Geri Dön

İzmir Karaburun somut kültürel miras varlığı

Izmir Karaburun tangible cultural heritage asset

PDF İndir

  1. Tez No: 990602
  2. Yazar: DİLAN ŞANLI KART
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. GİZEM ERDOĞAN AYDIN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
  6. Anahtar Kelimeler: Kentsel tasarım, Kültürel miras, Urban design, Cultural heritage
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İzmir Demokrasi Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Kentsel Tasarım Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Karaburun Yarımadası, topoğrafik yapısı, kıyı morfolojisi ve sınırlı ulaşım olanakları nedeniyle tarih boyunca yoğun yerleşim baskısından uzak kalmış; bu durum, bölgenin doğal peyzajının ve ekosisteminin büyük ölçüde korunmasına olanak sağlamıştır. Zengin biyolojik çeşitliliği, endemik türleri ve jeomorfolojik özellikleri ile 2019 yılında yaklaşık 95 ha büyüklüğündeki alan Karaburun-Ildır Körfezi Özel Çevre Koruma Bölgesi ilan edilerek yasal koruma statüsüne kavuşmuştur. Sahip olduğu doğal değerlerin yanı sıra, tarih boyunca farklı uygarlıklara ev sahipliği yapması sonucu; yöre halkının yaşam biçimi, üretim gelenekleri ve kolektif hafızası ile kurduğu güçlü bağlarla birlikte antik dönemden günümüze kadar süregelen yerleşim izleri, geleneksel mimari dokuları, özgün ve çeşitli kültürel miras unsurları ile de öne çıkan değerle yarımadanın korunması gereken varlıkları yalnızca ekolojik varlıklarla sınırlı olmayıp, somut kültürel miras öğelerini de kapsayacak şekilde kapsayıcı bir yaklaşım ile ele alınmasını gerekli kılmaktadır. Bu doğrultuda öncelikli hedef kültürel miras alanlarının korunması ve korunarak yaşatılmasının sağlanmasıdır. Bu süreçte miras alanlarına ait bilgilerin doğru, eksiksiz ve erişilebilir biçimde dijital ortamda kayıt altına alınması ile etkin şekilde yönetilmesi kritik öneme sahiptir. Çalışmalar ve saha deneyimleri göstermektedir ki, söz konusu bilgiler farklı kurumlar tarafından farklı formatlarda kayıt altına alınmakta veri güvenliği açısından yetersiz bir şekilde arşivlenmektedir. Verilerin güncel ve eksiksiz bir şekilde sayısal ortamda işlenmemesi; güncel ve güvenilir veri eksikliği, veri kaybı riski ve afet durumlarında bilgi güvenliğinin sağlanamaması gibi sorunları beraberinde getirmektedir. Bu durum, planlama, koruma ve akademik araştırmaların etkinliğini doğrudan olumsuz etkilemektedir. Dolayısıyla kültürel miras verilerinin dijital ortamda standartlaştırılarak saklanması, güncellenmesi ve paylaşılabilir hale getirilmesi, sürdürülebilir koruma stratejileri açısından zorunluluk arz etmektedir. Yapılan literatür incelemesi sonucunda, Karaburun Yarımadası'nda kültürel mirasın korunması ve belgelenmesine yönelik çeşitli araştırmalara rastlanmakla birlikte, bu çalışmaların genellikle belirli dönemlere, sınırlı alanlara veya tematik konulara odaklandığı görülmüştür. Bölgedeki kültürel miras unsurlarının bütüncül biçimde ele alındığı, sistematik ve kapsamlı bir envanter çalışmasının ise henüz gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Yukarıda bahsedilen hususlar doğrultusunda; literatürdeki bu boşluğu gidermek amacıyla, tarih boyunca farklı yerleşim ve nüfus hareketlerine sahne olan bu coğrafyada yer alan tescilli kültür varlıkları temel alınmış; grup ve türlerine göre sınıflandırılarak Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) programına entegre edilmiştir. Bu yöntemle elde edilen görsel ve sayısal veriler, bölgedeki kültürel miras varlıklarının mekânsal dağılımı, yoğunluğu ve tür çeşitliliği açısından kapsamlı bir envanter sunulması amaçlanmıştır.

Özet (Çeviri)

The Karaburun Peninsula has historically avoided significant settlement pressures due to its geographical features, coastal layout, and restricted transport options; as a result, both its ecosystem and natural scenery have remained intact. This area, notable for its diverse biological species, unique flora, and distinct landforms, was established as the Karaburun-Ildır Bay Special Environmental Protection Zone in 2019, covering approximately 95 ha and receiving legal safeguarding. In addition to natural values it has, as a result of hosting different civilizations throughout history; with the strong ties established by the local population way of lifestyle, production traditions and collective memory, settlement traces that have persisted from antiquity to the present, traditional architectural textures. A variety of unique cultural heritage elements, as well as the assets that need to be protected, the peninsula requires an inclusive approach to cover concrete cultural heritage elements, and not limited to ecological assets. In this direction, the primary goal is to ensure that cultural heritage sites are protected and preserved. In this process, it is of critical importance that information belonging to the heritage areas is recorded in an accurate, complete, and accessible digital environment and managed effectively. Studies and field experiences indicate that such information is recorded in varying formats by different institutions and archived in a manner that is often inadequate in terms of data security. The failure to process these data in a complete and up to data digital format gives rise to problems such as a lack of current and reliable data, increased risk of data loss, and inability to ensure information security in the event of disasters. This situation directly undermines the effectiveness of planning, conservation, and academic research. Therefore, the standardization, storage, regular updating, and dissemination of cultural heritage data in digital environments is an essential requirement for sustainable conservation strategies. As a result of the literature review conducted, there have been various studies on the preservation and documentation of cultural heritage in the Karaburun Peninsula, but it has been found that these studies usually focus on specific periods, limited areas or thematic issues.s a result of the literature review, there have been various studies on the preservation and documentation of cultural heritage in the Karaburun Peninsula, but it has been found that these st. It has been determined that a systematic and extensive inventory study, in which the cultural heritage elements in the region are addressed in a holistic manner, has not happened yet. In line with the aforementioned considerations, to address this gap in the literature, registered cultural assets located in this region, which has witnessed various settlement and population movements throughout history, were identified and classified according to their groups and types, and integrated into a Geographic Information Systems (GIS) program. The visual and digital data obtained through this method aims to provide a comprehensive inventory of the region's cultural heritage assets in terms of their spatial distribution, density, and species diversity.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    177539

    Identifying the values of Küçükbahçe Village through its architecture and collective memory

    Küçükbahçe Köyü değerlerinin mimari nitelikleri ve toplumsal hafıza yoluyla tanımlanması

    ÖGET NEVİN CÖCEN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2007

    MimarlıkOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Restorasyon Ana Bilim Dalı

    DR. FUAT GÖKÇE

  2. Tez No

    992521

    Edebiyat ve felsefe ilişkisi bağlamında din felsefesi yapmak: Cengiz Aytmatov örneği

    The practice of philosophy of religion in the context of the relationship between literature and philosophy: The case of Chingiz Aitmatov

    BURAK KARABULUT

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Felsefeİzmir Katip Çelebi Üniversitesi

    Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUHSİN AKBAŞ

  3. Tez No

    639122

    Türk siyaset yazınında merkez-çevre ayrışması ve Şerif Mardin

    Central-periphery separation in Turkish political writing and Şerif Mardin

    SILA KIRANÇ KARABULUT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Siyasal Bilimlerİzmir Katip Çelebi Üniversitesi

    Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BUĞRA KALKAN

  4. Tez No

    368321

    İzmir – Karaburun yöresi mikrotoponimleri ve dil incelemesi

    Microtoponymy of İzmir's Karaburun and language study

    SALİH KÖSE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Türk Dili ve EdebiyatıEge Üniversitesi

    Türk Dili ve Lehçeleri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM ŞAHİN

  5. Tez No

    371942

    İzmir Karaburun Parlak Köyü sulamasına ilişkin rotasyon ve istek yöntemleri için en uygun basınçlı sulama sistemlerinin belirlenmesi ve karşılaştırılması

    Determination and comparison of optimum pressure irrigation systems of irrigation methods of rotation and on-demand for Izmir Karaburun Parlak Village

    HÜMEYRA ÖZAYDIN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    ZiraatEge Üniversitesi

    Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSA AVCI

Geri Dön