Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarında bulunan metinlerin okunabilirliği: Maarif Türkçe örneği
Readability of texts in textbooks for teaching Turkish to foreigners: Maarif Turkish example
- Tez No: 989507
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖKÇEN GÖÇEN ÖZDEMİREL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Yabancılara Türkçe Öğretimi, Okuma Becerisi, Okuma Metinleri, Okunabilirlik Düzeyleri, Teaching Turkish as a Foreign Language, Reading Skills, Reading Texts, Readability Levels
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yabancılara Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yabancılara Türkçe öğretiminde temel amaç öğrenicilerin dört temel dil becerisini geliştirmektir. Bu becerilerden biri olan okuma becerisi, yabancı dil öğretiminde temel dilsel yeterlik alanlarından biri olup öğrenicilerin dilsel ve bilişsel gelişimlerine doğrudan katkı sağlamaktadır. Okuma becerisi öğrenicilere genellikle metinler aracılığıyla kazandırılır. Metinler ders kitapları içerisinde yer alan temel materyaller arasında yer almaktadır. Bu nedenle ders kitapları ve içerdikleri metinler, okuma becerisini geliştirmeye yönelik başlıca kaynaklardandır. Öğretim sürecinde tercih edilen ders kitapları ile bu kitaplarda yer alan metinlerin niteliği dil öğretiminin başarısını doğrudan etkilemektedir. Okuma becerisinin etkili bir şekilde geliştirilmesi ve öğrenicilerde olumsuz tutumların oluşmaması için öğretim sürecinde kullanılan metinlerin öğrenicilerin düzeyine uygun olması büyük önem taşımaktadır. Bu uygunluğun değerlendirilmesinde çeşitli ölçütler kullanılmaktadır. Bu ölçütlerden biri de okunabilirliktir. Okunabilirlik bir metnin anlaşılma düzeyinin ne kadar kolay veya zor olduğunu belirlemeye yarayan önemli bir göstergedir. Öğrenici düzeyine uygun metinlerin seçilmesinde ve değerlendirilmesinde okunabilirlik düzeyleri belirleyici rol oynamaktadır. Bu araştırmada yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik düzeylerini analiz etmek amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan Maarif Türkçe (2024) ders kitaplarında yer alan okuma metinlerinin okunabilirlik düzeyleri belirlenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışması deseni benimsenmiştir. Çalışma kapsamında lise-yetişkin düzeyinde hazırlanan 6 ders kitabı incelenmiştir. Maarif Türkçe kitapları A1, A2, B1, B1+, B2 ve C1 düzeylerini kapsamaktadır. Veri toplama aracı olarak doküman analizi tekniği kullanılmış kitaplarda yer alan okuma metinlerinin okunabilirlik düzeyleri Çetinkaya-Uzun (2010) formülü aracılığıyla ölçülmüştür. Elde edilen veriler doğrultusunda metinlerin okunabilirlik puanları ve düzeyleri karşılaştırılmıştır. Araştırma sonucunda A1, A2, B1, B1+, B2 ders kitaplarında yer alan metinlerin okunabilirlik düzeyi eğitsel okuma olarak sonuçlanmıştır. C1 düzeyinde ise engelli okuma düzeyinde sınıflandırılmıştır. Sonuç olarak ders kitaplarının dil düzeyi yükseldikçe okunabilirlik puanlarının azaldığı buna bağlı olarak metinlerin anlaşılmasının zor olmaya başladığı gözlemlenmiştir. Elde edilen bulgular ders kitaplarında yer alan metinlerin okunabilirlik düzeylerinin, öğrenicilerin dil yeterlikleriyle örtüşecek biçimde dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Metinlerin öğrenici düzeyine uygunluk göstermemesi hem okuma becerisinin gelişimini olumsuz etkileyebilmekte hem de öğrenicilerin okuma süreçlerine yönelik motivasyonlarını düşürebilmektedir.
Özet (Çeviri)
The primary aim of teaching Turkish as a foreign language is to develop learners' proficiency in the four basic language skills: listening, speaking, reading, and writing. Among these, reading is one of the core linguistic competence areas and directly contributes to learners' linguistic and cognitive development. Reading skills are typically acquired through texts, which constitute essential instructional materials within textbooks. Therefore, textbooks and the texts they contain are among the main resources for fostering reading skills. The quality of the textbooks used in the teaching process, along with the nature of the texts included in them, has a direct impact on the success of language instruction. In order to effectively develop learners' reading skills and prevent the emergence of negative attitudes toward reading, it is crucial that the texts used in instruction are appropriate for the learners' proficiency levels. Various criteria are employed to assess this appropriateness, and readability is one of the key indicators in this context. Readability refers to the degree to which a text can be understood easily or with difficulty, and it plays a decisive role in the selection and evaluation of texts suitable for learners' levels. This study aims to analyze the readability levels of reading texts in textbooks used in teaching Turkish as a foreign language. In line with this objective, the readability levels of reading texts in the Maarif Türkçe (2024) textbooks were determined. The study adopted a qualitative research design, specifically the case study method. Six textbooks designed for high school and adult learners were examined, covering the levels A1, A2, B1, B1+, B2, and C1. Document analysis was used as the data collection method, and the readability levels of the texts in the books were measured using the Çetinkaya-Uzun (2010) readability formula. Based on the findings, the readability levels of the texts in the A1, A2, B1, B1+, and B2 textbooks were classified as“educational reading.”However, the texts in the C1 level textbook were categorized under the“challenging reading”level. As a result, it was observed that as the language level of the textbooks increased, their readability scores decreased, making the texts progressively harder to comprehend. The findings indicate that the readability levels of the texts included in textbooks should be carefully evaluated to ensure alignment with learners' language proficiency. Texts that do not correspond to the learners' levels may negatively affect the development of reading skills and reduce learners' motivation toward reading activities.
Benzer Tezler
- Yabancılar için Türkçe ders kitaplarının okunabilirliği: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi yabancılar için Türkçe öğretim seti örneği
Readability of Turkish course books for foreigners: An example of Van Yüzüncü Yıl University Turkish teaching set for foreigners
BÜŞRA BAYDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKÇEN GÖÇEN ÖZDEMİREL
- Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarında bulunan metin altı soruların yenilenmiş bloom taksonomisine göre analizi
The analysis according to renewed bloom taxonomy of the questions under the texts in the course books prepared for turkish teaching to foreigners
ESMA ZEYNEP GÜNEY
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH KANA
- Yabancılara Türkçe öğretimine yönelik ders kitaplarının atasözleri ve deyimler açısından incelenmesi
Examination of textbooks in terms of proverbs and idioms for teaching Turkish to foreigners
GÜLCAN ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimGaziantep ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİL HASIRCI
- Yabancılara Türkçe öğretiminde eylemsilerin biçim-anlam ve kullanım açısından değerlendirilmesi
Evaluation of verbs in terms of form-meaning and use in teaching Turkish as a foreign language
MELEK ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH KANA
- Yabancı dı̇l olarak Türkçe ve İngı̇lı̇zce öğretı̇mı̇nde kullanılan Yedı̇ İklı̇m ve network (b1, b2) ders ve çalışma kı̇taplarında bulunan okuma metı̇nlerı̇ndekı̇ metı̇n altı sorularının taksonomı̇k olarak ı̇ncelenmesı̇ ve karşılaştırılması
Taxonomic analysis and comparison of reading comprehension questions posed under reading texts in the Yedi İklim and network (b1, b2) textbooks and workbooks used in the instruction of Turkish and English as foreign languages
ŞEYDA YILMAZ IBRAHIMI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET KARA