Köpeklerde bilişsel işlev bozukluğu sendromu tanısında bazı biyobelirteçlerin araştırılması
Evaluation of some biomarkers for the diagnosis of Canine Cognitive Dysfunction Syndrome
- Tez No: 990516
- Danışmanlar: PROF. DR. HASAN GÜZELBEKTEŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Veteriner Hekimliği, Veterinary Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Veterinerlik İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, geriatrik köpeklerde Bilişsel Disfonksiyon Sendromu'nun (CCDS) farklı klinik evrelerinde serum Nörofilament Light Chain (NFL), Fosforile Tau (pTau), Beyin Türevli Nörotrofik Faktör (BDNF) ve Beta-Sekretaz 1 (BACE1) düzeylerinin değişimini incelemek ve bu biyobelirteçlerin erken tanıdaki kullanılabilirliğini araştırmaktır. Araştırmanın materyalini, 7 yaş ve üzeri, farklı ırk ve cinsiyette toplam 75 adet köpek oluşturdu. Köpekler CADES (Canine Dementia Scale) skorlama sistemine göre; Sağlıklı Kontrol (n=15), Normal Yaşlanma, Hafif Bilişsel Bozukluk, Orta Dereceli Bilişsel Bozukluk ve Şiddetli Bilişsel Bozukluk olmak üzere gruplandırıldı. Tüm köpeklerden alınan serum örneklerinde NFL, p-Tau, BDNF ve BACE1 konsantrasyonları köpek spesifik ELISA kitleri kullanılarak; hemogram ve kan gazı parametreleri ise otoanalizörde ölçüldü. Çalışma sonucunda, değerlendirilen tüm biyobelirteçlerin (NFL, p-Tau, BDNF, BACE1) özellikle hastalığın erken dönemini temsil eden“Hafif Bilişsel Bozukluk”grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak önemli oranda yükseldiği belirlendi (p<0,05). Ancak hastalığın en ileri evresi olan“Şiddetli Bilişsel Bozukluk”grubunda, bu biyobelirteçlerin (özellikle BDNF ve NFL) düzeylerinin düşüş göstererek kontrol grubu seviyelerine yaklaştığı tespit edildi. Biyobelirteçlerin kendi aralarında güçlü pozitif korelasyon gösterdiği (p<0.01), ancak klinik skor (Total Skor) ile lineer bir ilişki sergilemediği saptandı. Ayrıca CADES ölçeğindeki uykuuyanıklık döngüsü ve amaçsız gezinme sorularının tanıda yüksek ayırt ediciliğe sahip olduğu belirlendi. Sonuç olarak; serum NFL, p-Tau, BDNF ve BACE1 düzeylerinin CCDS'nin erken evrelerinde (hafif bozukluk) nöronal hasarı ve amiloidojenik süreci yansıtan güçlü birer“durum belirteci”olduğu; ileri evrelerde görülen düşüşün ise nöronal rezervin tükenmesi ve beyin atrofisi ile ilişkili olabileceği kanaatine varıldı. Bu biyobelirteçlerin, klinik skorlama ile birlikte kullanıldığında CCDS'nin erken teşhisinde değerli bilgiler sunduğu ortaya kondu.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to investigate the alterations in serum concentrations of Neurofilament Light Chain (NFL), Phosphorylated Tau (p-Tau), Brain-Derived Neurotrophic Factor (BDNF), and Beta-Secretase 1 (BACE1) across different clinical stages of Canine Cognitive Dysfunction Syndrome (CCDS) in geriatric dogs, and to evaluate the potential utility of these biomarkers in early diagnosis. The study population consisted of 75 dogs aged 7 years and older, representing various breeds and sexes. The animals were classified according to the Canine Dementia Scale (CADES) scoring system into the following groups: Healthy Control (n=15), Normal Aging, Mild Cognitive Impairment, Moderate Cognitive Impairment, and Severe Cognitive Impairment. Serum concentrations of NFL, p-Tau, BDNF, and BACE1 were measured using dog-specific ELISA kits, while hematological and blood gas parameters were analyzed using an automated analyzer. The results demonstrated that all evaluated biomarkers (NFL, p-Tau, BDNF, and BACE1) were significantly elevated in the“Mild Cognitive Impairment”group—representing the early stage of CCDS—compared with the control group (p<0.05). However, in the“Severe Cognitive Impairment”group, biomarker concentrations—particularly BDNF and NFL—declined and approached values similar to those of the control group. Strong positive correlations were observed among the biomarkers themselves (p<0.01), although no linear relationship was found between biomarker levels and the clinical Total Score. Additionally, the CADES items related to sleep–wake cycle disturbances and aimless wandering were identified as highly discriminative for diagnosis. In conclusion, serum NFL, p-Tau, BDNF, and BACE1 appear to serve as robust“state markers”reflecting neuronal damage and amyloidogenic processes in the early stages of CCDS (mild impairment). The decline observed in advanced stages may be associated with neuronal exhaustion and brain atrophy. When used in conjunction with clinical scoring, these biomarkers provide valuable information for the early detection of CCDS
Benzer Tezler
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Kedi ve köpeklerde intra-abdominal kitlesel lezyonların radyografik, ultrasonografik ve laparoskopik degerlendirilmesi
Laparoscopic, ultrasonographic and radiologic evaluation of intra-abdominal mass lesions in cats and dogs
SARVAR KHALILOV
Doktora
Türkçe
2008
Veteriner HekimliğiAnkara ÜniversitesiVeterinerlik Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKİ ALKAN
- Trabzon Gazipaşa Mahallesi'nde Kurşunoğlu Konağı restorasyon projesi
Restoration project of Kurşunoğlu Mansion in Trabzon Gazipaşa District
HATİCE ASLIHAN ÇITLAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MimarlıkFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE ESMER
- Investigation of fabrication optimization and physical and mechanical properties of metallic syntactic foams manufactured by cold chamber die casting
Açık hazneli basınçlı döküm yöntemi ile sintaktik köpük metal üretimi ve optimizasyonu ile fiziksel ve mekanik özelliklerin incelenmesi
ÇAĞIN BOLAT
Doktora
İngilizce
2022
Makine Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ GÖKŞENLİ