Fazla kilolu genç kadınlarda aerobik egzersize ek olarak egzersiz olmayan fiziksel aktivitenin artırılmasının bazı kardiyometabolik risk faktörlerine etkileri
The influence of aerobic training and the enhancement of non-exercise physical activity on certain cardiometabolic risk factors in overweight young women
- Tez No: 990506
- Danışmanlar: PROF. DR. AYDA KARACA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Egzersiz ve Spor Fizyolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Aerobik egzersize ek olarak sedanter davranışı egzersiz olmayan fiziksel aktiviteler (EOFA) ile azaltmak amacıyla yapılan müdahale çalışmaları oldukça sınırlıdır ve görece kardiyovasküler riski yüksek olabilecek fazla kilolu genç kadınları kapsamamaktadır. Bu nedenle bu tez çalışmasının amacı fazla kilolu genç kadınlarda aerobik egzersize ek olarak EOFA'yı artırmanın sadece aerobik egzersiz yapmaya kıyasla bazı kardiyometabolik değişkenleri iyileştirmek açısından daha etkili olup olmadığını araştırmaktır. Bu amaçla, yaş ortalamaları 20,0 ± 1,7 yıl olan 28 fazla kilolu kadın, aerobik egzersiz (AeroEgz) grubuna veya aerobik egzersize ek olarak EOFA'nın artırıldığı (AeroEgz+EOFA) gruba rasgele atanmıştır. AeroEgz (n = 13) ve AeroEgz+EOFA (n = 15) gruplarındaki katılımcılar, 8 hafta boyunca haftada 4 gün, kalp atım hızı rezervlerinin %40-60'ında koşu bandında orta şiddette aerobik egzersiz yapmışlardır. Ayrıca AeroEgz+EOFA grubundaki katılımcılar, EOFA'nın bir göstergesi olarak günlük adım sayılarını, müdahale başlamadan önceki günlük adım sayılarına kıyasla en az 2000 adım artırmışlardır. Müdahalenin başlangıcında (0. hafta), başlangıçtan 4 (5. hafta) ve 8 hafta (9. hafta) sonra her iki gruptaki katılımcılar bazı kardiyometabolik değişkenler açısından değerlendirilmiştir. Veriler, kısıtlı maksimum olabilirlik yöntemi kullanılarak doğrusal karma etki modelleri ile analiz edilmiştir. AeroEgz+EOFA grubundaki katılımcılar, başlangıç düzeylerine göre 8 haftalık müdahale süresince sedanter sürelerini ortalama 73 dk/gün (%95 GA: 43-102) azaltmışlardır (p<0,001) ve adım sayılarını ise ortalama 3517 adım/gün (%95 GA: 2462-4573) artırmışlardır (p<0,001). HDL dışı kolesterol ve beden kütle indeksi (BKİ) için her iki grubun başlangıç ve son ölçümleri arasındaki değişimin gruplar arası farkı sırasıyla -15,714 mg/dL (%95 GA: -27,973 - -3,456) (p=0,014) ve -1,808 kg/m2 (%95 GA: -3,199 - -0,417) (p=0,013) olup bu fark AeroEgz+EOFA lehinedir. Ayrıca AeroEgz+EOFA grubunun 8 haftalık müdahale sonrasında HbA1c, BKİ, bel çevresi, kalça çevresi, bel-boy oranı ve vücut yağ kütlesi düzeylerindeki değişimi AeroEgz grubuna kıyasla sırasıyla -0,551 yüzde puanı (%95 GA: -0,867 - -0,235) (p=0,001), -1,823 kg/m2 (%95 GA: -3,215 - -0,431) (p=0,012), -4,333 cm (%95 GA: -8,313 - -0,354) (p=0,034), -4,812 cm (%95 GA: -8,934 - -0,691) (p=0,024), -0,025 (%95 GA: -0,049 - -0,0002) (p=0,048) ve -4,055 kg (%95 GA: -7,695 - -0,416) (p=0,030)'dir. Bu bulgular, fazla kilolu genç kadınlarda aerobik egzersize ek olarak EOFA'nın artırılmasının HDL dışı kolesterol ve BKİ düzeylerinin azaltılmasında sadece aerobik egzersiz yapmaya kıyasla daha etkili olduğunu; glike hemoglobin düzeylerini, bel ve kalça çevresini, bel-boy oranını ve vücut yağ kütlesini iyileştirmede ise ek yarar sağlama potansiyeli olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Interventions aimed at both increasing non-exercise physical activity (NEPA) and achieving the recommended level of aerobic training are limited and do not include overweight young women, who may have a relatively high cardiovascular risk. Therefore, the objective of this thesis was to examine whether the enhancement of NEPA in addition to aerobic exercise had a greater impact than aerobic exercise alone on specific cardiometabolic risk factors in young women who were overweight. For this purpose, 28 overweight women with a mean age of 20,0 ± 1,7 years were randomly assigned to either the aerobic training (Aero) or the aerobic training and increasing NEPA (Aero+NEPA) group. Participants in the Aero (n = 13) and Aero+NEPA (n = 15) groups underwent moderate-intensity aerobic training on a treadmill at 40-60% of their heart rate reserve, 4 days a week, for 8 weeks. Participants in the Aero+NEPA group also increased their daily steps, as an indicator of NEPA, by at least 2000 steps above baseline levels. Certain cardiometabolic variables were measured at baseline (week 0), 4 weeks (week 5), and 8 weeks (week 9) after baseline. Data were analyzed with linear mixed-effects models using restricted maximum likelihood estimation. Aero+NEPA group reduced sedentary time by an average of 73 min/day (95% CI: 43-102) during the 8-week intervention compared to baseline (p<0,001) and increased their steps by an average of 3517 steps/day (95% CI: 2462-4573) (p<0,001). For non-HDL cholesterol and body mass index (BMI), the between-group differences in the change from baseline to post-intervention were -15,714 mg/dL (95% CI: -27,973 - -3,456; p = 0,014) and -1,808 kg/m² (95% CI: -3,199 - -0,417; p = 0,013), respectively, in favor of the Aero+NEPA group. Additionally, compared to Aero, the changes after the 8-week intervention in HbA1c, BMI, waist circumference, hip circumference, waist-to-height ratio, and body fat mass in the AeroNEPA were -0,551 percentage points (95% CI: -0,867 - -0,235) (p=0,001), -1,823 kg/m2 (95% CI: -3,215 - -0,431) (p=0,012), -4,333 cm (95% CI: -8,313 - -0,354) (p=0,034), -4,812 cm (95% CI: -8,934 - -0,691) (p=0,024), -0,025 (95% CI: -0,049 - -0,0002) (p=0,048), and -4,055 kg (95% CI: -7,695 to -0,416) (p=0,030), respectively. These results suggest that combining NEPA enhancement with aerobic training is more effective than aerobic training alone in reducing non-HDL cholesterol and BMI in overweight young women. Additionally, this physical activity strategy has the potential to provide supplementary benefits on glycated hemoglobin levels, waist and hip circumference, waist-to-height ratio, and body fat mass
Benzer Tezler
- Genç kadınlarda sağlık okuryazarlığının sağlık anksiyetesi üzerine etkisi
The effect of health literacy on health anxiety inyoung women
NURGÜL KALE BUDAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEÇİL ARICA
- Genç bireylerin fiziksel aktivite düzeyleri ve obesiteye yatkınlıkları
Physical activity of young people and their liability to obesity
ASHRAF S.A. ALHAJALI
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Fizyoterapi ve RehabilitasyonYeditepe ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HABİBE SERAP İNAL
- The correlation between follicle-stimulating, luteinizing, total testosterone, and prolactin hormones with insulin resistance in women with polycystic ovary syndrome in Tikrit province
Tikrit ilinde polikistik over sendromlu kadınlarda folikül uyarıcı, luteinize edici, total testosteron ve prolaktin hormonlarının insülin direnci ile ilişkisi
RASHA JAMAL HASAN HASAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
KimyaÇankırı Karatekin ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİHA ALYAR
- Vücut kitle indeksinin düşme riski ile ilişkisi
Fall risk in relation with body mass index
ÇİĞDEM DÜNDAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonGaziosmanpaşa ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET İNANIR
- İdiopatik intrakranial hipertansiyon hastalarında kronial hemodinamik değeşikliklerin transkranial doppler ultrasonografi tetkiki ile değerlendirilmesi
Evaluation of the cranial hemodynamic changes in idiopathic intracranial hypertension patients with transcranial doppler technique
SİNEF HUVAJ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2004
Radyoloji ve Nükleer TıpKırıkkale ÜniversitesiRadyodiagnostik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİMAY ALTAN KARA