Uçaklarda kullanılan bağlantı kulağı - pim yapılarındaki yatak gerilme yığılmalarının tahmini için yapay zeka temelli bir yöntem
An artificial intelligence – based method for predicting bearing stress concentration in aircraft lug - pın structures
- Tez No: 989778
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HARUN ÇELİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uçak Mühendisliği, Aeronautical Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uçak ve Uzay Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, uçaklarda kullanılan bağlantı kulağı – pim yapılarındaki yatak gerilme yığılmaları, sonlu elemanlar tabanlı analizler ile yapay zeka tabanlı bir çerçevenin birlikte kullanıldığı bütünleşik bir yaklaşımla incelenmektedir. Yük aktarımında kritik rol oynayan bu yapılar, arayüzlerindeki geometrik süreksizlikler nedeniyle yapısal dayanımı ve yorulma performanslarını doğrudan etkileyen lokal gerilme yığılmalarına doğrudan maruz kalmaktadırlar. Bu davranışın kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesi amacıyla, farklı geometrik oranlar ve yükleme açıları altında hem simetrik hem de asimetrik bağlantı kulağı konfigürasyonları için sonlu elemanlar yöntemi tabanlı modeller oluşturulmuştur. Sonlu elemanlar tabanlı analizlerden elde edilen sonuçlar d/H, c/H ve yükleme yönü gibi parametrelerin delik çevresindeki yerel gerilme dağılımı üzerindeki etkilerini ortaya koyan doğrulanmış nümerik bir temel sağlamaktadır. Bu temel üzerinden oluşturulan veri seti kullanılarak, tekrar eden sonlu elemanlar analizlerine ihtiyaç duymadan katsayılarını yüksek doğruluk ve kararlılık düzeyinde tahmin edebilen bir yapay zekâ modeli geliştirilmiştir. Önerilen yaklaşım, tasarım ve optimizasyon süreçlerini hızlandırırken, kritik bölgeler hakkında hızlı ve güvenilir içgörüler sağlayarak mühendislik karar süreçlerini desteklemekte ayrıca modern uçaklarda tasarım verimliliği ile yapısal emniyetin artırılmasına katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
In this thesis study, the bearing stress concentration behavior of lug – pin connections used in aeronautical structures is investigated through an integrated approach that combines finite element (FE) analyses and an artificial intelligence (AI) based framework. Lug – pin assemblies are critical load – transfer components and geometric discontinuities at their interfaces give rise to localized stress concentrations that directly affect structural strength and fatigue performance. To analyze these effects comprehensively, FE models are developed for both symmetric and asymmetric lug configurations under varying geometric ratios and loading angles. The FE results provide a validated numerical basis for identifying the influence of parameters such as d/H, c/H and loading direction on the local stress distribution around the hole region. Based on the dataset generated from these analyses, an AI model capable of predicting stress concentration factors with high accuracy and robustness is developed without the need for repeated FE simulations. The proposed approach accelerates design and optimization processes while supporting engineering decision – making by providing rapid and reliable insights into critical regions, thereby contributing to improved design efficiency and enhanced structural safety in modern aircraft structures.
Benzer Tezler
- Uçaklarda kullanılan kimyasalların kablolar üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of chemicals used in aircraft on the cables
YAŞAR KOYUTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiKocaeli ÜniversitesiHavacılık Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FARUK ARAS
- Uçaklarda yapıştırma ve mekanik yöntemlerle yapılan skin-stringer bağlantısının incelenmesi
Investigation of skin-stringer assembly made with adhesive and mechanical methods on aircraft
BERKE ALP MİRZA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Makine Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HACI ABDULLAH TAŞDEMİR
- Uçaklarda bulunan kabin içi mutfak ekipmanlarının sonlu elemanlar ve test yöntemi ile sertifikasyonu
Certification of aircraft galleys by finite element method and static test
ABDULLAH ERDİ ÖNÜT
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Uçak Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiSavunma Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİT SÜLEYMAN TÜRKMEN
- Uçaklarda kullanıma yönelik batarya ısıl yönetim sistemlerinin araştırılması
Research on battery thermal management systems for airvehicles
MELİH YILDIZ
Doktora
Türkçe
2017
Uçak MühendisliğiAnadolu ÜniversitesiUçak Gövde Motor Bakım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAHİR HİKMET KARAKOÇ
- Çok maksatlı savaş uçağı iniş takımlarında bağlantı elemanları tasarımı ve analizi
Multi-role fighter aircraft landing gear fasteners-bulkhead design and anaysis
OĞUZHAN ORHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Savunma ve Savunma Teknolojileriİstanbul Teknik ÜniversitesiSavunma Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM ÖZKOL