8. sınıf öğrencilerinin temel astronomi kavramlarına yönelik kavramsal anlama düzeylerinin değerlendirilmesi
An evaluation of 8th students' conceptual understanding levels of basic astronomy concepts
- Tez No: 989687
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERPİL KALAYCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, 8. sınıf ortaokul öğrencilerinin bazı temel astronomi kavramlarına yönelik kavramsal anlama düzeylerini ve bu kavramlara ilişkin algılarını kapsamlı bir biçimde incelemektir. Astronomi, öğrencilerin evreni, gök cisimlerini ve bu cisimler arasındaki ilişkileri anlamlandırmalarına katkı sağlayan, aynı zamanda bilimsel düşünme, sorgulama ve analitik becerilerin gelişimini destekleyen disiplinler arası bir bilim dalıdır. Ancak öğrencilerin, özellikle soyut ve gözlemlenmesi güç olan astronomi konularında çeşitli kavram yanılgılarına sahip oldukları alanyazında sıklıkla vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, öğrencilerin sahip oldukları kavram yanılgılarını ve bilişsel yapılarını ortaya koymak hem öğretim sürecine hem de eğitim politikalarına yön vermesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu araştırmada, ortaokul öğrencilerinin astronomi kavramlarına yönelik kavramsal anlama düzeylerini ve bu kavramlara ilişkin bilişsel yapılarını belirlemek amacıyla karma araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2021–2022 eğitim-öğretim yılında Hatay il merkezindeki bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 8. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Öğrencilerin astronomi kavramlarına yönelik kavramsal anlama düzeylerini ve varsa kavram yanılgılarını ortaya çıkarmak amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen Astronomi Kavramsal Anlama Soruları (AKAS) uygulanmıştır. AKAS, açık uçlu 25 sorudan oluşmakta olup, Millî Eğitim Bakanlığı Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'nda 5., 6., 7. ve 8. sınıf seviyelerinde yer alan astronomi konularına ait kazanımlar doğrultusunda hazırlanmıştır. Her bir soru, belirtke tablosu aracılığıyla ilgili kazanım ve bilişsel düzeylerle eşleştirilmiş, Bloom Taksonomisi temel alınarak sınıflandırılmıştır. Öğrencilerin belirli astronomi kavramlarına yönelik algılarını incelemek amacıyla da Astronomi Kelime İlişkilendirme Soruları (AKİS) geliştirilmiştir. Bu testte öğrencilere“güneş”,“dünya”,“ay”,“yıldız”,“evren”ve“göktaşı”kavramları sunulmuş; her bir kavram için ilişkili buldukları en fazla üç kavramı yazmaları istenmiştir. Bulgular, öğrencilerin kavramsal anlama düzeylerinin genellikle orta ve düşük seviyelerde yoğunlaştığını ortaya koymuştur. Öğrencilerin önemli bir kısmı, temel astronomi kavramlarını yalnızca yüzeysel ve parçalı bilgilerle açıklayabilmiş; kavramlar arasında bağlantı kurma ve bilimsel yorum yapma noktasında yetersiz kalmıştır. Buna karşılık, sınırlı bir öğrenci grubunun kavramları bilimsel açıdan doğru ve tutarlı şekilde açıkladığı, hatta bazı durumlarda beklenenden daha üst düzey anlama becerisi sergilediği belirlenmiştir. Sonuç olarak, öğrencilerin temel astronomi kavramlarını tam öğrenemedikleri ve bazı kavram yanılgılarına sahip oldukları görülmüştür. Araştırma bulguları, fen bilimleri öğretiminde astronomi konularının daha somut, materyallerle desteklenmesi gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to comprehensively examine the conceptual understanding levels of some basic astronomy concepts among 8th-grade middle school students and their perceptions of these concepts. Astronomy is an interdisciplinary field that contributes to students' understanding of the universe, celestial bodies, and the relationships among them, while also supporting the development of scientific thinking, inquiry, and analytical skills. However, the literature frequently emphasizes that students possess various misconceptions, particularly regarding astronomy topics that are abstract and difficult to observe. In this context, identifying students' misconceptions and cognitive structures is of great importance in guiding both instructional processes and educational policies. In this study, a mixed research design was employed to determine middle school students' levels of conceptual understanding and their cognitive structures related to astronomy concepts. The sample of the study consisted of 8th-grade students attending a public middle school in the city center of Hatay during the 2021–2022 academic year. In order to reveal students' levels of conceptual understanding and possible misconceptions regarding astronomy concepts, the Astronomy Conceptual Understanding Questions (ACUQ), developed by the researcher, were administered. The ACUQ consists of 25 open-ended questions prepared in line with the learning outcomes related to astronomy topics included in the Science Curriculum of the Ministry of National Education for the 5th, 6th, 7th, and 8th grades. Each question was matched with the relevant learning outcomes and cognitive levels through a table of specifications and classified based on Bloom's Taxonomy. In addition, the Astronomy Word Association Questions (AWAQ) were developed to examine students' perceptions of specific astronomy concepts. In this test, students were presented with the concepts“sun,”“earth,”“moon,”“star,”“universe,”and“meteor,”and were asked to write up to three concepts they associated with each term. The findings revealed that students' levels of conceptual understanding generally clustered at medium and low levels. A significant proportion of students were able to explain basic astronomy concepts only through superficial and fragmented information and were insufficient in establishing connections between concepts and making scientific interpretations. Conversely, a limited group of students explained the concepts in a scientifically accurate and consistent manner and, in some cases, demonstrated higher-than-expected levels of understanding. In conclusion, it was determined that students had not fully learned basic astronomy concepts and held certain misconceptions. The findings of the study indicate that astronomy topics in science education should be made more concrete and supported with instructional materials.
Benzer Tezler
- 8. sınıf öğrencilerinin astronomi konusundaki başarı ve kavramsal anlama düzeyleri ile fen dersine yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of relationship between 8th grade students' achievement and conceptual understanding levels in astronomy and attitudes towards science course
TUĞBA GÜNDOĞDU
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimMarmara Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. M. KÜRŞAD DURU
- Üstün yetenekli ortaokul öğrencilerinin ay'ın hareketleri ve evreleri hakkındaki kavram yanılgıları ve astronomiye karşı tutumları
The misconceptions of gifted middle school students about the moon's movements and phases and their attitudes towards astronomy
BURAK GÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKTAY BAYKARA
- Lego® mindstorms® ile desteklenen astronomi eğitiminin özel yetenekli öğrencilerin problem çözme becerilerine, bilimsel yaratıcılıklarına ve astronomi kavramlarına yönelik algılarına etkisi
The effect of astronomy education supported by lego® mindstorms® on the problem solving skills, scientific creativity and perceptions of astronomy concepts of gifted students
GAMZE BABAOĞLU
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EZGİ GÜVEN YILDIRIM
- Ortaokul öğrencilerinin gök cisimlerinin yapısı ve hareketleri konularındaki başarı ve alternatif kavramlarının tespit edilerek bazı değişkenlere göre karşılaştırılması
Determining the achievement and alternative concepts of secondary school students on subjects about the structure and motions of celestial bodies and comparing them according to some variables
MELTEM KOCAKUŞAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖNDER ŞENSOY
- Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin dünya ve evren konularındaki anlayışları ile öğrenme zorluklarının incelenmesi
Investigation of secondary school 8th grade students' understandings and learning difficulties of the world and universe
CANSU KOYUNCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimKafkas ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUFAN İNALTEKİN