Riskli yapı dönüşümünde yaşananproblemler ve çözüm önerilerinin İstanbul Güngören ilçesi'nde bir yapı örneği üzerinden incelenmesi
Examination of problems encountered in risky building transformation and proposed solution through a case study of a building in Istanbul's Güngören district
- Tez No: 989707
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖNCÜL KIRLANGIÇ IŞIL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Şehircilik ve Bölge Planlama, Architecture, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Topkapı Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yoğun yapılaşmanın hâkim olduğu kent içi alanlarda afet riski taşıyan yapıların dönüşümü, Türkiye'de kentsel planlamanın en karmaşık süreçlerinden biridir. Parsel bazlı uygulamalar çoğu zaman mekânsal planlama ilkeleriyle çelişmekte; parçalı mülkiyet, kaçak katlar, imar affı ve fiziksel yetersizlikler süreci teknik, hukuki ve yönetsel açıdan zorlaştırmaktadır. 6306 sayılı Kanun dönüşümü hızlandırmayı amaçlasa da teknik engeller, aktörler arası uyumsuzluk ve ekonomik belirsizlikler etkinliği sınırlamaktadır. Bu çalışma, dönüşüm yalnızca mevzuatla değil, çok aktörlü katılım modeli ve yerel düzeyde geliştirilen çözüm mekanizmalarıyla şekillendiğini göstermektedir. Riskli ilanla başlayan süreçte yaşanan problemler; maliklerin karar alma dinamikleri, müteahhitlerin motivasyonu ve belediyelerin rolü üzerinden analiz edilmiştir. Gözlem, anket vb. saha çalışmalarıyla dönüşüm sürecinin teknik, sosyal ve yönetsel bileşenlerini değerlendirmektedir. Vaka alanı, dönüşüm sürecinde karşılaşılan teknik problemlerin belirleyici rolünü açık biçimde ortaya koymakta; aynı zamanda aktörlerin etkileşimleri, karar alma süreçleri ve motivasyon düzeyleri üzerinden dönüşümün çok boyutlu doğasını yansıtmaktadır. Bulgular, sürecin başarısının yalnızca mevzuata değil, teknik kapasiteye, aktörler arası güvene ve yerel düzeyde yönetsel koordinasyona bağlı olduğunu göstermektedir. Çalışma, afet riski altındaki yapıların dönüşümünde teknik, hukuki ve sosyal boyutların birlikte ele alınması gerektiğini; etkinliği için çok aktörlü modellerin geliştirilmesi, yerel yönetimlerin güçlü rol üstlenmesi ve ekonomik teşviklerin güçlendirilmesi gerektiğini savunmaktadır.
Özet (Çeviri)
In densely built urban areas, transforming disaster-prone structures is among the most complex issues in Turkey's urban planning. Parcel-based practices often conflict with spatial planning principles; fragmented ownership, unauthorized floors, amnesty histories, and structural deficiencies complicate the process legally, technically, and administratively. Although Law No. 6306 seeks to accelerate transformation, technical barriers, actor incompatibilities, and economic uncertainties restrict effectiveness. This study shows that transformation is shaped not only by legislation but also through multi-actor participation and locally developed solutions. From the declaration of risk to reporting, evacuation, demolition, and reconstruction, challenges are analyzed through the decision-making of property owners, contractors' motivations, and the role of municipalities. Fieldwork, including surveys and observations, evaluates the technical, social, and administrative dimensions together. The case study highlights the decisive role of technical problems and the interactions, decision-making processes, and motivations of stakeholders, reflecting the multidimensional nature of transformation. Findings reveal that success depends not only on legal frameworks but also on technical capacity, trust among actors, and local-level coordination. The study concludes that disaster-risk transformation requires an integrated approach, combining technical, legal, and social aspects. Strengthening multi-actor participation, enhancing the role of local governments, and reinforcing economic incentives are essential for more effective and sustainable outcomes.
Benzer Tezler
- Embodied energy potential of demolition waste caused by earthquake and urban transformation
Deprem ve kentsel dönüşüm kaynaklı yıkım atıklarının gömülü enerji potansiyeli
CEREN ÇAKAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CENK ÜSTÜNDAĞ
- Kentsel dönüşüm parametrelerinin nedensel çizgelerle irdelenmesi
Investigation of urban transformation parameters with causal graphs
SEREL AKYOL
Doktora
Türkçe
2020
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolEskişehir Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EYYÜP GÜLBANDILAR
- Riskli yapıların dönüşümünde müktesep hak kullanım eğilimleri ve bu eğilimlerin planlama açısından değerlendirilmesi: Şişli ilçesi Fulya ve Bozkurt mahalleleri örneği
Tendencies in the use of vested rights in the transformation of risky buildings and their evaluation from a planning perspective: The case of Fulya and Bozkurt neighborhoods in the Şişli district
ESRA SARAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Kültür ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EVRİM ÖZKAN
- Kentsel dönüşüm ve bir dağıtım modeli önerisi
Urban regeneration and a distribution model proposal
NİHAT KANDALOĞLU
Doktora
Türkçe
2012
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECLA ULUĞTEKİN
PROF. DR. EROL KÖKTÜRK
- Haliç tersanelerinin tasarım potansiyellerinin inşası
Constructing halic shipyard's design potentials
EFE İLTERAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Mimarlıkİstanbul Bilgi ÜniversitesiMimarlık Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE ALTÜRK