Duyguları Tanıma-İfade Etme Psikoeğitim Programının ergenlerin benlik saygısı ve psikolojik iyi oluş düzeylerine etkisi
The effect of the Psychoeducation Program on recogniting and expressing emotions on the self-esteem and psychological well-being levels of adolescents
- Tez No: 990269
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET HAKAN GÜNDOĞDU, DOÇ. DR. BİNAZ BOZKUR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Benlik saygısı, Duygu ifadesi, Ergenler, Psiko-eğitim programı, Psikolojik iyi oluş, Self esteem, Expressed emotion, Adolescents, Psycho-educational program, Psychological well being
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada Duyguları Tanıma ve İfade Etme Psikoeğitim Programı'nın lise öğrencilerinin benlik saygısı ve psikolojik iyi oluş düzeylerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma probleminin çok boyutlu bir biçimde ele alınabilmesi amacıyla karma yöntem araştırma yaklaşımı benimsenmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda, psikoeğitim programının etkililiğini ve etkilerin kalıcılığını incelemek amacıyla ön-test, son-test ve izleme testini içeren deney ve kontrol gruplu yarı deneysel bir desen kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise, katılımcıların psikoeğitim programına ilişkin deneyimlerini, sürece yönelik algılarını ve programın algılanan etkilerini derinlemesine ortaya koymak amacıyla odak grup görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bağımsız değişkeni duyguları tanıma ve ifade etme psikoeğitim programı, bağımlı değişkenleri ise psikolojik iyi oluş düzeyi ve benlik saygısı düzeyidir. Yapılan bu araştırmada veri toplama aracı olarak, 'Psikolojik İyi Oluş Ölçeği', 'Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği' ve 'Odak Grup Görüşmesi Formu' kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Mersin ili Mezitli Anadolu Lisesi'nde okuyan 9. Sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Bu öğrencilerden 15 kişi deney, 15 kişi kontrol grubuna seçilmiş, deney grubuna 8 oturumluk Duyguları Tanıma ve İfade Etme Psikoeğitim Programı uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise herhangi bir müdahelede bulunulmamıştır. Ölçek verilerianalizinde,IBMSPSSStatistics26.0programıkullanılmıştır.Araştırma kapsamında uygulanan psikoeğitim programının deney grubundaki öğrencilerin psikolojik iyi oluş ve benlik saygıları üzerindeki etkisini değerlendirmek için karışık ölçümler için (SplitPlot) ANOVA uygulanmıştır. Nitel verilerin analizinde ise İçerik Analizi yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, uygulanan psikoeğitim programının deney grubunda yer alan öğrencilerin benlik saygısı ve psikolojik iyi oluş düzeylerinde bir artış sağladığını bu artışın istatistiksel olarak da anlamlı olduğunu göstermiştir. Yapılan izleme testinde de bu değişimin korunduğu görülmüştür. Bu bulgular ışığında duyguların tanıma ve ifade etmeye yönelik hazırlanan psikoeğitim programlarının ergenlerin benlik algılarını ve içsel uyumlarını geliştirmede ve desteklemede etkili olabileceğini söylenebilir. Elde edilen bulgular alanyazın kapsamında tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the effect of the Emotion Recognition and Expression Psychoeducation Program on high school students' self-esteem and psychological well-being levels. In order to address the research problem in a multidimensional manner, a mixed-methods research approach was adopted. In the quantitative component of the study, a quasi-experimental design with experimental and control groups, including pre-test, post-test, and follow-up measurements, was employed to examine the effectiveness of the psychoeducation program and the persistence of its effects. In the qualitative component of the study, focus group interviews were conducted to explore participants' experiences with the psychological counseling program, their perceptions of the process, and the perceived effects of the program in depth. The independent variable of the study was the emotion recognition and expression psychoeducation program, while the dependent variables were psychological well-being and self-esteem levels. In this study, the Psychological Well-Being Scale, the Rosenberg Self-Esteem Scale, and the Focus Group Interview Form were used as data collection instruments.The sample of the study consisted of ninth-grade students attending Mezitli Anatolian High School in Mersin. Of these students, 15 were assigned to the experimental group and 15 to the control group, and an eight-session Emotion Recognition and Expression Psychoeducation Program was implemented with the experimental group. No intervention was administered to the control group. In the analysis of scale data, IBM SPSS Statistics 26.0 was used. To evaluate the effects of the psychoeducation program on the psychological well-being and self-esteem levels of students in the experimental group, mixed-design (split-plot) ANOVA was conducted. Qualitative data were analyzed using the content analysis method.The findings indicated that the psychoeducation program led to an increase in the self-esteem and psychological well-being levels of students in the experimental group and that this increase was statistically significant. The follow-up test results also showed that these changes were maintained. In light of these findings, it can be suggested that psychoeducation programs designed to promote emotion recognition and expression are effective in enhancing and supporting adolescents' self-perceptions and internal adjustment. The findings were discussed within the scope of the relevant literature, and recommendations were provided.
Benzer Tezler
- Duyguları tanıma ve ifade etme psikoeğitim programının 9-11 yaş çocukların duygu düzenleme ve özsaygı düzeylerine etkisi
The effect of the psychoeducation program on recogniting and expressing emotions on the emotion regulation and self-esteem levels of 9-11 years old children
NAGİHAN ALPYÜREK
- Şizofreni hastalarına uygulanan duyguları tanıma ve ifade etme psikoeğitim programının değerlendirilmesi
An evaluation of the psychoeducation program for emotion identification and expression in schizophrenia
ELİF AŞIK
- Okul öncesi çocuklarda duygu düzenleme becerilerinin sınıf temelli psikoeğitim programı ile geliştirilmesi: İş birliğine dayalı bir yaklaşım
Developing emotional regulation skills in preschool children through a classroom-based psychoeducational program: A collaborative approach
ŞERİFE KALKAN DİŞBUDAK
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATOŞ BULUT ATEŞ
- Geliştirilen duygusal zeka eğitimi programının ortaöğretim dokuzuncu sınıf öğrencilerinin duygusal zeka düzeylerine etkisi
The effect of developed emotional intelligence training programme on the levels of emotional intelligence of 9th grade students at high school
ŞAHNUR TUFAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. METİN PİŞKİN
- İyilik Hali Yıldızı Psiko-Eğitim Programının iyilik hali ve psikolojik belirti düzeyleri üzerindeki etkisi
Effect of the well-star psycho-education program on wellness and psychological symptoms
AHMET RIFAT KAYİŞ
Doktora
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. A. AYKUT CEYHAN