Akut pankreatit klinik seyri ile D vitamini ve parathormon arasındaki ilişki
The relationship between the clinical course of acute pancreatitis and vitamin D and parathormone
- Tez No: 990616
- Danışmanlar: PROF. DR. MUHSİN KAYA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Akut pankreatit, D-Vitamin, PTH, Akut pankreatit, Vitamin-D, PTH
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Akut pankreatit klinik olarak vakaların %90'ında birkaç günde tamamen düzelen ödematöz pankreatite sebep olurken, %10 vakada pankreas ve/veya peri-pankreatik yağ dokusunda nekrozla kendini gösteren, çoklu organ yetmezliği ve ölüme kadar gidebilen klinik tablo görülebilir. Son yıllarda pankreatit şiddeti ile serum vitamin D düzeyi arasında ilişki olduğu bildirilmiştir. Çalışmamızın amacı akut pankreatit seyri ile serum vitamin D ve parathormon (PTH) düzeyi arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktı. Materyal ve metod: Hastanemiz Gastroenteroloji servisinde 01.05.2024- 01.05.2025 tarihleri arasında akut pankreatit tanısı alan hastalar prospektif olarak çalışmaya alındı. Hastaların demografik özellikleri, klinik semptom ve bulguları, hastanede yatış süresi, gelişen komplikasyonları, ilk tanı sırasındaki tam kan, biyokimya, vitamin D ve PTH düzeyleri kaydedildi. Tüm hastalara, hastaneye yatıştan sonraki ilk 24 saat içinde abdomen ultrasonografisi bakıldı. Gerekli durumlarda kontrastlı, dinamik üst ve alt abdomen tomografisi de çekildi. Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 56,3 ± 18,4 yıl olan 86 (%57,3) erkek ve 64 (%42,7) kadın toplam 150 hasta alındı. Hastaların 97(%64,7)'inde biliyer, 13 (%8,7)'ünde hiperlipidemiye bağlı, 4(%2,6)'ünde ERCP'ye, 7 (%4,6)'sinde alkolik ve 29 (19.3)'unda idiopatik akut pankreatit saptandı. Hastaların 135 (%90)'inde hafif ve 15(%10)'inde orta veya şiddetli pankreatit vardı. Hastaların hastanede yatış süresi ortalama 5.9±3.4 (1-25) gündü. Ortalama vitamin D düzeyi 11.7±9.1 (1-58) ng/mL olarak saptandı. Serum vitamin D düzeyi hastaların 120 (%83,3)'sinde eksik, 25 (13.3)'inde yetersiz ve 5(%,.4)'inde normal bulundu. Vitamin D düzeyi hafif akut pankreatitte ortalama 12.0±9.5 ng/mL ve şiddetli akut pankreatitte 9.5±4.3 ng/mL saptandığı halde aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p=0324). Akut pankreatit şiddeti ile serum vitamin D düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı (r =-0.081, p=0.324). Ortalama PTH düzeyi 69.1±78.9 (10-562) pg/ml olarak saptandı. Serum PTH düzeyi 107 (%71,3)'sinde normal ve 43 (%28,7)'ünde yüksek saptandı. Ortalama PTH düzeyi hafif akut pankreatitte 61.4pg/ml ve şiddetli akut pankreatitte 138.7 pg/ml olarak saptandı. Hafif ve şiddetli v akut pankreatit arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamakla beraber (p=0.121), yapılan korelasyon analizinde pankreatit şiddeti arttıkça PTH düzeyinin arttığı saptandı (r=0.295; p<0.001). Sonuç: Yapılan bu prospektif çalışmada ilk tanı sırasındaki serum vitamin D düzeyi ile akut pankreatit şiddeti ve klinik seyri arasında anlamlı ilişki saptanmadığı halde, serum PTH düzeyi yüksekliği ile pankreatitin ağır seyretmesi arasında anlamlı ilişki saptandı.
Özet (Çeviri)
Introduction: Acute pancreatitis clinically causes edematous pancreatitis, which completely resolves in a few days in 90% of cases, while in 10% of cases, it manifests as necrosis in the pancreas and/or peri-pancreatic fat tissue, leading to a clinical picture that can result in multiple organ failure and death. In recent years, a relationship between the severity of pancreatitis and serum vitamin D levels has been reported. The aim of our study was to investigate the relationship between the course of acute pancreatitis and serum vitamin D and parathormone (PTH) levels. Methods: Patients diagnosed with acute pancreatitis at the Gastroenterology Department of our hospital between 01.05.2024 and 01.05.2025 were prospectively included in the study. The patients' demographic characteristics, clinical symptoms and findings, length of hospital stay, complications that developed, and complete blood count, biochemistry, vitamin D, and PTH levels at the time of initial diagnosis were recorded. All patients underwent abdominal ultrasonography within the first 24 hours after hospital admission. When necessary, contrast-enhanced, dynamic upper and lower abdominal CT scans were also performed. Results: A total of 150 patients were included in the study, consisting of 86 (57.3%) men and 64 (42.7%) women, with a mean age of 56.3 ± 18.4 years. Biliary pancreatitis was detected in 97 (64.7%) patients, hyperlipidemia-related in 13 (8.7%), post-ERCP in 4 (2.6%), alcoholic in 7 (4.6%), and idiopathic acute pancreatitis in 29 (19.3%). Mild pancreatitis was observed in 135 (90%) patients, and moderate or severe pancreatitis in 15 (10%). The mean hospital stay was 5.9 ± 3.4 (1-25) days. The average vitamin D level was 11.7 ± 9.1 (1-58) ng/mL. Serum vitamin D was deficient in 120 (83.3%) patients, insufficient in 25 (13.3%), and normal in 5 (3.4%). Although the mean vitamin D level was 12.0 ± 9.5 ng/mL in mild acute pancreatitis and 9.5 ± 4.3 ng/mL in severe acute pancreatitis, there was no statistically significant difference between them (p=0.324). No statistically significant correlation was found between serum vitamin D level and the severity of acute pancreatitis (r =-0.081, p = 0.324). The mean PTH level was found to be 69.1±78.9 (10-562) pg/ml. Serum PTH levels were normal in 107 (71.3%) and ii elevated in 43 (28.7%). The mean PTH level was 61.4 pg/ml in mild acute pancreatitis and 138.7 pg/ml in severe acute pancreatitis. Although there was no statistically significant difference between mild and severe acute pancreatitis (p=0.121), correlation analysis showed that PTH levels increased as the severity of pancreatitis increased (r=0.295; p<0.001). Conclusion: In this prospective study, although no significant relationship was found between serum vitamin D levels at initial diagnosis and the severity and clinical course of acute pancreatitis, a significant relationship was found between elevated serum PTH levels and severe progression of pancreatitis.
Benzer Tezler
- Yenidoğan tarama testi ile kistik fibrozis tanısı alan hastalarda IRT (immünreaktif tripsinojen) düzeyleri ile klinik parametreler arası ilişki
Relationship between immunoreactive trypsinogen (IRT) levels and clinical parameters in patients diagnosed with cystic fibrosis through newborn screening
NURBANU BAYRAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıErciyes ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KÖSE
- Serum gGasdermin D düzey seyrinin akut pankreatitin şiddet ve prognozunu öngörmedeki rolü
The role of serum Gasdermin D level kinetics in predicting the severity and prognosis of acute pancreatitis
TAYFUN USTABAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERKAN ÖCAL
- Akut pankreatitli hastalarda sitokeratin 18 düzeyinin önemi ve apopitozisin bir göstergesi olan sitokeratin 18 düzeyi ile akut pankreatitin klinik seyri arasındaki korelasyon
Importance of cytokeratine 18 in the patients with acute pancreatitis, and corelation of clinical progress of acute pancreatitis and cytokeratine 18 level which is a marker of apoptosis
HAKAN ÖZDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
GastroenterolojiGaziantep Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İRFAN KORUK
- Akut pankreatit tanısıyla takip edilen hastalarda, kontrastlı bilgisayar tomografi haritaları üzerinden pankreas doku analizi yapılarak hastalığın şiddeti ve klinik seyri öngörülebilir mi?
Contrast-enhanced computed tomography maps in patients with acute pancreatitis can the severity and clinical course of the disease be predicted by pancreatic tissue analysis?
AHMET YASİN KARKAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Radyoloji ve Nükleer Tıpİstanbul ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SEMİH ÇAKIR
PROF. DR. BÜLENT ACUNAŞ
- B12 düzeyi ile akut pankreatit prognozunun ilişkisi
The relationship between serum vitamin B12 level and the prognosis of acute pancreatitis
FETHİYE MERMER TADAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. SELMA KARAAHMETOĞLU
DOÇ. DR. SEVİL UYGUN İLİKHAN