlama ve haklı bulma, eşit haklar ve sorumluluk, dijital vatandaşlık, çocuk meclisi ifadelerine; düşük düzeyde yer alan öğrenciler ise mülteciler, toplumsal cinsiyet eşitliği ve dijital vatandaşlık ile ilgili olumsuz ifadelere daha fazla katılım göstermişlerdir. Bulgular literatür çerçevesinde tartışılmış olup paydaşlara çeşitli öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The study examined fourth and fifth grade students' awareness of children's rights, equality, justice, citizenship, and democratic values, which constitute the learning areas of the Human Rights, Democracy, and Citizenship course, and how this awareness differs according to various demographic variables. Gender, nationality, grade level, and the socio-economic and cultural level of the schools were determined as demographic variables. The research model is a comparative correlational survey model from quantitative methods. The population of the study consisted of fourth and fifth grade students studying in the Fatih district of Istanbul, and stratified cluster sampling, one of the non-random sampling methods, was used to determine the sample. The sample size was determined using the classical sampling rule and G*Power analysis, and 850 students participated. A questionnaire was prepared by the researcher to reveal student awareness of the values in question, using the Lawshe Technique in line with the personal information form and expert opinions. The research data were collected face-to-face by the researcher using printed forms. Normality and Levene tests were performed before analyzing the data. In the analysis of the data, frequency and percentage values, Independent Samples T, Mann Whitney U, One-Way ANOVA, Welch, Kruskal Wallis U, Tukey, and Games-Howell tests were used. Looking at the research findings, students' awareness was found to be high, with almost all of them showing high participation in statements about the need for rules for living together, the equal application of rules to everyone, equal participation, and the right to have a say in decisions concerning themselves. It was observed that students were uncertain about the statements that their opinions are as important as those of adults, gender equality, global citizenship, privileged inequality, and equal treatment, and that they participated negatively in the children's council application. Female students showed greater participation in statements about having a say, understanding different opinions, equal responsibility, privileged inequality, and equal treatment; male students showed greater participation in statements about cooperation, negative communication in online environments, and gender-based categorization of professions. Turkish students showed greater participation in the statements responsibility, rules, and equal rights; foreign students showed greater participation in the statement not providing help. Fourth-grade students showed greater participation in the statements cooperation, rules, and understanding different opinions; fifth-grade students showed greater participation in the statements right to speak, importance of voting, and not providing help. Students from schools with a high socio-economic level participated more in statements related to rules, majority, right to speak, understanding and accepting different opinions, equal rights and responsibilities, digital citizenship, and children's council; while students from schools with a low socio-economic level participated more in negative statements related to refugees, gender equality, and digital citizenship. The findings were discussed within the framework of the literature, and various recommendations were presented to stakeholders.
Benzer Tezler
- Sosyal bilgiler öğretimi uzmanları ve öğretmenlerinin gözünden“İnsan hakları, yurttaşlık ve demokrasi”dersine bakmak: Bu dersi kim vermeli?
Looking for the course of human rights, citizenship, and democracy from the aspect of social studies experts and teachers: Who should teach this course?
ENES HASTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜCEL KABAPINAR
- Demokratik sınıf deneyimine dayalı öğretim etkinliklerinin ilkokul 3. sınıf öğrencilerinin aktif yurttaşlık edinimlerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the impact of teaching activities based on the democratic classroom experience on the acquisition of active citizenship by 3rd grade primary school students
AYBÜKE BAŞTÜRK
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimTrabzon ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TANER ALTUN
- İnsan hakları, yurttaşlık ve demokrasi dersinde dijital öyküleme etkinliklerinin öğrencilerin girişimcilik becerilerine ve derse yönelik tutumlarına etkisi
The effect of digital narration activities on students entrepreneurship skills and attitudes towards the course in human rights, citizenshıp and democracy
KADER MANGAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimAfyon Kocatepe ÜniversitesiSınıf Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURAY KURTDEDE FİDAN
- İnsan hakları, yurttaşlık ve demokrasi dersinde web 2.0 araçları ile desteklenen yaratıcı drama yönteminin akademik başarı ve tutuma etkisi
The effect of creative drama method supported by web 2.0 tools on academic achievement and attitude in human rights, citizenship and democracy course
ZEHRA ÜÇEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimYozgat Bozok ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZİKE KARAGÖZOĞLU
- Yaratıcı dramanın ilköğretim 4. sınıf insan hakları, yurttaşlık ve demokrasi dersinde kullanılması
The use of creative drama in 4th grade human rights, citizenship and democracy course
FERHAT ALATAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLHAN TURAN