Sirkadiyen ritim bozucu ışık maruziyetinin sıçan soleus ve ekstensor digitorum longus kaslarının kasılma performansı ve yorgunluğu üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of effects of circadian rhythm disruptive light exposure on contractile performance and fatigue in isolated rat soleus and extensor digitorum longus muscles
- Tez No: 990601
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET AYAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Fizyoloji, Physiology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fizyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sirkadiyen ritimler, organizmanın ışık–karanlık döngüsüne uyum sağlayarak biyolojik işlevlerini 24 saatlik gün periyoduna senkronize eden endojen osilasyonlardır. Merkezi düzenleyici hipotalamustaki suprakiazmatik çekirdek (SKÇ) olmakla birlikte, birçok dokuda yerel saat düzenleyicileri de bulunmaktadır. Günün saatine bağlı değişimlerin kas performansını etkilediği bilinmektedir. Bu tez çalışması, sirkadiyen ritmi bozan ışık maruziyetinin yetişkin erkek Wistar sıçanların (10 haftalık) soleus (yavaş, oksidatif) ve ekstensor digitorum longus (EDL, hızlı, glikolitik) kaslarının kasılma performansı ve yorgunluk profilleri üzerine etkisini ex vivo koşullarda değerlendirmeyi amaçlamıştır. Deney grubunda 12 saatlik karanlık periyodu uzatılarak sirkadiyen ritim sekiz gün boyunca ters çevrilmiş, kontrol grubunda ise doğal 12:12 aydınlık–karanlık döngü korunmuştur. Kaslar, doku banyosunda 30°C'de, %95 O2 ve %5 CO2 içeren Krebs-Henseleit çözeltisinde canlı tutularak elektriksel uyarılarla seğirme ve yorgunluk protokollerine tabi tutulmuştur (soleus 100 Hz, EDL 150 Hz). Maksimal seğirme kuvveti (Pt), spesifik seğirme kuvveti (sPt), kasılma–gevşeme kinetiği ve yorgunluk parametreleri ölçülmüştür. Karşılaştırmalarda, sirkadiyen ritmin 8 günlük ters çevrilmesi EDL ve soleus kaslarında sarsı kuvveti üretimini anlamlı düzeyde azaltmıştır (p<0.05). Ayrıca EDL kasında spesifik kuvvet de anlamlı olarak düşerken (p<0.05), soleus kasında bu parametrede istatistiksel olarak anlamlı bir değişim saptanmamıştır. Yorgunluk analizlerinde anlamlı fark gözlenmemiş olsa da soleus kasında 30. saniyede deney grubunda kontrol grubuna kıyasla daha fazla kuvvet kaybı görülmüştür (%80.60 ±11.10 ve %91.80 ±7.70, p=0.045). Bu bulgular, sekiz günlük ritim ters çevriminin kas kuvveti kapasitesini olumsuz etkilediğini, ancak kasılma hızı ve yorgunluk direncini doğrudan değiştirmediğini göstermekte ve kas fonksiyonları üzerindeki bu etkinin santral katkı olmaksızın periferik düzeyde ortaya çıkabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Circadian rhythms are endogenous oscillations that synchronize an organism's biological functions to the 24-hour day by adapting to the light–dark cycle. Although the central pacemaker is the suprachiasmatic nucleus (SCN) in the hypothalamus, many peripheral tissues also contain local circadian regulators. It is well established that diurnal variations influence muscle performance. This thesis aimed to evaluate, under ex vivo conditions, the effects of circadian rhythm disruption via altered light exposure on the contractile performance and fatigue profiles of the soleus (slow-twitch, oxidative) and extensor digitorum longus (EDL, fast-twitch, glycolytic) muscles in adult male Wistar rats (10 weeks old). In the experimental group, the 12-hour dark period was extended to reverse the circadian rhythm over eight days; the control group maintained the natural 12:12 light–dark cycle. Muscles were kept viable in a tissue bath at 30°C in oxygenated (95% O₂, 5% CO₂) Krebs-Henseleit solution and subjected to electrical stimulation protocols inducing twitch and fatigue (soleus: 100 Hz; EDL: 150 Hz). Maximal twitch force (Pt), specific twitch force (sPt), contraction–relaxation kinetics, and fatigue parameters were measured. Comparative analyses revealed that the eight-day reversal of the circadian rhythm significantly reduced absolute force production in both EDL and soleus muscles (p < 0.05). Furthermore, specific force was significantly decreased in the EDL muscle (p < 0.05), whereas no statistically significant change was observed in the soleus. Although fatigue analyses overall showed no significant differences, the experimental group exhibited greater force loss in the soleus at the 30-second mark compared to controls (80.60 ± 11.10% vs. 91.80 ± 7.70%, p = 0.045). These findings indicate that an eight-day reversal of circadian rhythm adversely affects muscle force-generating capacity, without directly altering contraction velocity or fatigue resistance. Moreover, they suggest that such effects on muscle function may arise at the peripheral level, independent of central contributions.
Benzer Tezler
- Bipolar bozukluğu olan hastalarda sirkadiyen ritim örüntüsünün yeme davranışı ve işlevsellik düzeyi ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation into relationship between circadian rhythm patterns, eating behavior and functional levels in bipolar disorder
İREM HACISALİHOĞLU AYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Psikiyatriİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CANA AKSOY POYRAZ
- Adolesanlarda sigara kullanımının uyku kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of smoking on sleep quality in adolescent
GÜLSÜM ÖZEN
Doktora
Türkçe
2026
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEHRA AYCAN
- Erkek sıçanlarda nonilfenolün hipotalamus-hipofiz-adrenal ekseni ve epifiz bezi üzerine etkilerinin incelenmesi
Erkek siçanlarda nonilfenolün hipotalamus-hipofiz-adrenal ekseni ve epifiz bezi üzerine etkilerinin incelenmesi
EKİN TOKGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
BiyolojiHacettepe ÜniversitesiZooloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURHAYAT BARLAS
- Ratlarda sirkadiyen ritim bozukluğunun yara iyileşmesi ve barsak anastomoz kuvveti üzerine etkileri
The effects of circadian rhythm disorders on wound healing and potency of bowel anastomosis in rats
MESUT SİPAHİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
Genel CerrahiKocaeli ÜniversitesiGenel Cerrahi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ANIL ÇUBUKÇU
- Sirkadiyen ritim bozukluklarının peroksizomal lipid metabolizmasına etkisi
Effect of circadian rhythm disturbances on peroxisomal lipid metabolism
HÜSNİYE GÜL OTLU