Bir insan çiz testi kullanarak ergenlik dönemindeki normal gelişim gösteren çocukların kişilik özelliklerinin projektif değerlendirmesi
Projective assessment of personality characteristics of normally developing adolescents using the draw-a-person test
- Tez No: 989771
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE YAĞMUR ZORBOZAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Ergenlik, kişilik gelişimi, projektif testler, Bir İnsan Çiz Testi, cinsiyet farklılıkları, Adolescence, Draw-A-Person Test (DAP), Projective Assessment, Personality Traits, Gender Differences
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, ergenlik dönemindeki bireylerin resim çizme süreçleri üzerinden kişilik özelliklerini incelemeyi amaçlayan nicel ve betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın temel amacı, 13–15 yaş aralığındaki normal gelişim gösteren ergenlerin“Bir İnsan Çiz”(Draw-A-Person; DAP) testine verdikleri yanıtların gelişimsel ve psikolojik açıdan değerlendirilerek kişilik yapılarına ilişkin sunduğu ipuçlarını ortaya koymaktır. Bu doğrultuda, çizimlerde yer alan figür özellikleri, kompozisyon düzeni, beden temsilleri ve ayrıntı kullanımı incelenmiş; yaş ve cinsiyet gibi demografik değişkenlerin çizim özellikleri üzerindeki etkileri ele alınmıştır. Araştırmanın örneklemini, herhangi bir psikiyatrik tanısı bulunmayan, 13–15 yaş aralığında toplam 200 ergen birey oluşturmaktadır (100 kız, 100 erkek). Veri toplama sürecinde projektif bir değerlendirme aracı olan Bir İnsan Çiz Testi kullanılmıştır. Elde edilen çizimler, standart projektif değerlendirme ölçütleri temel alınarak kodlanmış; figür yerleşimi, yüz ve beden detayları, uzuv bütünlüğü ve ayrıntı düzeyi gibi değişkenler nicel verilere dönüştürülerek istatistiksel analizler yapılmıştır. Araştırma bulguları, ergenlerin çizim özelliklerinin cinsiyete bağlı olarak anlamlı biçimde farklılaştığını göstermektedir. Erkek ergenlerin çizimlerinde daha abartılı, dışa dönük ve vurgu içeren figürlerin öne çıktığı; kız ergenlerin çizimlerinde ise daha düzenli, ayrıntılı ancak bazı alanlarda eksiklik içeren figürlerin baskın olduğu saptanmıştır. Bu farklılıkların, ergenlik dönemindeki bilişsel, duygusal ve sosyal gelişim özellikleriyle ilişkili olduğu değerlendirilmiştir. Bu çalışma, 13–15 yaş aralığındaki normal gelişim gösteren ergenlerde projektif çizimlerin kişilik özelliklerine ilişkin destekleyici ve yorumlayıcı ipuçları sunduğunu ortaya koymaktadır. Araştırmanın, ergenlik döneminde kişilik özelliklerini DAP testi aracılığıyla inceleyen sınırlı sayıdaki çalışmaya katkı sağlaması ve projektif değerlendirmelerin klinik ve eğitsel alanlarda destekleyici bir araç olarak kullanımına yönelik literatürü güçlendirmesi beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine personality characteristics of adolescents through their drawing processes by using a projective assessment approach. The primary objective of the research is to analyze drawings produced by adolescents aged 13–15 from a developmental and psychological perspective and to explore their relationship with personality features. In this context, drawing characteristics such as figure details, compositional structure, body representation, and spatial placement were evaluated, while the effects of demographic variables, particularly gender, were also examined. The sample of the study consisted of 200 adolescents (100 females and 100 males) aged between 13 and 15, all of whom exhibited typical development and had no diagnosed psychological disorders. Data were collected using the Draw-A-Person (DAP) Test, a widely used projective technique aimed at revealing individuals' inner experiences through symbolic expression. Given the limited number of empirical studies focusing on adolescent personality assessment through projective drawing methods, this research addresses an important gap in the literature. Findings indicated that adolescents' drawings contained meaningful indicators related to personality dynamics and emotional expression. Significant gender-based differences were observed in several drawing features, including body representation, facial details, extremities, and clothing elements. Overall, the results suggest that the Draw-A-Person Test can provide valuable supplementary information about adolescents' personality characteristics when interpreted within a developmental and contextual framework. The study contributes to the fields of developmental psychology and projective assessment by highlighting the utility and limitations of drawing-based techniques in understanding adolescent personality structures.
Benzer Tezler
- İlkokul öğrencilerinin çevre algılarının öğrenci çizimleri aracılığıyla değerlendirilmesi
Evaluation of primary school students' environmental perceptions through student drawings
YONCA ŞİMŞİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimKastamonu ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ÜNAL
- 7-11 yaş arası üstün ve normal gelişim gösteren çocukların aldıkları müfredat türüne göre denetim odağı özelliklerinin“Goodenough-Harris İnsan Çiz Testi”açısından değerlendirilmesi
“focus of control”properties of the top and normal developing children between the age of 7-11 acoording to“Goodenough-Harris Human Draw Test”
CEREN BİNİCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AZİZE NİLGÜN CANEL
- Özel gereksinimli çocuklar ile normal gelişim gösteren çocukların çizdikleri resimler aracılığıyla algı ve sorunlarının karşılaştırılması
Comparing perception and problems of children with special needs and normally developed children through their drawings
FATİH SOLMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
PsikolojiNişantaşı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İSAK PARDO
- Bütünleştirilmiş öğretme-öğrenme etkinliklerinin okul öncesi öğrencilerinin gelişimine etkisi
The effect of integrated teaching-learning activities on the development of pre-school students
EMİNE ASAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KENAN DEMİR
- Boşanma sürecinde olan ailelerdeki çocukların aile algılarının ve sorunlarının resimler aracılığı ile incelenmesi
The study examining family perceptions and problems of children who belongs to families in process of divorce with intervention of pictures
MEHMET SAĞLAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Ev EkonomisiAnkara ÜniversitesiEv Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NERİMAN ARAL