1950 ve 1980 arasında Türkiye'de yapım teknolojisi ve malzemenin değişimi ve kurumsallaşması
Transformation and institutionalization of construction technology and material in Türkiye between 1950 and 1980
- Tez No: 990531
- Danışmanlar: PROF. DR. NURAN PILEHVARIAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Tarihi ve Kuramı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Modern mimarlık tarihinde yeni malzemeler ve yapım teknolojisi konusu, malzemelerin kullanımı ve birbirleriyle olan ilişkileri, üretilen yapı elemanları, yapının iç mekân organizasyonu ve dış forma yansıması değerlendirerek yeni bir estetik ve mimari dil yaratma konusundaki etkileriyle ele alınmıştır. Türkiye'de mimarlık tarihi alanında, ideolojilerin, işveren/mimar gibi aktörlerin ve güncel mimari üslupların mimari üretim üzerindeki etkisi yaygın olarak analiz edilmektedir. Ancak, 20. yüzyılda yapı üretiminin artan endüstrileşmesi, mimarlığın malzeme ve yapı elemanları üreticileri ve ilgili kurumlar üzerinden inceleme potansiyeli barındırmaktadır. 1950'lerden itibaren Türkiye'de yapı malzemesi üretim miktarı ve çeşitliliği artmış, bu sektörü destekleyen fabrika, devlet kurumu, yapı-endüstri merkezi, meslek örgütlenmesi ve dernek gibi yapılar ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu çalışma, 20. yüzyılın ikinci yarısında endüstrileşen yapı teknolojisine paralel olarak değişen malzeme ve yapım teknolojileri konusunu, bu teknolojiyi sağlayan veya destekleyen kurumlarla ilişkisi kapsamında detaylı olarak ele almayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda yapı malzemesi ve elemanı üreten fabrikalar ve devlet mekanizmalarını oluşturan birimler, cemiyetler, merkezler ve meslek örgütlenmeleri gibi uygulamada karar verici ve destekleyici kurumlar kapsamlı olarak ele alınmıştır. Demir-çelik, betonarme, cam ve alüminyum gibi modern malzemeler ve iskelet sistem, hiperbolik paraboloid kabuklar, katlanmış plaklar, öngerilimli kirişler, mantar kolonlar, kafes kirişler ve uzay kafes kirişler, V kolonlar, konsol kirişler gibi 20. yüzyılın modern taşıyıcı sistemleri ele alınarak, Türkiye'de modern mimarlık tarihine“teknoloji”ve“kurumsallaşma”bağlamında katkı sağlanmıştır. Tez kapsamında, Türkiye'de yapı malzemesi ve sistemlerinin kurumsallaşma ile olan ilişkisi nasıldır? Bu ilişkinin yapı üretimine yansıması hangi örnekler üzerinden okunabilir? Yapı malzemeleri ve taşıyıcı sistemlerin organizasyonel olarak uygulanmasını sağlayan mekanizmalar nelerdir? sorularına cevap aranmıştır.
Özet (Çeviri)
In the history of Modern Architecture, the new materials and construction technologies have been addressed by evaluating the use of materials and their relationships with each other, the manufactured building elements, and their reflection on the internal or external organization of the building, thus examining their influence on creating a new aesthetic and architectural language. In the field of Turkish architectural history, the impact of ideologies, actors such as client/architect, and current architectural styles are commonly analyzed. However, the increasing industrialization of building production in the 20th century holds the potential for examining architecture through the lens of manufacturers of materials and building elements, and related institutions. Starting from the 1950s, the volume and variety of building materials in Turkey increased, and organizations such as factories, state institutions, building industry centers, professional organizations, and associations began to emerge. This study aims to examine in detail the transformation of material and construction technology in parallel with the industrializing building technology of the second half of the 20th century, specifically its relationship with the institutions that provide or support this technology. Decision-making and supporting institutions such as factories, state mechanisms, societies, centers, and professional organizations have been extensively discussed. By examining modern materials and structural systems of the 20th century—including frame systems, hyperbolic paraboloid shells, folded plates, prestressed beams, mushroom columns, truss girders, space trusses, V-columns, and cantilever beams—a contribution has been made to the history of modern architecture in Turkey within the context of“technology”and“institutionalization”. The answers were sought for the following questions: What is the relationship between the institutionalization of building materials and systems in Turkey? Through which examples can the reflection of this relationship on building production be read? What are the organizational mechanisms that enable the application of building materials and structural systems?
Benzer Tezler
- Türk yapı malzemesi sektörünün teknoloji ölçeğinin belirlenmesi
Determining the technology scale of the turkish construction materials industry
ECE SINMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇİĞDEM TEKİN
- Demir çelik sektörü ve demir çelik sektöründe sermaye maliyeti
Iron and steel sector and cost of capital in iron and steel sector
ALİ DİKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
İşletmeMarmara ÜniversitesiSermaye Piyasası ve Borsa Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MAHMUT HAYATİ ERİŞ
- Soil conditioning studies for a waste water tunnel excavated by an EPB TBM
EPB TBM ile kazılan bir atıksu tüneli için zemin şartlandırma çalışmaları
SAHAND TOLOUEI
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Maden Mühendisliği ve Madencilikİstanbul Teknik ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HANİFİ ÇOPUR
- Evaluation of spatial change in 20th century housing production through etiler housing cooperative
20.yüzyıl konut üretim biçimlerinde mekansal değişimin etiler yapı kooperatifi üzerinden değerlendirilmesi
DENİZ BAKIRCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE AYATAÇ
- Cumhuriyetten günümüze toplumsal değişimin Türk resim sanatında kadın imgesine yansıması
Reflection of the sosial chance on the image of woman in Turkish art of painting since the fondation of republic
MERYEM UZUNOĞLU
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2008
Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
PROF. AYDIN AYAN