Hedonik açlığı olan ve olmayan yetişkinlerde evde hazırlanan ve hazır satılan besinler için sağlık ve genel algılarının değerlendirilmesi
Evaluation of health and general perceptions regarding home-prepared and ready-to-eat foods in adults with and without hedonic hunger
- Tez No: 990443
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BERİL KÖSE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Duygusal yeme, Hazır gıdalar, Hazır yemek, Lezzetli yemek, Sağlıklı yemek, Emotional eating, Prepared foods, Catering, Palatable eating, Healthy eating
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde bireyler artan sosyalleşme, iş yükleri gibi nedenlerden dolayı daha çok hazır satılan besinlere yönelmektedir. Bireylerin seçimlerini besinlerin algılanan enerji içeriği, hedonik açlık durumları, genel besin algısı ve sağlık algıları etkilemektedir. Bu çalışma, yetişkin bireylerin evde hazırlanan ve hazır satılan besinler için sağlık ve genel algılarının hedonik açlık durumlarına göre değerlendirilmesini amaçlamıştır. Araştırmaya Eskişehir ve Ankara illerinde yaşayan 18-65 yaş arası daha önce herhangi bir diyetisyenden diyet danışmanlığı almamış 195 birey dahil edilmiştir (n=109 kadın, n=86 erkek). 10 adet evde hazırlanan, 10 adet hazır satılan toplamda 20 besin fotoğraflanarak katalog oluşturulmuştur. Sağlık ve genel algılarını ölçmek için besinlerin enerji içeriği tahmini ve besinler ile ilgili 8 adet soru sorulmuştur. Hedonik açlık ise Besin Gücü Ölçeği (BGÖ) ile değerlendirilmiştir. Boy uzunluğu stadiometre ile, vücut kompozisyonu ise INBODY cihazı ile ölçülmüştür; bireylerin demografik verileri yüz yüze görüşmelerle toplanmıştır. Bulgulara göre, demografik değişkenlerde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Hedonik açlık 128 (%65,6) kişide varken, 67 (%34,4) kişide hedonik açlık bulunmamıştır. Kadınlarda 75(%68,8) kişide hedonik açlık varken erkeklerde 53(%61,6) kişide hedonik açlık bulunmuştur. Bireylerin yaş, antropometrik ölçüm ve vücut kompozisyonlarının hedonik açlık durumlarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark ortaya çıkmamıştır. Çalışmanın yaş ortalaması 26,6 yıldır. BGÖ puanı ise ortalama 2,8'tir. Bireylerin 20 besin için enerji içreği tahminlerinin hedonik açlık durumlarına göre bütün besinlerde istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bireyler besinlerin enerji içeriğini olması gerekenden daha fazla tahmin etmişlerdir. Özellikle hazır satılan besinlerin evde hazırlanan besinlere oranla enerji içeriği daha fazla algılanmıştır. Hedonik açlık olan grupta kadınlar ile erkekler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Kadınlar erkeklerden gerçek enerji içeriğine daha yakın tahminde bulunmuştur. Besinlerin genel ve sağlık algılarında, evde hazırlanan ve hazır satılan besinlerin hedonik açlık ile ilişkisi açısından istatistiksel olarak anlamlı farklar bulunmaktadır. Sonuç olarak, özellikle hazır satılan besinlerin enerji içeriği olması gerekenden daha yüksek tahmin edilmektedir. Hedonik açlığın ise demografik, antropometrik ve vücut kompozisyonu özelliklerinden ziyade besinlerin genel ve sağlık algılarından etkilendiği görülmektedir.
Özet (Çeviri)
Today, individuals are increasingly turning to ready-made foods due to reasons such as increased socialization and workloads. Individuals' choices are influenced by the perceived energy content of foods, their hedonic hunger levels, their general perception of food, and their perception of health. This study aimed to evaluate adults' perceptions of health and general perceptions of home-cooked and ready-to-eat foods based on their hedonic hunger levels. The study included 195 individuals aged 18-65 living in Eskişehir and Ankara provinces who had not previously received dietary counseling from a dietitian (n=109 women, n=86 men). A catalog was created by photographing a total of 20 foods, including 10 home-prepared foods and 10 commercially prepared foods. To measure health and general perceptions, participants were asked to estimate the energy content of the foods and answer 8 questions related to the foods. To measure hedonic hunger, the Power of Food Scale (PFS) was evaluated. Height was measured using a stadiometer, body composition was measured using an INBODY device, and participants' demographic data were collected through face-to-face interviews. According to the findings, there was no statistically significant difference between the groups in terms of demographic variables. Hedonic hunger was present in 128 (65.6%) individuals, while 67 (34.4%) individuals did not experience hedonic hunger. Hedonic hunger was present in 75 (68.8%) women and 53 (61.6%) men. There was no statistically significant difference in the age, anthropometric measurements, and body composition of individuals according to their hedonic hunger status. The average age of the study was 26.6. The average PFS score was 2.8. There was no statistically significant difference in individuals' energy content estimates for 20 foods according to their hedonic hunger status. Individuals perceive the energy content of foods to be higher than it actually is. In particular, they perceive the energy content of ready-made foods to be higher than that of home-cooked foods. A statistically significant difference was found between women and men in the hedonic hunger group. Women made estimates closer to the actual energy content than men. In terms of the general and health perceptions of foods, there is a statistically significant difference between home-prepared and ready-to-eat foods in all values except for one value. As a result, the energy content of ready-to-eat foods in particular is estimated to be higher than it should be. It appears that hedonic hunger is influenced more by general perceptions of food and health than by demographic, anthropometric, and body composition characteristics.
Benzer Tezler
- Obez olan ve olmayan yetişkin bireylerde sezgisel yeme davranışının hedonik açlık ve aşırı besin isteği ile ilişkisinin belirlenmesi
Determination of the relationship between intuitive eating behavior and hedonic hunger and food cravings i̇n obese and non-obese adults
HATİCE MÜGE KARAKAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MENDANE SAKA
- Yetişkin bireylerin hedonik açlık durumlarını etkileyen faktörlerin incelenmesi
Investigation of factors affecting hedonic hunger status of adult individuals
CEREN ŞARAHMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHTAP AKÇİL OK
- Genç erişkin popülasyonda obezite ve sigara bağımlılığının hedonik açlığa etkisi
In the middle age population obesity and smokin addiction which affect that hedonic hunger
DAMLA OCAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEÇİL ARICA
- Yetişkin bireylerin hedonik açlık ve anhedoni durumlarının kronotip ile ilişkisi
The relationship between adult individuals hedonic hunger and anhedonia status and chronotype
ECE IŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Beslenme ve DiyetetikAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KEZBAN ESEN KARACA ÇELİK
- Obez olan ve olmayan kadınlarda tükürük amilaz gen kopya sayısı, nesfatin-1 düzeyi ve beslenme durumu ilişkisi
Relationship between salivary amylase gene copy number, nesfatin-1 level and nutritional status in obese and NON-obese women
FATMA TAYHAN KARTAL
Doktora
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikAnkara ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURCAN YABANCI AYHAN