Sorgül buğdayının bazı modern makarnalık buğday çeşitleriyle verim özellikleri bakımından karşılaştırılması
Comparison of yield characteristics of Sorgul wheat with some modern durum wheat varieties
- Tez No: 990165
- Danışmanlar: DOÇ. DR. UĞUR SESİZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Şırnak Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Şırnak–İdil ekolojik koşullarında yerel bir makarnalık buğday genotipi olan Sorgül buğdayının (Sorgül Sert ve Sorgül Yumuşak) bazı modern makarnalık buğday çeşitleriyle verim ve verim bileşenleri bakımından karşılaştırılması amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada Sorgül Sert, Sorgül Yumuşak, Yerel Makarnalık, Creco, Balcalı-2000 ve Balcalı-85 olmak üzere altı makarnalık buğday çeşidi materyal olarak kullanılmıştır. Tarla denemesi, 2023–2024 yetiştirme sezonunda Şırnak Üniversitesi Ziraat Fakültesi İdil Yerleşkesi Araştırma ve Uygulama Alanı'nda, kuru koşullarda tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırmada bitki boyu, üst boğum arası uzunluğu, başak uzunluğu, başak ağırlığı, başakta başakçık sayısı, başakta dane sayısı, başak verimi ve bin dane ağırlığı özellikleri incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, çeşitler arasında incelenen özellikler bakımından bazı anlamlı farklılıklar belirlenmiştir. Bitki boyu 71.33–100.00 cm, üst boğum arası uzunluğu 29.00–41.66 cm, başak uzunluğu 5.16–8.33 cm, başak ağırlığı 1.64–3.56 g, başakta başakçık sayısı 16.33–22.00 adet, başakta dane sayısı 34.33–66.66 adet, başak verimi 1.18–2.81 g ve bin dane ağırlığı 32.80–43.40 g arasında değişmiştir. Genel olarak değerlendirildiğinde, Balcalı-85 çeşidi dane verimi ve başakla ilişkili özellikler bakımından öne çıkarken, Sorgül Yumuşak çeşidi yüksek bin dane ağırlığı ile dikkat çekmiştir. Sorgül Sert genotipi ise başakta dane sayısı açısından üstün performans göstermiştir. Sonuçlar, Sorgül buğdayının özellikle kurak koşullarda verim ve bazı verim bileşenleri açısından modern çeşitlerle rekabet edebilecek potansiyele sahip olduğunu ve ıslah çalışmalarında değerlendirilebilecek önemli bir genetik kaynak olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to compare the yield and yield components of Sorgül wheat, a local durum wheat genotype, with some modern durum wheat varieties under the ecological conditions of Şırnak–İdil. The experimental material consisted of six durum wheat varieties: Sorgül Sert, Sorgül Yumuşak, Yerel Makarnalık, Creco, Balcalı-2000, and Balcalı-85. The field experiment was carried out during the 2023–2024 growing season at the Research and Application Area of Şırnak University, Faculty of Agriculture, under rainfed conditions using a randomized complete block design with three replications. The traits examined in the study included plant height, upper internode length, spike length, spike weight, number of spikelets per spike, number of grains per spike, spike yield, and thousand-grain weight. According to the results, significant differences were observed among the varieties for some investigated traits. Plant height ranged from 71.33 to 100.00 cm, upper internode length from 29.00 to 41.66 cm, spike length from 5.16 to 8.33 cm, spike weight from 1.64 to 3.56 g, number of spikelets per spike from 16.33 to 22.00, number of grains per spike from 34.33 to 66.66, spike yield from 1.18 to 2.81 g, and thousand-grain weight from 32.80 to 43.40 g. Overall, the Balcalı-85 variety stood out in terms of grain yield and spike-related traits, while the Sorgül Yumuşak variety showed superiority in thousand-grain weight. The Sorgül Sert genotype exhibited the highest number of grains per spike. The findings indicate that Sorgül wheat has a competitive yield potential under dry conditions and represents a valuable genetic resource that can be utilized in durum wheat breeding programs, particularly for adaptation to semi-arid environments.
Benzer Tezler
- Mardin yöresinde ekimi yapılan yerel makarnalık buğdayın (Sorgül: Triticum durum L.) toplanması ve DNA barkodlaması
DNA barcoding and collection of local durum wheat (Sorgül: Triticum durum L.) cultivated in Mardin province
AYDIN AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
GenetikIğdır ÜniversitesiTarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARZU ÜNAL
DR. ÖĞR. ÜYESİ KAAN HÜRKAN
- Yabani buğdayda (Triticum boeticum L.) farklı bor uygulamaları ile meydana gelen tepkilerin fizyolojik ve moleküler yöntemlerle araştırılması
Determination of the reactions of wild wheat (Triticum boeticum L.) against different boron applications via physiological and molecular methods
SONGÜL UYĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
BiyoteknolojiSelçuk ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDOĞAN EŞREF HAKKI
- 3- 18 yaş vitamin B12 vitamini eksikliği olan çocuklardaböbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
SONGÜL KIŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT ALİOĞLU
UZMAN NESRİN TAŞ
- The effects of processing techniques on the flavor of bulgur
İşleme tekniklerinin bulgur aromasına olan etkileri
SAAD IBRAHIM YOUSIF
Doktora
İngilizce
2018
Gıda MühendisliğiGaziantep ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA BAYRAM
YRD. DOÇ. DR. SONGÜL KESEN
- Sorgül makarnalık buğday çeşidinin (triticum durum desf.) tohumlarına uygulanan farklı dozlardaki gamma ışınının M1 ve M2 bitkilerinin bazı özelliklerine etkisi üzerine bir araştırma
A study on the effect of different gamma doses applied to the seeds of sorgül durum wheat variety (triticum durum desf.) on the some characters of M1 and M2 plants
CUMA AKINCI