Petrol fiyatlarındaki dalgalanma ile ekonomik büyüme ve fiyat istikrarı ilişkisi
Econometric analysis on the relationship between oil price fluctuation and economic growth and price stability
- Tez No: 990055
- Danışmanlar: DOÇ. DR. RÜYA ATAKLI YAVUZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Petrol Fiyatları, Ekonomik Büyüme, Enflasyon, Türkiye Ekonomisi, Zaman Serisi Analizi, Eşbütünleşme, Granger Nedensellik, Oil Prices, Economic Growth, Inflation, Turkish Economy, Time Series Analysis, Cointegration, Granger Causality
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 2003Q1-2024Q4 dönemine ait çeyreklik verileri kullanarak petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların Türkiye'de ekonomik büyüme (GSYİH) ve enflasyon üzerindeki etkilerini incelemektedir. Türkiye, enerji ihtiyacının büyük bir kısmını ithalat yoluyla karşılayan bir ülke olduğu için petrol fiyatlarındaki değişimler, üretim maliyetlerini, fiyat istikrarını ve ekonomik büyümeyi doğrudan veya dolaylı olarak etkileyebilmektedir. Bu nedenle, petrol fiyatlarının Türkiye ekonomisi üzerindeki uzun vadeli ve kısa vadeli etkilerinin belirlenmesi, makroekonomik politika oluşturma sürecinde kritik bir öneme sahiptir. Çalışmada, birim kök testleri (ADF ve PP Testleri), Johansen eşbütünleşme testi ve Granger nedensellik testi kullanılarak, Brent petrol fiyatları, reel GSYİH ve enflasyon arasındaki ilişkiler analiz edilmiştir. Birim kök testleri, değişkenlerin durağan olmadığını ancak birinci farkları alındığında durağan hale geldiğini göstermektedir. Johansen eşbütünleşme testi, petrol fiyatları ile ekonomik büyüme ve enflasyon arasında uzun vadeli bir ilişki bulunduğunu ortaya koymuştur. Granger nedensellik testi sonuçlarına göre, ekonomik büyüme petrol fiyatlarının Granger nedeni olarak bulunmuş, ancak petrol fiyatlarının ekonomik büyüme ve enflasyon üzerinde doğrudan kısa vadeli bir nedensellik ilişkisi tespit edilmemiştir. Bu bulgular, Türkiye'nin petrol fiyatlarındaki dalgalanmalara uzun vadede duyarlı olduğunu ancak kısa vadede doğrudan etkilenmediğini göstermektedir. Çalışma sonuçlarına dayanarak politikalar açısından çeşitli öneriler geliştirilmiştir. Enerji ithalatına olan bağımlılığı azaltmak, yenilenebilir enerji yatırımlarını artırmak ve enerji verimliliğini teşvik etmek, petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların ekonomik etkilerini hafifletebilecek önemli stratejiler olarak öne çıkmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the effects of oil price fluctuations on economic growth (GDP) and inflation in Türkiye using quarterly data from 2003Q1 to 2024Q4. As Turkey imports a large portion of its energy needs, changes in oil prices can directly or indirectly affect production costs, price stability, and economic growth. Therefore, determining the long-term and short-term effects of oil prices on the Turkish economy is critical for macroeconomic policymaking. The study analyzes the relationships among Brent oil prices, real GDP, and inflation using unit root tests (ADF and PP tests), the Johansen cointegration test, and the Granger causality test. Unit root tests indicate that the variables are non-stationary but become stationary when their first differences are taken. The Johansen cointegration test reveals a long-term relationship between oil prices, economic growth, and inflation. According to the Granger causality test results, economic growth was found to be the Granger cause of oil prices, but no direct short-term causal relationship was found between oil prices and economic growth and inflation. These findings suggest that Turkey is sensitive to oil price fluctuations in the long run but is not directly affected in the short run. Various policy recommendations were developed based on the study results. Reducing dependence on energy imports, increasing renewable energy investments, and promoting energy efficiency stand out as important strategies that can mitigate the economic impact of oil price fluctuations.
Benzer Tezler
- Petrol piyasasındaki fiyat değişimlerinin büyüme ve cari açık üzerindeki etkisi: Türkiye örneği
The impact of price changes in oil market on the growth and current deficit: The case of Turkey
ASENA GİZEM GENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
EkonomiSüleyman Demirel Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERTAN BECEREN
- Tarım ürünleri fiyatları ile petrol ürünleri fiyatları arasında volatilite geçişliliğinin analizi
Volatility transitivity analysis between agricultural products prices and petroleum products prices
FATMA ZEHRA KASAP
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
EkonomiGaziosmanpaşa Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CUMHUR ERDEM
- Petrol fiyatlarında dalgalanma ve hisse senedi piyasası getirileri: İran ve Türkiye ekonomileri örneği
Fluctuations in oil prices and stock market returns: The case of Iran and Turkey economies
SONA MOKHTARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
EkonomiAnkara Hacı Bayram Veli Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN NAİM ARDOR
- Machine learning based selection of candidate wells for extended shut-in due to fluctuating oil prices
Değişken petrol fiyatları nedeniyle uzun süreli kapatılması gereken kuyuların makine öğrenmesi ile belirlenmesi
BEYZA LOBUT
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Petrol ve Doğal Gaz Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiPetrol ve Doğal Gaz Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İHSAN BURAK KULGA
DOÇ. DR. FAZIL EMRE ARTUN