Aile hekimlerinin yenidoğan taramasını reddeden ebeveynler ile iletişim deneyimleri üzerinden yenidoğan tarama reddinin değerlendirilmesi: Niteliksel bir araştırma
Evaluation of newborn screening refusal through family physicians' communication experiences with parents rejecting the screening: A qualitative study
- Tez No: 989779
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERKUT ETÇİOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, iletişim, nitel çalışma, tarama reddi, yenidoğan taraması, Communication, family medicine, newborn screening, screening refusal, qualitative study
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
GİRİŞ VE AMAÇ: Yenidoğan tarama reddi son yıllarda Türkiye'de ve dünyada artış göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, yenidoğan taramasını reddeden ebeveynlerle iletişim kuran aile hekimlerinin deneyimlerini inceleyerek, reddin altında yatan nedenleri ve bu süreçte kullanılan iletişim yaklaşımlarını ortaya koymaktır. YÖNTEM: Bu çalışma niteliksel, tanımlayıcı bir araştırma olarak yürütülmüştür. Veriler, katılımcıların sosyo-demografik özelliklerini belirleyen 6 soru ile yenidoğan taramasını reddeden ebeveynlerle iletişim deneyimlerini derinlemesine incelemeye yönelik 5 açık uçlu sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Görüşmeler derinlemesine analiz tekniğiyle gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler tema, alt tema ve kategoriler altında analiz edilmiştir. BULGULAR: Çalışmaya 10 kadın (%62,5), 6 erkek (%37,5) olmak üzere toplam 16 aile hekimi katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 38.56 ± 10.42 Standart Sapma yıldır. Çalışmamızda elde edilen veriler;“tarama reddi”ve“tarama reddi ile mücadele”temaları altında toplanmıştır. Bu temalar, sırasıyla“tarama reddinin nedenleri”,“tarama reddine yönelik iletişim yaklaşımları”,“mücadele sürecinde etkili faktörler”ve“tarama reddinin önlenmesine yönelik öneriler”olmak üzere dört alt tema ile desteklenmiştir. SONUÇ: Yenidoğan taramasının reddedilmesinin bilgi eksikliği, yanlış inanışlar ve iletişim yetersizlikleriyle yakından ilişkili olduğu görülmüştür. Birinci basamak sağlık hizmetlerinin ve aile hekimlerinin bilgilendirme ve yönlendirmedeki rolü, yenidoğan tarama programlarının başarısında kritik bir öneme sahiptir. Etkili, açık ve güven temelli iletişim yaklaşımlarının, ebeveynlerin bilinçli karar vermelerini ve tarama programlarının kabulünü artıracağını düşünmekteyiz.
Özet (Çeviri)
INTRODUCTION AND AIM: Newborn screening refusal has increased in recent years both in Türkiye and worldwide. The aim of this study is to examine the experiences of family physicians who communicate with parents rejecting newborn screening, in order to identify the underlying reasons for refusal and the communication approaches used in this process. MATERIALS AND METHODS: This study was conducted as a qualitative and descriptive research. Data were collected using a semi-structured interview form consisting of six questions determining the participants' socio-demographic characteristics and five open-ended questions aimed at exploring in depth the communication experiences of family physicians with parents who refused newborn screening. The interviews were carried out using an in-depth analysis technique, and the obtained data were analyzed under themes, sub-themes, and categories. RESULTS: A total of 16 family physicians participated in the study, including 10 women (62,5%) and 6 men (37,5%). The mean age of the participants was 38.56 ± 10.42 standard deviation years. The data obtained in this study were grouped under two main themes:“screening refusal”and“coping with screening refusal”. These themes were further supported by four sub-themes:“reasons for screening refusal,”“communication approaches toward screening refusal,”“factors influencing the coping process,”and“recommendations for preventing screening refusal”. CONCLUSION: It was observed that the refusal of newborn screening is closely related to lack of knowledge, misconceptions, and insufficient communication. The role of primary healthcare services and family physicians in informing and guiding parents is of critical importance for the success of newborn screening programs. We believe that effective, clear, and trust-based communication approaches can enhance parents' ability to make informed decisions and increase the acceptance of screening programs.
Benzer Tezler
- Sağlam çocuk izleminde yenidoğan döneminde rutin göz muaeyenesi sırasında kırmızı refle testine ilişkin aile hekimlerinin bilgi düzeyi ve farkındalığı
The knowledge and awareness of family physcians about the red reflex test in the newborn period at well-child visit
SEDA COŞKUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Aile HekimliğiAnkara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYŞE GÜLSEN CEYHUN PEKER
- İstanbul ilinde çalışan Aile Hekimlerinin yenidoğan metabolik ve endokrin tarama programı hakkındaki bilgi düzeyinin değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge level of family physicians working in istanbul about the newborn metabolic and endocrine screening program
BEYZA KANYILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERRİN TELATAR
- Aile hekimlerinin yenidoğan dönemi izlem ve taramalar hakkında bilgi düzeyi, tutum ve farkındalığı: Ankara ili örneği
The level of knowledge, attitude and awareness of family physicians about newborn follow-up and screening: Ankara provincial example
SELVA ŞİŞMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SARA EROL
- Erzurum Saltuklu Eğitim Aile Sağlığı Merkezinde 2022 yılında yenidoğan bebeklerden alınan topuk kanlarının ve sevk sonuçlarının incelenmesi
Examination of heel blood samples taken from newborn babies and referral results in 2022 in Erzurum Saltuklu Education Family Health Center
FATMA BETÜL KELEŞ OZAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA BAYRAKTAR
- Birinci basamak sağlık hizmetlerinde sosyoekonomik seviyeye göre gebelerin oral glukoz tolerans testine bakışlarında medyanın rolü
The role of the media in the perspective of pregnant women on oral glucose tolerance test by socioeconomic level in primary health care
HATİCE CEMRE GÜVEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiBaşkent ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALTUĞ KUT