Karaman mutfak kültüründe yerel yiyecek hikâyeleri ve sözlü kültürün belirlenmesi üzerine bir inceleme
A study on the determination of local food stories and oral culture in Karaman cuisine culture
- Tez No: 990054
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLÇİN ÖZBAY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Gastronomy and Culinary Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmanın temel amacı, Karaman mutfak kültüründe yer alan çorbalar, ana yemekler ve tatlıların tarihsel ve kültürel bağlamda taşıdığı anlamları, bu yemeklerin toplum üzerindeki etkilerini ve hikâyeler aracılığıyla kültürel aktarım süreçlerini detaylı bir şekilde incelemektir. Bu bağlamda çalışma, yalnızca yemeklerin tariflerini veya içeriklerini ortaya koymayı değil bunun yanında bu yemeklerin toplumsal, kültürel ve tarihsel bağlamdaki yerini anlamayı da hedeflemektedir. Araştırmanın evrenini Karaman ili oluştururken örneklemini ise bu ilde yaşayan ve yerel mutfak kültürüne hâkim olan bireyler oluşturmaktadır. Evrenin belirlenmesinde katılımcıların yerel kültürel mirası aktarma kapasitesi, geçmiş deneyimleri ve toplumsal hafızaya katkıları göz önünde bulundurulmuştur. Bu doğrultuda amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak bilgi açısından zengin ve araştırmanın amacına uygun 30 katılımcı seçilmiştir. Katılımcılar, mesleki dağılım açısından ev hanımları, aşçılar, esnaf, memur ve araştırmacılar gibi farklı gruplar yer almakta böylece hem demografik hem de mesleki çeşitlilik sağlanmaktadır. Katılımcıların büyük bir kısmı Karaman doğumlu ve yaşamlarının büyük bölümünü bu bölgede geçirmiştir. Bu durum araştırmanın yerel kültürel bağlam açısından güvenilir ve geçerli veri toplamasına olanak tanımaktadır. Veri toplama sürecinde yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmış, katılımcıların görüşleri ses kayıt cihazıyla kaydedilmiş veya araştırmacı tarafından ayrıntılı notlar alınarak deşifre edilmiştir. Görüşmelerin içerik ve derinliği araştırmanın niteliksel yaklaşımına uygun şekilde katılımcıların duygu, düşünce ve deneyimlerini kendi ifadeleriyle aktarabilmesine olanak sağlayacak biçimde tasarlanmıştır. Araştırmada etnografik desen benimsenmiştir. Bu sayede Karaman mutfak kültürünün tarihsel, toplumsal ve kültürel boyutları detaylı bir şekilde incelenmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular MAXQDA 24 programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizi sırasında nitel içerik ve betimsel analiz yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları, Karaman mutfak kültüründe yer alan yöresel yemek hikâyelerinin literatürde yer almayan bir boşluğu doldurduğunu göstermektedir. Bu hikâyeler, yerel kültürün korunması, gelecek nesillere aktarılması ve yiyecek-içecek sektöründe pazarlama aracı olarak kullanılması açısından önemli bir kaynak oluşturmaktadır. Ayrıca, çalışma, Karaman mutfak kültürünün zenginliğini ve çok katmanlı yapısını akademik bir çerçevede ortaya koyarak hem bilimsel araştırmalara hem de pratik uygulamalara katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The primary objective of this research is to examine in detail the historical and cultural significance of soups, main courses, and desserts in Karaman's culinary culture, their impact on society, and the processes of cultural transmission through stories. In this context, the study aims not only to reveal the recipes and ingredients of the dishes but also to understand their place in the social, cultural, and historical context. The research population consists of Karaman province, while the sample consists of individuals living in this province and familiar with the local culinary culture. Participants' capacity to transmit local cultural heritage, past experiences, and contributions to collective memory were considered in determining the population. Purposive sampling was used to select 30 participants who were knowledgeable and suited to the purpose of the study. Participants were diverse in their occupations, including housewives, chefs, tradesmen, civil servants, and researchers, ensuring both demographic and professional diversity. The majority of participants were born in Karaman and have spent most of their lives in the region. This allows the research to collect reliable and valid data regarding the local cultural context. A semi-structured interview technique was used during the data collection process, with participants' opinions recorded using a voice recorder or transcribed by the researcher, who took detailed notes. The content and depth of the interviews were designed to allow participants to express their feelings, thoughts, and experiences in their own words, in line with the qualitative approach of the study. An ethnographic design was adopted in the study. This approach explored the historical, social, and cultural dimensions of Karaman culinary culture in detail. The findings were analyzed using the MAXQDA 24 program. Qualitative content and descriptive analysis methods were used in the data analysis. The research findings demonstrate that the local food stories in Karaman culinary culture fill a gap in the literature. These stories constitute an important resource for preserving local culture, passing it on to future generations, and using it as a marketing tool in the food and beverage sector. Furthermore, by presenting the richness and multilayered nature of Karaman culinary culture within an academic framework, the study contributes to both scientific research and practical applications.
Benzer Tezler
- Karaman ilinin yöresel mutfağının kültürel kimlik bağlamında incelenmesi ve turizme kazandırılması
Investigation of the regional cuisine of karaman in the context of cultural identity and gaining it to tourism
SEHER TOKLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
TurizmNecmettin Erbakan ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YELİZ PEKERŞEN
- Gastronomi turizminin yerel halk üzerindeki algısı ve sürdürülebilirliği: Giresun ili örneği
The perception of gastronomy tourism on local people and sustainability: example of Giresun
GÖKHAN KARAHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Turizmİstanbul Ticaret ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NÜZHET KAHRAMAN
- Worlds and worldings in Turkish psychedelia: Navigating belonging and contradictions
Türk saykodeliyasında dünyalar ve dünyalaştırmalar: Aidiyet ve çelişkiler arasında yol almak
SETENAY GÜLTEKİN
Doktora
İngilizce
2025
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE ŞİRİN ÖZGÜN TANIR
DR. ROBERT OLIVER BEAHRS
- Osmanlı mutfağından günümüze aynı isimle gelen seçilmiş et yemeklerinin içerik incelemesi ve duyusal analizi: Balıkesir örneği
Content review and sensory analysis of the selected meat dishes from Ottoman cuisine with the same name to our present day: The case of Balıkesir
KADİRYE KAHRAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Beslenme ve DiyetetikBalıkesir ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DÜRİYE BOZOK
- Geçmişten günümüze Anadolu topraklarında soslar ve örnek sosların yiyecek-içecek sektörüne kazandırılabilirliği üzerine bir çalışma
From past to present, the sauce on the Anatolian lands; A study on the introduction of sample sauces into the food and beverage sector
AYŞE GÜLNİHAL KAHRAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TurizmGaziantep ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET SALİH SÖNMEZDAĞ