Distinct strategic orientations and competitive advantage: The role of strategic agility, organisational resilience, competitive intensity and market turbulence
Keşif yönelimi, yararlanma yönelimi ve rekabet avantajı: Stratejik çeviklik, örgütsel dayanıklılık, rekabet yoğunluğu ve pazar türbülansının rolü
- Tez No: 989897
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURGÜL KELEŞ TAYŞİR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Ticaret Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme (ingilizce) Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, gelişmekte olan ekonomilerdeki keşif ve yararlanma şeklindeki farklı stratejik yönelimlerin, kurumsal yetersizlikler, piyasa etkinsizlikleri ve gelişmekte olan ekonomilerin karakteristiği olan sınırlı kaynaklar altında faaliyet gösteren Pakistan örgütlerinde, rekabet yoğunluğu ve pazar türbülansının düzenleyici etkisi altında, stratejik çeviklik ve örgütsel dayanıklılık aracılığıyla nasıl rekabet avantajı yarattığını incelemektedir. Kaynak açısından zengin ekonomik bağlamlardan kaynaklanan stratejik yönetim literatüründeki kritik araştırma boşluklarını ele alan bu çalışmada, tüm büyük ekonomik bölgeleri kapsayan on yedi farklı hizmet sektörü endüstrisinden 338 katılımcıdan elde edilen veriler, Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi kullanılarak analiz edilmiş ve on üç hipotez test edilmiştir. Kurumsal boşluklar, koşul bağımlılık ve dinamik yetenekler teorilerinden yararlanılan araştırma sonuçları, yararlanmanın (β = 0.799, p < 0.001) ve keşfin (β = 0.547, p < 0.001) farklı stratejik yollarla rekabet avantajını artırdığını ortaya koymaktadır; burada keşif, kurumsal boşlukları ele almak için uyarlanabilir yetenekler üreterek dayanıklılığı güçlendirmekte (β = 0.380, p < 0.001), yararlanma ise kaynak sınırlamalarına rağmen hızlı pazar yeniden yapılanmasını sağlayarak stratejik çevikliği geliştirmektedir (β = 0.765, p < 0.001). Çevikliğin aracılık katkısı (β = 0.208, p < 0.001), dayanıklılığın katkısını (β = 0.096, p < 0.001) aşmakta ve proaktif adaptasyonun reaktif dayanıklılığı geride bıraktığını göstermektedir. Rekabet yoğunluğunun keşif-avantaj yolu için negatif düzenleyici etkisi (β = -0.167, p < 0.001), zayıf düzenlemenin hızlı taklidi mümkün kılması nedeniyle gelişmiş ekonomi bulgularıyla çelişmektedir. Pazar türbülansı, dayanıklılık-avantaj yolunu pozitif olarak düzenlemektedir (β = 0.076, p = 0.008). Bulgular, kurumsal boşlukların stratejik yönelimlerin eş zamanlı takibi yerine sıralı takibini gerektirdiğini ortaya koyarak geleneksel çift yönlülük varsayımlarına meydan okumaktadır.
Özet (Çeviri)
This research examines how distinct strategic orientations of exploration and exploitation in developing economies generate competitive advantage through strategic agility and organisational resilience, under moderation from competitive intensity and market turbulence, within Pakistani organisations operating under institutional deficiencies, market inefficiencies, and limited resources, characteristic of developing economies. Addressing critical research gaps in strategic management scholarship which originates from resource abundant economic contexts, thirteen hypotheses were tested using Partial Least Squares Structural Equation Modelling, analysing data from 338 respondents across seventeen distinct service sector industries covering all major economic zones. Drawing upon institutional voids, contingency and dynamic capabilities theories, results reveal exploitation (β = 0.799, p < 0.001) and exploration (β = 0.547, p < 0.001) both enhance competitive advantage through distinct strategic pathways, where exploration fosters resilience (β = 0.380, p < 0.001) generating adaptive capabilities to address institutional voids, and exploitation cultivates strategic agility (β = 0.765, p < 0.001), enabling rapid market realignment, despite resource limitations. Agility's mediating contribution (β = 0.208, p < 0.001) exceeds that of resilience (β = 0.096, p < 0.001), illustrating that proactive adaptation surpasses reactive resilience. Competitive intensity's negative moderation (β = -0.167, p < 0.001) for exploration-advantage pathway contradicts developed economy findings, as weak regulation enables rapid imitation. Market turbulence positively moderates (β = 0.076, p = 0.008) resilience-advantage pathway. Findings challenge traditional ambidexterity presumptions, revealing institutional voids necessitate sequential rather than simultaneous pursuit of strategic orientations.
Benzer Tezler
- Dönüşümcü liderliğin dinamik yeteneklere etkisinde örgütsel ataletin aracı rolü: Bir araştırma
The mediating role of organizational inertia in the impact of transformational leadership on dynamic capabilities: An empirical study
YAĞIZ CEMİL BÖBÜR
- Turkey and Aaudi Arabia regional convergence and divergence after the Arab Spring: A perspective from neoclassical realism
Türkı̇ye ve Suudı̇ Arabı̇stan Arap Baharı sonrası bölgesel yakınlaşma ve ayrışma: Neoklası̇k realı̇zmden bı̇r bakış açısı
ABOUOBEID AHMADI
Doktora
İngilizce
2023
Uluslararası İlişkilerKocaeli ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MARCO BOSCHELE
PROF. DR. ALİ POYRAZ GÜRSON
- Stratejik yönetimde sayısal araştırmalar
Numerical research in strategic management
VEDAT ZEKİ YENEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF.DR. HALUK ERKUT
- Dış ticaret yapan teknoloji tabanlı işletmelerin pazar odaklılık, inovasyon ve işletme performansı üzerine bir araştırma: Ankara örneği
A study on market orientation, innovation, and business performance of technology-based companies engaged in foreign trade: The case of Ankara
ŞEREF FURKAN CEYLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Uluslararası İlişkilerAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Finans Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET SARITAŞ
- Yeni medya döneminde mimari temsil ve geçkinlik
Architectural representation in the new media era and lateness
HASAN AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OZAN ÖNDER ÖZENER