Muğla ili orman topraklarında yangın tahribatının neden olduğu erozyon hassasiyetinin araştırılması
Investigating erosion sensitivity caused by fire destruction of forest soils in Muğla province
- Tez No: 990569
- Danışmanlar: PROF. DR. ATİLLA LEVENT TUNA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Çevre Mühendisliği, Ormancılık ve Orman Mühendisliği, Agriculture, Environmental Engineering, Forestry and Forest Engineering
- Anahtar Kelimeler: Bitki besin elementleri, Doğal çevre, Ekolojik çevre, Organik karbon, Orman yangınları, Su erozyonu, Sürdürülebilir ormancılık, Sürdürülebilir çevre, Sıçrama erozyonu, Toprak erozyonu, Plant nourishment elements, Natural environment, Ecological environment, Organic carbon, Forest fires, Water erosion, Sustainable forestry, Sustainable environment, Splash erosion, Soil erosion
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tez çalışmasının amacı Muğla İli' nin belli alanlarında son yıllarda meydana gelen büyük orman yangınlarının yol açtığı erozyona hassas ve tahrip olmuş orman topraklarının araştırılması ve değerlendirilmesidir. Toprak erozyonu doğanın doğal bir parçası olmasına rağmen eğer toprağın yenilenme hızının üzerinde erozyon oluyorsa bu toprağın eksilmesi anlamına gelmektedir. Erozyondan kasıt ise genelde toprağın yenilenme hızının üzerindeki erozyondur. Literatürlerde, 2 mm' den daha büyük olan çakıl, taş vs. parçacıklar doğal sürecin bir parçası olarak görev yapsalar da toprağın asıl fonksiyon kaybı ve erozyonunun; 2 mm ve daha küçük boyutlu olan, önem sırasına göre organik madde, kil, kum ve mil' in ortamdan uzaklaşması ve toprağın işlevini zamanla yitirmesi sonucunda olduğu kabul edilir. Çalışmada 2021 ve 2022 yıllarındaki büyük orman yangınlarından etkilenen başta Marmaris' teki İçmeler, Hisarönü ve Bördübet olmak üzere Menteşe, Yatağan ve Milas ilçelerindeki orman topraklarının erozyona yatkınlığı ve tahribat dereceleri; arazi çalışmaları yapılıp alınan 18 adet toprak örneği ile laboratuvarda yapılan çeşitli fiziksel ve kimyasal besin elementi analizleri; ayrıca çeşitli görüntüleme ve GIS teknikleri ile ortaya konup değerlendirilmiştir. Yöntem olarak laboratuvar analizleri, çeşitli görüntüleme ve GIS teknikleri; RUSLE modeliyle birlikte kullanılmıştır. Akdeniz ikliminin geçerli olduğu coğrafyalarda toprağın gerek yangın sonrası gerekse de belli kullanımlar sonucu bozulması sonrası artan erozyona karşı hassasiyeti sonucu taşınmasında asıl etkili olan yağışlar ve bunların neden olduğu yüzey akışlarıdır. Rüzgârın erozyon üzerindeki etkisi buralarda çok azdır. Dolayısıyla analiz ve GIS verilerimizi RUSLE modeli ile birlikte yorumlamak çalıştığımız alanlar açısından uygundur. Laboratuvar analizleri için yangından etkilenmiş toprak örnekleri ve onlara karşılık gelen yangından etkilenmemiş kontrol örnekleri ayrı ayrı alınırken; her örnek çiftinin mümkün olduğunca benzer yükselti, bakı, eğim, topografik desen, toprak özellikleri, toprak jeolojik yapısı ve yangın öncesi örtü yapısı üzerinden alınmasına dikkat edilmiştir. Bizim bu çalışmadaki odak noktamız, tüm RUSLE parametrelerini birlikte düşünerek, arazi çalışmaları ve laboratuvar analizleri ile toprağın erozyon hassasiyetindeki artışı ortaya koymaktır. Bunun yanında, toprak erozyon hassasiyeti hesaplarına doğrudan katılmamasına rağmen erozyondan etkilenen, dolaylı olarak da erozyonu etkileyen ve toprak verimliliğini belirleyen N, P, K, Ca, Mg, S, Fe, Cu, Mn, Zn besin elementi analizleri de yapılıp, bunlar için değerlendirmeler de yapılmaktadır. Literatürlerde orman yangınlarının toprak erozyonuna etkisi ile ilgili daha önceden yapılmış çalışmalar olsa da Muğla İli için 2021 ve 2022 yıllarındaki büyük orman yangınlarına dair bahsedilen kapsamda bir çalışmaya yapılan kaynak taramalarında rastlanmamıştır. Muğla' nın kendine özgü değişken arazi, iklim, bitki örtüsü, fauna yapısı dikkate alındığında yapılacak toprak inceleme çalışması da kendine özgü olmaktadır. Çalışma ayrıca orman ekosistemini iyileştirme ve restorasyon çalışmalarına da katkı sağlayacaktır. Yine kontrol örneği olarak alınan toprak örnekleri o bölgenin güncel toprak özellikleri konusunda veri sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
Purpose of the thesis study is investigating and evaluating sensitive and damaged forest soils of some areas of Muğla province effected by big forest fires of recent years. Although soil erosion is a normal part of the nature; if it is more than renewal rate of soil, it will mean soil depletion. What is meant by erosion generally is erosion which exceeds the renewal rate of the soil. In the literature, although particles bigger than 2 mm such as gravels, stones etc. works as parts of the natural process also, main functional loss of the soil and disappearance of soil functions in time, and erosion as a result is coming from loss of particles of 2 mm and less including organic matter, clay, sand and silt in order of importance. In the study, erosion susceptibility and degradation rates of forest soils effected from 2021 and 2022 big forest fires primarily in Marmaris İçmeler, Hisarönü and Bördübet, and then Menteşe, Yatağan and Milas districts are put forward and evaluated by various physical and chemical nutrition analysis, and also using imaging and GIS techniques. Methodically, laboratory analysis, various imaging and GIS techniques are used with RUSLE model. In places for which the Mediterranean climate is the most effective type, main cause of soil transport as a result of increasing erosion susceptibility stemming from fires and particular uses is precipitation and water flows caused by precipitation. Wind effect on erosion is so little in Mediterranean type regions. Hence, interpreting our analysis and GIS data with RUSLE model is appropriate for our study regions. As we were taking 18 soils samples on places effected from fires and their corresponding control samples on places not effected from fires separately for laboratory analysis; attention was paid so that each sample couple was from similar elevation, aspect, slope, topoğraphic pattern, soil characteristics, soil geologic structure and prefire cover structure as much as possible. Our main focus in this study is to reveal the increase of the soil erosion by field Works and laboratory analysis, and evaluating all RUSLE parameters together. Additionally, N, P, K, Ca, Mg, S, Fe, Cu, Mn, Zn nutrient analysis, albeit they are not used directly for erosion susceptibility calculations, as they have effects on erosion and soil productivity indirectly, were done. Although there have been many studies before about effect of forest fires on soil erosion in the literature, there have not been run across any in literatüre reviews about big forest fires in 2021 and 2022 of Muğla Province with the scope mentioned. If we take into account of distinctive changeable terrain, climate, flora and fauna of Muğla; the potential soil research studies are also to be distinctive. Moreover, the study will also contribute to ecosystem rehabilitation and restoration studies. And analysis done for control soil samples will supply data about current soil characteristics of the regions.
Benzer Tezler
- Muğla ili su ürünleri avcılığı kooperatiflerinin karşılaştığı ekonomik sorunlar ve çözüm önerileri
Economic problems faced by the fisheries cooperatives of Mugla province and solution proposals
TARIK DURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
EkonomiMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ÇIMAT
- Konut yapılarında olay ağacı yöntemi ile orman yangını afet riski analizi: Muğla Milas örneği
Wildfire disaster risk analysis with the event tree method in residental buildings: Mugla Milas case
ELİF BASTEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MimarlıkGazi ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İDİL AYÇAM
PROF. DR. ASENA SOYLUK
- Orman yangınları sonrası arazi örtüsü ve kullanımındaki değişikliklerin uzaktan algılama verileri ile izlenmesi: Muğla ve Sicilya örneği
Monitoring changes in land cover and land use after forest fires using remote sensing data: Case studies of Muğla and Sicily
HATİCE ŞEYMA KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Jeodezi ve FotogrametriMersin ÜniversitesiUzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUZAFFER CAN İBAN
- Muğla-Kavaklıdere yöresindeki saf kızılçam (Pinus brutia Ten.) meşcerelerinin toprak altı biyokütledeki, karbon ve azot stoklarının ve bunlara etki eden bazı faktörlerin belirlenmesi
Determination of carbon and nitrogen storage in belowground biomass of pure red pine (Pinus brutia Ten.) stands in the Muğla-Kavaklıdere region and some factors effecting them
İRFAN ÖZTÜRK
Doktora
Türkçe
2025
Ormancılık ve Orman MühendisliğiArtvin Çoruh ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET KÜÇÜK
- Türkiye`deki ağaçlandırma ve erozyon kontrolü faaliyetleri ve bu alanda çalışanların sorunları (Manisa ili örneği)
Afforestation and erosion control activity in Turkey and the problems of the people working in this field (Rejvon of Manisa)
ASLI BÖREK