Lise öğrencilerinde internet bağımlılığı ve akademik başarı ilişkisinde öz düzenlemenin aracı rolü
The mediating role of self-regulation in the relationship between internet addiction and academic success in high school students
- Tez No: 990270
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET GÜNDOĞDU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, lise öğrencilerinde internet bağımlılığı ve akademik başarı ilişkisini ve söz konusu ilişkide öz düzenlemenin aracı rolünü incelemeyi hedeflemektedir. Araştırmanın diğer amacı, araştırma değişkenlerinin birtakım demografik değişkenler (cinsiyet, yaş, okul türü, haftalık internet kullanım süresi, internet kullanım amaçları) ile arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Araştırmanın katılımcılarını, 2024-2025 eğitim öğretim yılında Hatay ili, Dörtyol ilçesinde resmi ortaöğretim kurumlarında eğitimine devam eden 14-18 yaş aralığındaki 9., 10., 11. ve 12. sınıf öğrencileri olan 581 kişi oluşturmuştur. Araştırmada, Young İnternet Bağımlılığı Testi-Kısa Form (YİBT-KF), Ergenler İçin Öz Düzenleme Ölçeği (EÖÇ) ve Kişisel Bilgi Formu (KBF) aracılığıyla veri toplama süreci gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizi SPSS Statistics 22.0 istatistik analiz programı ve SPSS Process Macro 4.2 eklentisinden faydalanılarak yapılmıştır. Verilerin analizinde betimleyici analizler yapılmış, değişkenler arasındaki korelasyon Pearson Korelasyon analizi ile incelenmiştir. İnternet bağımlılığı ile akademik başarı arasında negatif, akademik başarı ile öz düzenleme arasında pozitif, internet bağımlılığı ile öz düzenleme arasında negatif ilişki bulunmuştur. Aracılık analizine ilişkin incelemeler Process Macro 4.2 eklentisi aracılığıyla ve Model 4 ile yapılmıştır. Yapılan analizlerde lise öğrencilerinde internet bağımlılığı ve akademik başarı arasındaki ilişkide öz düzenlemenin kısmi aracılık rolünün bulunduğu belirlenmiştir. Araştırma bulgularında internet bağımlılığının akademik başarıyı hem doğrudan hem de öz düzenleme aracılığıyla dolaylı olarak etkilediği tespit edilmiştir. Araştırma değişkenlerinin demografik değişkenlere göre farklılaşma durumu bağımsız gruplar T-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile incelenmiştir. İnternet bağımlılığı, akademik başarı ve öz düzenlemede cinsiyete göre anlamlı farklılaşma bulunmazken haftalık internet kullanım sürelerine göre anlamlı farklılaşma bulunmuştur. Yaşa göre akademik başarı anlamlı farklılaşma gösterirken internet bağımlılığı ve öz düzenleme anlamlı bir farklılaşma göstermemiştir. Okul türü ve internet kullanım amaçlarına göre akademik başarı ve internet bağımlılığında anlamlı farklılık olduğu belirlenmiş, öz düzenlemede anlamlı farklılık görülmemiştir. Araştırma bulguları, ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the relationship between internet addiction and academic success in high school students and the mediating role of self-regulation in this relationship. Another aim of the study is to examine the relationships between the research variables and several demographic variables (gender, age, school type, weekly internet use duration, and internet use purposes). The study participants consisted of 581 9th, 10th, 11th, and 12th-grade students between the ages of 14 and 18 attending public secondary schools in the Dörtyol district of Hatay province during the 2024-2025 academic year. In the study, data were collected using the Young Internet Addiction Test-Short Form (YİAT-SF), the Self-Regulation Scale for Adolescents (SRS-A), and the Personal Information Form (PIF). Data analysis was conducted using SPSS Statistics 22.0 statistical analysis program and the SPSS Process Macro 4.2 plug-in. Descriptive analyses were conducted in the data analysis, and correlations between variables were examined using Pearson correlation analysis. A negative relationship was found between internet addiction and academic achievement, a positive relationship between academic achievement and self-regulation, and a negative relationship between internet addiction and self-regulation. Mediator analyses were conducted using the Process Macro 4.2 plug-in and Model 4. The analyses determined that self-regulation had a partial mediating role in the relationship between internet addiction and academic achievement in high school students. The research findings revealed that internet addiction affects academic achievement both directly and indirectly through selfregulation. Differentiation of research variables according to demographic variables was examined using the independent samples t-test and one-way analysis of variance (ANOVA). While no significant differences were found in internet addiction, academic achievement, and self-regulation by gender, a significant difference was found in weekly internet use duration. While academic achievement showed a significant difference by age, internet addiction and self-regulation did not. Significant differences were found in academic achievement and internet addiction based on school type and internet use purposes, but no significant differences were found in self-regulation. The research findings are discussed within the framework of the relevant literature.
Benzer Tezler
- Farklı okul türlerinde öğrenim gören lise öğrencilerinde internet bağımlılığı ile akademik güdülenmenin incelenmesi
An examination of the relationships of internet addiction and academic motivation with in high school students studying in different school types
ÖZGE KARACA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. CANAN GÜRSEL
- Lise öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığının yeme bozukluğu davranışı, sosyal görünüş anksiyetesi ve benlik saygısı ile ilişkisinin incelenmesi
An investigation of the relationship between social media addiction and eating disorder behaviors, social appearance anxiety, and self-esteem among high school students
HİCRAN ALTIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiSosyal Pediatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ ORHON
- Lise öğrencilerinde internet ve bilgisayar oyun bağımlılığının spora katılım düzeyi ve bazı değişkenler ile ilişkisinin araştırılması
The investigation of high school students internet and computer game addiction relations with sports participation level and some variables
KÜRŞAT HAZAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
SporNiğde ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HÜDAVERDİ MAMAK
- Ergenlerde düzenli bir sosyal aktivitenin ve algılanan sosyal destek düzeyinin internet bağımlılığı ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of a regular social activity in adolescent and the relationship of the perceped social support level with internet addiction
ÖZLEM AYDIL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CANAN TANIDIR
- Lise öğrencilerinin akademik başarılarının akıllı telefon, internet, oyun ve sosyal medya bağımlılıkları ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between high school students' academic achievement and their smartphone, internet, game and social media addictions
RUKEN POLAT ÇALIŞKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimKocaeli ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLŞAH TURA